Tanım
Tornacı; torna tezgâhına bağlanan ve tezgâhın ekseni etrafında dönen makine parçası üzerinde, bu eksene dik veya eğik olarak çeşitli metal ya da benzeri parçaları uygun görülen bir kesici yardımıyla işleyen kişidir.
Görevler
Tornacı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- İşlenecek iş parçasına göre tezgâhı, kullanılacak araçları ve ölçü aletlerini hazırlamak.
- İş parçasını amaca uygun bir biçimde bağlamak.
- Uygun kesiciyi seçmek, bilemek ve ayarlarını yapmak.
- İşlenecek parçanın ve kesicinin cinsine göre kesme hızını, devir sayısını ve kesicinin ilerlemesini seçmek.
- Uygun soğutma sıvısını kullanmak.
- Tezgâhın kumanda kollarını ve ölçü tamburlarını elle veya otomatik olarak kullanmak.
- İş parçasını modeline veya resmine uygun biçimde işlemek.
- Ölçü kontrollerini yapmak ve iş parçasını teslim etmek.
- Tezgâhın basit bakım ve onarımlarını yaparak bir sonraki iş için aktif hale getirmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Tornacının kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Torna tezgâhı ve araçları.
- Amaca uygun kesiciler.
- Ölçme ve kontrol aletleri; kumpas, mikrometre, ibreli ölçü aletleri ve mastarlar.
- Güvenlik araçları; gözlük ve talaş kancası.
- Vida cetvelleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tornacı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilmek.
- Dikkatli ve tedbirli olmak.
- Makinelerle çalışmaktan hoşlanmak.
- Gürültüden rahatsız olmamak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Tornacılar fabrika ve atölyelerde çalışırlar. Çalışma ortamı gürültülü ve talaş kaplıdır.
Tornacı genelde ayakta ve bağımsız olarak çalışır. Çalışma sırasında daha çok alet ve makinelerle ilgilenir. Zaman zaman işveren ve diğer çalışanlarla etkileşimde bulunabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, halk eğitim merkezleri bünyesinde “Makine Teknolojisi” alanı “Tornacı” kursunda verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Her yaş, eğitim, gelir, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişiler kursa katılabilir.
- 18 yaşından küçükler velilerin izniyle katılabilir.
- İlköğretim çağındakiler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir.
- Yabancı uyruklular, yabancı kimlik numarası ya da Geçici Yabancı Tanıtma Belgesi ile kurslara katılabilir.
- Belirli yaş ve eğitim seviyesi, uygulanacak programın özelliğine göre aranabilir.
- Bu durum Halk Eğitimi Merkezlerince duyurulmaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi Halk Eğitim Merkezlerinde 521/776 saattir.
Eğitim süresince aşağıdaki konularda bilgiler verilmektedir:
- Temel el işlemleri.
- Delme ve vidalama.
- Temel tornalama işlemleri yapma.
- Taşlama tezgâhlarını ayarlama ve kullanma.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara “Kurs Bitirme Belgesi” verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Meslekte çalışma olanağı oldukça fazladır. Özellikle sanayinin gelişmiş olduğu illerde çalışma alanı geniştir.
Çalışma daha çok özel işyerlerinde yoğunlaşır. Tornacılar kendi işlerini kurarak çalışabilecekleri gibi büyük endüstri işletmelerinde ve küçük ölçekli işletmelerde de çalışabilirler.
Kursları başarıyla tamamlayan kursiyerlere verilen kurs bitirme belgeleri, kalfalık ve ustalık eğitimine geçişte değerlendirilir. Bu belgeleri almaları halinde kendi işyerlerini açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Toplu iş sözleşmesinin uygulandığı işyerlerinde ücret, toplu iş sözleşmesine göre belirlenmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kaynak dosyada mesleki eğitimde ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
Kursları başarıyla tamamlayan kursiyerlere verilen kurs bitirme belgeleri, kalfalık ve ustalık eğitimine geçişte değerlendirilir. Bu belgeleri almaları halinde kendi işyerlerini açabilirler.
Benzer meslekler
- Tesviyeci.
- Frezeci.
- Taşlamacı.
- Planyacı (vargel).
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- 3308 Sayılı Kanun.
- Çıraklık Eğitimi program kitapçığı.
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara – 1999.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr.
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr.
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
