Tanım
Uçak Motorları Bakım-Onarım Teknisyeni, uçak mühendislerinin gözetimi ve denetimi altında uçak motorlarının ve diğer hava araçları motorlarının her türlü bakım ve onarımı, montaj ve servis işlerinin yapılması aşamalarında görev yapan kişidir.
Görevler
Uçak Motorları Bakım-Onarım Teknisyeninin görevleri şunlardır:
- Hava araçlarının motor ve motor sistemlerinin kontrol, bakım, sökme-takma ve test etme işlemlerini talimatlara uygun olarak yapar.
- Mümkün olduğunca ekonomik davranarak arızalı parçaların tekrar kullanıma sunulması veya servis dışı edilmesi işlemlerini yapar.
- Bakım ve onarım kataloglarını okur, iş ve işlemleri takip eder ve gerekli testleri yapar.
- Basit gövde onarım işlerini yapar.
- Lisans ve lisans onaylı personel tarafından bakım çıkış belgesi, sertifika veya bakım onarım kartı düzenlenir.
- Hat bakım esnasında basit işlem gerektiren uçak gövde, motor ve motor sistemlerindeki üniteleri söker ve takar.
- Tasarım çalışmaları yürütülen havacılık platformu üzerinde yapılacak modifikasyonlara yönelik standartlara uygun dokümantasyon çalışmaları yapar.
- Yer ve uçuş testlerine katılır.
- Testler için gerekli ekipmanları temin eder.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Perçin makineleri
- Kesme aletleri
- Şekillendirme aletleri
- Mekanik ve elektronik ölçüm aletleri
- Motor test üniteleri, bremze ve benzeri ekipmanlar
- Yüzey düzgünlük ölçüm aletleri
- Çeşitli el aletleri ve avadanlıklar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Uçak Motorları Bakım-Onarım Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fiziğe ve özellikle mekanik konulara ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak
- Şekil ilişkilerini algılayabilmek
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilmek
- Sorumlu ve dikkatli olmak, kurallara uymak
- Başkalarıyla iş birliği içinde çalışabilmek
- Yenilikleri takip edebilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Uçak Motorları Bakım-Onarım Teknisyenleri uçak fabrikalarında, uçak bakım ve onarım ünitelerinde çalışırlar. Çalışma ortamı genellikle yağ ve yakıt nedeniyle kirli, kokulu ve gürültülüdür.
Teknisyen, mühendis ve teknikerin denetiminde görev yapar. İşini yürütürken birinci derecede alet ve makinelerle ilgilenir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi daha önceki yıllarda meslek liselerinin Uçak Motorları Bakım Onarım bölümünde verilmekteydi. Yeni uygulamaya göre bu isimde alan ve dal bulunmamaktadır.
Bu eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş koşulları şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilebilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Uçak Motorları Bakım-Onarım Teknisyenleri şu alanlarda çalışabilir:
- Özel hava yolları
- Hava limanları
- Uçak fabrikaları
- Uçak bakım ve onarım atölyeleri
- Türk Hava Yolları
- Uçak fabrikalarının üretim ve montaj hatları
Uçak Motorları Bakım-Onarım Teknisyenliği, gelecek görünümü açısından gelişen bir meslektir. Geniş bir iş ve çalışma alanı vardır.
Teknolojisi sürekli yenilenen ve gelişen bir meslek olduğundan teknisyenlerin teknolojiyi takip etmeleri ve bilgilerini yenilemeleri gerekir. İlgili kuruluşlar bu konuda devamlı bir eğitim süreci takip etmektedirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, asgari ücretin net tutarının yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Eğitimini başarı ile tamamlayan ve girdiği sınavlardan başarılı olarak lisans almaya hak kazanan teknisyenler, çalıştıkları işyerlerine göre değişen oranlarda kazanç elde ederler. Bu kazanç iş bilgisi, tecrübe ve işe yatkınlığa göre değişmektedir.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Uçak Motorları Bakım-Onarım bölümünden mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Mesleki performans ve başarıya göre şu görevlerde yükselme olanakları bulunmaktadır:
- Baş Teknisyen
- Uçuş Teknisyeni
- Teknik Kontrolör
- Kalite Kontrolörü
Benzer meslekler
- Motor Teknisyeni
Ek bilgiler
Uçak Motorları Bakım-Onarım Teknisyeninin ek görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- T.C. Ulaştırma Bakanlığı, “Türk Sivil Havacılık Mevzuatı”
- Ankara’da bulunan TAI Uçak İşletmesi
- Türk Hava Yolları A.O. Genel Müdürlüğü
- Hava Kuvvetleri Komutanlığı
- Meslek elemanları
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.