Tanım
Tıp Elektroniği Teknisyeni, tıp alanındaki teşhis ve tedavi uygulamalarında kullanılan elektronik alet ve cihazların kullanım, bakım ve onarımını sağlayan kişidir. Ayrıca bu cihazların doğru kurulması ve kullanılması için sağlık personelini bilgilendirir.
Görevler
- Kalp ve beyin gibi organların çalışma şekillerini kaydeden EEG ve EKG cihazlarının tüm elektronik devreleriyle ilgili çalışmalar yapar.
- Kan akışı ve kan miktarı ölçümü yapan cihazların elektronik devreleri üzerinde çalışır.
- Cihazların elektronik devrelerinde bulunan elemanları tanır ve meydana gelen arızaları giderir.
- Cihazların günlük, haftalık, aylık ve yıllık periyodik bakımlarını yapar.
- Cihazları test eder.
- Kalibrasyon ayarlarını yaparak cihazların kullanıma hazır olmasını sağlar.
- Cihazların yedek parça veya eleman ihtiyacını belirler.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Çeşitli kataloglar.
- Elektronik ve mekanik test aletleri.
- Güç kaynağı.
- Gaz ölçüm cihazı.
- Narkoz test cihazı.
- Anestezi test cihazı.
- Kimyasal test cihazı.
- Çalıştırma talimatnamesi.
- Kaynak tabancası.
- Havya.
- Eğe.
- Pense.
- Tornavida.
- Mengene.
- Tezgâh.
- Çalışma masası.
- Bilgisayar.
- Bakımı yapılan alet ve cihazlara ait bakım ve kullanım talimatnameleri veya kataloglar.
- Bilgisayar ve yazılım programları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tıp Elektroniği Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine ilgili ve bu alanda başarılı olmak.
- Alet ve makinelere ilgi duymak.
- Mekanik ilişkileri algılayabilmek.
- El becerisine sahip olmak.
- Şekil ilişkilerini algılayabilmek.
- Dikkatli ve sakin olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Tıp Elektroniği Teknisyenleri sağlık kuruluşlarının teknik bakım bölümlerinde, tıbbi cihaz yapan fabrikalarda, tıp cihazları tamir ve bakım atölyelerinde veya servislerinde görev yaparlar.
Görev ortamı aydınlık ve temizdir. Gürültü oranı fazla değildir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi daha önceki yıllarda meslek liselerinin Tıp Elektroniği bölümünde verilmekteydi. Yeni uygulamaya göre bu isimde alan ve dal bulunmamaktadır.
Kaynakta yer alan eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim içeriği şu şekilde düzenlenmiştir:
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve öğrenci yıl sonunda alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tıp Elektroniği Teknisyenlerinin iş bulma olanakları oldukça geniştir. Çalışabilecekleri başlıca yerler şunlardır:
- Hastaneler.
- Laboratuvarlar.
- Tıp cihazı satan şirketler.
- Tıp cihazı imal eden şirketler.
- Sağlık Bakanlığının illerde bulunan bölge tamirhane ve depo müdürlükleri.
- Sağlık kuruluşlarının teknik bakım bölümleri.
- Tıp cihazları tamir ve bakım atölyeleri.
- Tıp cihazları servisleri.
- Tıbbi cihaz yapan fabrikalar.
Kadınların oranı toplam çalışanlar içerisinde %30 civarındadır.
Tıp alanında elektronik cihaz ve sistemlerin kullanımı süratle yaygınlaştığından, bu alandan mezun olanların aranan elemanlar olduğu belirtilmektedir.
Bu alandan mezun olarak teknisyen unvanını alan kişiler, sayılan çalışma alanlarının dışında kendi servislerini kurabilir ve bu cihazların pazarlamasını yapabilirler.
Meslekte işsiz kalınması hâlinde, temel elektronik bilgisi alınmış olduğundan elektronik ile ilgili diğer bütün dallarda çalışma olanağı bulunmaktadır.
Gelecekte meslekte görülebilecek değişiklikler
Tıbbi uygulamalarda çeşitli hastalıkların teşhis ve tedavisinde kullanılan cihazlar sürekli gelişme göstermiş ve bünyelerine çeşitli elektronik donanımlar almıştır. Bu tür tıbbi cihazları kullanacak, bakım ve onarımlarını gerçekleştirecek ve kalibrasyon işlemlerini yapacak kişilerin amaca uygun ölçüde tıbbi ve elektronik bilgilere sahip olmaları gerekmektedir.
Türkiye'de tıp alanında elektronik cihaz ve sistemlerin kullanımı süratle yaygınlaşmaktadır. Ayrıca yeni kurulan kurum, kuruluş ve hastanelerde bu tür cihazların sayıları her geçen gün artmaktadır. Tıp bilimindeki ilerlemelere paralel olarak tıp elektroniği de gelişme göstermektedir.
Türkiye'deki tıbbi cihazların üretimi sınırlı sayıdadır ve %80'i yurt dışından getirilmektedir. İleriki yıllarda bu cihazların imalinin Türkiye'de yaygınlaşacağı, bu nedenle alandaki teknik eleman açığının daha da büyüyeceği ve çalışacak elemanlara gereksinim doğacağı belirtilmektedir.
Otomasyona bağlı olarak bu meslek dalında çalışacak elemanların daha teknik donanımlı olmaları gerekecektir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince:
- Asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30'undan aşağı olmamak üzere ücret verilir.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'inden aşağı olmamak üzere ücret verilir.
- Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır.
- Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
- Kamu kuruluşlarında teknisyen unvanı altında net asgari ücretin 2-3 katı ücret alınmaktadır.
- Özel firmalarda net asgari ücretin 5-8 katı ücret alınmaktadır.
- Kendi işyerini açanlar yaptıkları iş oranında değişik miktarlarda kazanç sağlayabilirler.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Tıp Elektroniği bölümünden mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans veya lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Mezunlara, 3308 Sayılı Kanun'a göre doğrudan “işyeri açma belgesi” verildiğinden işyeri açabilirler.
Kamu kuruluşlarında başta atölye şefi olmak üzere benzer idari kadrolara yükselebilirler.
Benzer meslekler
- Elektronik Teknisyeni.
- Motor ve Makine Teknisyeni.
- Bilgisayar Operatörü.
Ek bilgiler
Sorumluluk
Arızalanmış cihaz tamir edilirken dikkat ve itina gösterilmesi gerekir. Cihaz bir hastalığın teşhis edilmesinde kullanılabilir. Hatalı cihaz, hatalı teşhise neden olabilir ve bu durum hastaya zarar verebilir.
Görev
Tıp Elektroniği Teknisyeni:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası.
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu.
- 2004-2005 Öğretim Yılında Endüstriyel Teknik Öğretim Okul ve Kurumları, Ankara-2004.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.