Tanım
Tornada Form Şekillendirmeci; çark ve şablon tornasında serbest el ile farklı şekil ve yapıdaki çamur, alçı ve seramik gibi formları şekillendirerek basit dekorlar yapabilen nitelikli kişidir. Şekillendirme, kurutma, rötuş, astarlama ve bisküvi pişirimi teknik bilgisine sahiptir.
Görevler
Tornada Form Şekillendirmeci, iş süreçlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak yürütür.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Günlük iş planı yapar.
- Şekillendirilecek form ve modelleri belirler.
- Hammaddeyi tanır ve temin eder.
- Çark tornası ile araç ve gereçleri üretim için hazırlar.
- Çamurları üretim için hazırlar.
- Seramik çamurunu yoğurur.
- Farklı ölçü ve biçimlerdeki formları çark tornasında şekillendirir.
- Dip alma ve ayak çıkartma işlemlerini yapar.
- Seramiği dekore eder, kurutur, astarlar ve bisküvi pişirimini yapar.
- Seramiği sırlayıp sır altı ve sır üstü boyalarla boyar.
- Seramiği pişirir ve sırlı pişirimini yapar.
- Bilgisayar desteği ile tasarım yapar ve tasarımı form üzerine aktarma işlemlerini yapar.
- Kullanılan araç ve gereçlerin temizliğini ve teminini sağlar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Tornet
- Torna tezgâhı
- Karıştırma makineleri
- Sır altı ve sır üstü boyalar
- Sırlama teknesi
- Çamur
- Çamur şekillendirme aletleri ve modelaj kalemleri
- Seramik fırını
- Çark tornası
- Mesleğe ait diğer araç ve gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tornada Form Şekillendirmeci olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Psiko-motor yeteneklerinin güçlü olması
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilmesi
- Şekil-uzay ilişkilerini algılayabilmesi
- Ayrıntılara dikkat edebilmesi
- Estetik görüş sahibi olması
- Dikkatli ve düzenli olması
- Resim, heykel ve plastik sanatlara ilgi duyması
- Aynı anda birden fazla iş yapabilme becerisine sahip olması
Çalışma ortamı ve koşulları
Tornada Form Şekillendirmeci genellikle atölye ve fabrika gibi kapalı mekânlarda çalışır. Çalışma ortamı nemli, gürültülü ve çamur, alçı ile kimyasal boyaların kullanıldığı tozlu bir ortamdır.
Bu nedenle astım ve alerjik rahatsızlıkları olanlar için çalışma koşulları uygun değildir. Çalışma daha çok malzeme ile ilgili olmakla birlikte çalışanlar zaman zaman işveren ve diğer çalışanlarla etkileşime girebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Seramik ve Cam Teknolojisi alanının “Tornada Form Şekillendirme” dalında verilir.
Bu dalda kalfalık ve ustalık eğitimleri yapılmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulunmalı ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalanmalıdır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilmektedir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilmektedir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamladıkları takdirde meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi de alınabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tornada Form Şekillendirmeciler şu alanlarda çalışabilir:
- Seramik ve cam fabrikaları
- Çömlekçi atölyeleri
- Çini atölyeleri
- Seramik atölyeleri
- Cam atölyeleri
- İnşaat alanı
- İç dekorasyon alanı
Meslek mensupları kendi işlerini de kurabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki koşullara göre ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan az olmamak üzere
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden az olmamak üzere
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan az olmamak üzere
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden az olmamak üzere
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
İşe girişte alınan ücret genellikle asgari ücret düzeyindedir. Ancak kişinin yeteneğine, bilgisine, becerisine ve yeni ve özgün modeller tasarlayabilme özelliklerine göre ücret değişkenlik gösterebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Tornada Form Şekillendirmeciler çalıştıkları kurum, kuruluş ve işletmelerde ustabaşı ve şef olabilirler.
Benzer meslekler
- Çini İşlemecisi
- Mimari Dekoratif Sanatçısı
- Serbest Seramik Şekillendirme Teknisyeni
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Meslek lisesi öğretmenleri
- 3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu”
- Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği
- Milli Eğitim Bakanlığı Orta Öğretim Kurumları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliği
- Meslek EBA
- Menemen Çömlekçiler Derneği
- Seramik ve Cam Teknolojisi Tornada Form Şekillendirmeci Modüler Programı
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.