Tanım
Tozaltı Kaynak Operatörü; tek başına tozaltı kaynak ön hazırlığını, kaynak ve kaynak sonrası işlemleri yapan, kaynak akım üreteci ve ekipmanlarının bakım işlemlerini yerine getiren kişidir.
Görevler
Tozaltı Kaynak Operatörü iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Makine ve avadanlıkları monte eder.
- Şase bağlantılarını yapar.
- Akım şiddeti ve gerilim ayarını yapar.
- Kaynak ilerleme hızını ayarlar.
- İş parçasını sabitler.
- Kaynak altlığını, iş parçasının temizliğini ve kaynak ağzını kontrol eder.
- Ön ısıtma uygular.
- Tel geliş açısını kontrol eder ve ayarlar.
- Makineyi çalıştırarak arkı başlatır.
- Kaynak parametre ayarı yapar.
- Kaynak telinin ve tozunun akışını inceler.
- Kaynak güzergâhını izler.
- Kaynak ara paso sıcaklığını kontrol eder.
- Kaynak yüzeyini temizler.
- Alevli ısıl işlem, kontrollü soğutma ve çekiçleme gibi son işlemleri uygular.
- Tozaltı kaynak akım üreteci ve kaynak düzeneğinin günlük ve periyodik bakımını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Allen anahtarı
- Anahtar takımı
- Baret
- Çelik burunlu ayakkabı
- Akım üreteci
- Demirci makası
- Eldiven
- Elek
- Emniyet gözlüğü
- Gönye
- İş parçası sabitleme elemanları
- İzolasyon battaniyesi
- Kaynak birleştirme mastarı
- Kaynak çekici
- Kaynak ilerleme mekanizması
- Kaynakçı kumpasları
- Keski
- Maske
- Ön ısıtma düzeneği
- Pense
- Spiral taş motoru
- Şerit metre
- Tel fırça
- Tornavida
- Toz kurutucu
- Isı tebeşirleri
- İşaret kalemleri
- Kaynak teli
- Kaynak tozu
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tozaltı Kaynak Operatörü olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Görsel belleğe sahip olmak
- Dikkatini belli bir noktaya yoğunlaştırabilmek
- Şekil-uzay ilişkilerini görebilmek
- El becerisine sahip olmak
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilmek
- Yapılacak işleri zihninde canlandırabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Tozaltı Kaynak Operatörü genellikle kapalı ve havalandırmalı ortamlarda veya köprü, baraj ve tersane gibi açık havada çalışır. Bunun yanı sıra aydınlık ve yarı aydınlık ortamlarda, yüksek yerlerde çalışması söz konusu olabilir.
Çalışma ortamı zaman zaman gürültülüdür. Çalışma sırasında eldiven, gözlük, maske ve kask gibi koruyucu araçlar kullanır. Kapalı ortamda çalışırken sağlığını korumak için ortamın havalandırılmasına özen gösterilmelidir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi Halk Eğitim Merkezleri ile Mesleki Eğitim Merkezleri bünyesinde verilmektedir. Eğitim; çıraklık, kalfalık ve ustalık eğitimleri kapsamında, Metal İşleri teknolojisi meslek alanında “Kaynakçılık” meslek dalı altında yürütülmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Eğitime her yaş, eğitim, gelir, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişiler katılabilir. 18 yaşından küçükler velilerinin izniyle eğitime katılabilir.
İlköğretim çağındakiler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir. Yabancı uyruklular, yabancı kimlik numarası ya da Geçici Yabancı Tanıtma Belgesi ile kurslara katılabilir.
Uygulanacak programın özelliğine göre belirli yaş ve eğitim seviyesi aranabilir. Bu durum Halk Eğitim Merkezleri tarafından duyurulmaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi Halk Eğitim Merkezlerinde 521/800 saattir.
Eğitim süresince öğrencilere aşağıdaki konularda eğitim verilmektedir:
- Araç ve ekipman bilgisi
- Çevre düzenlemeleri bilgisi
- İlkyardım bilgisi
- Isıl işlem bilgisi
- İşçi sağlığı ve iş güvenliği önlemleri bilgisi
- İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
- Kalite kontrol prensipleri bilgisi
- Kaynak kontrol yöntemleri bilgisi
- Malzeme bilgisi
- Mesleki elektrik bilgisi
- Mesleki kimya bilgisi
- Mesleki teknolojik gelişmelere ilişkin bilgi
- Mesleki terim bilgisi
- Meslekle ilgili yasal düzenlemeler bilgisi
- Ölçme bilgisi
- Standart ölçüler bilgisi
- Teknik resim bilgisi
- Ürün bilgisi
- Yedek parça bilgisi
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara “Kurs Bitirme Belgesi” verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tozaltı Kaynak Operatörü, kamuya ait bakım ve onarım atölyesi bulunan fabrikalarda ve sanayi tesislerinde çalışabilir.
Özel sektörde aşağıdaki işyerlerinde çalışma olanağı vardır:
- Binaların pencere ve kapılarının imalatının yapıldığı işyerleri
- Buzdolabı, çamaşır makinesi ve bulaşık makinelerinin metal kısımlarının imal edildiği işyerleri
- Mutfak eşyalarının yapıldığı işyerleri
Ayrıca otomotiv ve uçak sanayii, demir-çelik endüstrisi, demiryolu yapımı, köprü yapımı ve eğlence araçları yapımı gibi birçok metal sanayii tesisinde de çalışma ve iş bulma olanakları vardır.
Gelecekte CNC tozaltı kaynak düzeneklerinin yaygınlaşması ve tek memeden ikili (twin ark) veya daha çok telle kaynak teknolojisinin uygulama alanının genişlemesi beklenmektedir. Endüstrideki gelişmeler tozaltı kaynak tekniğini ve dolayısıyla operatörünü ön plana çıkaracaktır. Meslekte iyi yetişmiş, nitelikli eleman temininde sıkıntılar olduğu gözlenmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Mesleğin eğitimi süresince kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğü, kişinin tecrübesi, bilgisi, yeteneği, çalışma kapasitesi ve sektörün ücret düzeyine göre değişmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kaynak dosyada mesleki eğitimde ilerlemeye ilişkin ayrı bir bilgi belirtilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
Meslekte ilerleme daha büyük firmalarda çalışma şeklinde gerçekleşmektedir. Çalışılan işyerinin büyüklüğüne ve olanaklarına bağlı olarak meslekte ilerleme ve yükselme imkânı mevcuttur.
Benzer meslekler
- Gazaltı Kaynakçısı
- Elektrik Ark Kaynakçısı
- Oksi-Gaz Kaynakçısı
- Argon Kaynakçısı (TIG Kaynakçısı)
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgilere ilişkin ayrı bir açıklama belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Türkiye İş Kurumu Türk Meslekler Sözlüğü
- Halk Eğitim Merkezi Gazaltı kaynakçılığı Modül Programı
- Millî Eğitim Bakanlığı Mesleki Eğitim Merkezleri
- Makine Mühendisleri Odası yayınları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
