Tanım
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni, çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilere Türk dili ve edebiyatı ile ilgili eğitim veren kişidir.
Görevler
Türk dili ve edebiyatı ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi yaş düzeylerindeki öğrenci gruplarına ve hangi yöntemlerle kazandırılacağı, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir.
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak görev yapar.
Bu program çerçevesinde Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeninin görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma planı hazırlamak.
- Kendisine ayrılan ders saatlerinde bu planı uygulayarak öğrencilere alanı ile ilgili bilgi ve beceri kazandırmak.
- Öğrencilerin başarılarını değerlendirmek ve başarıyı artırıcı önlemler almak.
- Eğitici kol çalışmalarında görev alarak öğrencilerin yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenlemek.
- Öğrencilerin gelişimlerini izlemek ve sorunlarının çözümüne yardımcı olmak.
- Alanı ile ilgili gelişmeleri izlemek ve bunların öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunmak.
- Nöbetçi olduğu günlerde okulun düzen ve disiplinini sağlamak üzere görev yapmak.
- Sınıf öğretmeni olarak öğrencilerin alan ve ders seçmelerine yardımcı olmak ve yönetimle ilişkilerini sağlamaya çalışmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeninin kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Yıllık müfredat programı.
- Günlük çalışma planları.
- Not defteri.
- Yoklama defteri.
- Ders kitapları.
- Okul araç ve gereçleri.
- Ders araç ve gereçleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenlerinin hem alanı hem de öğretmenlik mesleği ile ilgili niteliklere sahip olması gerekir.
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni olmak isteyenlerin:
- Sözlü ve yazılı ifade becerilerinin gelişmiş olması.
- Dil ve edebiyata ilgi duyması.
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmesi.
- Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilmesi.
- İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilmesi.
- Dikkatli olması ve işine özen göstermesi.
- Mesleğinin sorunları ile ilgilenmesi ve çözüm yolları bulmaya çalışması.
- Hoşgörülü ve sabırlı olması.
- Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilmesi.
- Kendini geliştirmeye istekli ve yaratıcı olması gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni sınıfta görev yapar. Görevini genellikle ayakta yürütür. Çalışma ortamı oldukça gürültülü ve biraz tozludur.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı eğitim fakültelerinin Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince şu dersler verilmektedir:
- Dil Becerilerinin Öğretimi.
- Topluma Hizmet Uygulamaları.
- Tarihî Türk Lehçeleri.
- Türk Halk Edebiyatı.
- Eski Türk Edebiyatı.
- Yeni Türk Edebiyatı.
- Dil ve Edebiyat Öğretimi.
Öğrenciler eğitimleri sırasında okullarda uygulama yapmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü veya Türk Halkbilimi Bölümü lisans programını bitirenlerden, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliği ile açılan veya açılacak olan Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar da Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni olarak çalışabilirler.
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenleri:
- Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ortaöğretim kurumlarında.
- Özel okullarda.
- Dershanelerde.
branşlarında çalışabilirler.
Ayrıca şu derslere girebilirler:
- Türk Dili ve Edebiyatı.
- Türkçe.
- Drama.
- Çocuk Edebiyatı.
- Halk Kültürü.
- Diksiyon ve Hitabet.
- Osmanlı Türkçesi.
- Okuma Becerileri.
- Yazarlık ve Yazma Becerileri.
- İletişim ve Sunum Becerileri.
Öğretmenler rotasyona tabi tutulduklarından ve zorunlu hizmetleri dolayısıyla yurdun her kesiminde görev yapmak durumundadırlar.
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenleri yazar, şair veya araştırmacı olabilecekleri gibi köşe yazarı olarak da çalışabilirler. Radyo-TV ve basılı yayın kuruluşlarında çalışma olanakları bulunmaktadır. Öğretmenlik dışındaki bu çalışma alanları, kişinin kendini yetiştirme durumuna, ilgisine ve ideallerine göre şekillenmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonunda öğretmen olarak atananlar, 657 sayılı Devlet Memurları Yasası’na göre 9. derecenin 1. kademesinden aylıkla göreve başlatılırlar.
Bu öğretmenler yan ödeme ve ek ders ücreti gibi olanaklardan da yararlanırlar. Her yıl okullar açılmadan önce tüm öğretmenlere eğitim-öğretim tazminatı adı altında bir ödeme yapılmaktadır.
Özel öğretim kurumlarında çalışanların elde ettikleri kazanç, yönetim ile yaptıkları anlaşmaya göre değişkenlik göstermektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslek okullarında görev alanlar idarecilik yapabilirler. Bu kapsamda müdür ve müdür yardımcısı gibi görevlerde bulunabilirler.
Meslek elemanları, Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı oldukları takdirde alanlarında müfettişlik yapabilirler.
Ayrıca yapılan sınavda başarılı olmaları durumunda başöğretmen ve uzman öğretmen olabilirler.
Benzer meslekler
- Tarih Öğretmeni.
- Türkçe Öğretmeni.
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek Elemanları.
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- 9 sayılı T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
