Tanım
Tesisat Öğretmeni; çalıştığı eğitim kurumunda veya kuruluşunda öğrencilere ya da yetişkinlere tesisat meslek alanı ile ilgili eğitim veren kişidir.
Tesisat alanı; sıhhi tesisat, ısıtma tesisatı, soğutma ve iklimlendirme, havalandırma ve doğalgaz konularını kapsar.
Görevler
Tesisat meslek alanı ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi yaş düzeylerindeki öğrenci gruplarına ve hangi yöntemle kazandırılacağı, MEB tarafından onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir.
Tesisat Öğretmeni bu program çerçevesinde:
- Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma planı yapar.
- Sorumlu olduğu atölye, laboratuvar, işlik ve benzeri yerleri sürekli olarak eğitime hazır durumda bulundurur.
- Gerektiğinde kullanılan alet ve makinelerin bakımlarını ve basit onarımlarını yapar.
- Kendisine ayrılan ders saatlerinde planını uygulayarak öğrencilere alanı ile ilgili bilgi ve beceri kazandırır.
- Öğrencilerin başarılarını değerlendirir ve başarıyı artırıcı önlemler alır.
- Eğitici kol çalışmalarında görev alarak öğrencilerin yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler.
- Öğrencilerin gelişimlerini izler ve sorunlarının çözümüne yardımcı olur.
- İşletmelerde uygulama yapan öğrencilerin çalışmalarını izler ve ilgililere rehberlik eder.
- Çevresindeki sanayi kuruluşları ile işletmelerdeki gelişmeleri izler.
- İhtiyaçları saptar ve bunların öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur.
- Nöbetçi olduğu günlerde okulun düzen ve disiplinini sağlamak üzere görev yapar.
- Sınıf öğretmeni olarak öğrencilerin alan ve ders seçmelerine yardımcı olur.
- Öğrencilerin yönetimle ilişkilerini sağlamaya çalışır.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Tesisat Öğretmeninin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Alanı ile ilgili meslek dersleri müfredat programı, yıllık ve günlük çalışma planları, not defteri, ders ve yoklama defterleri, öğrenci iş takip formu.
- Ders kitapları, yardımcı kitaplar, iş ve işlem yaprakları, bilgi yaprakları ve meslek alanı ile ilgili çeşitli teknik yayınlar.
- Eğitim araçları; projeksiyon, tepegöz, video, televizyon, video bantları, slayt, saydam, bilgisayar, bilgisayar yazılımları ve CD.
- Tesisat bölümü meslek dersleri öğretim programında yer alan bilgi ve becerilerin öğrencilere öğretilmesi için gerekli malzemeler.
- Atölye ve laboratuvar donanımları, el aletleri, cihazlar, makineler ve eğitim setleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tesisat Öğretmeninin hem alanı hem de öğretmenlik mesleği ile ilgili niteliklere sahip olması gerekir.
Tesisat bölümü atölye ve meslek dersi öğretmeni olmak isteyenlerin:
- Fen bilimlerine karşı ilgili,
- Doğru, düzlem, cisim ve uzay ilişkilerini görebilen,
- Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilen,
- İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilen,
- Dikkatli ve işine özen gösteren,
- Mesleğinin sorunları ile ilgilenen ve çözüm yolları bulmaya çalışan,
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilen,
- Hoşgörülü ve sabırlı,
- Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilen,
- Kendini geliştirmeye istekli,
- Girişimci ve yaratıcı
kimseler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Tesisat Öğretmeni, görev yaptığı kurum ve kuruluşlarda dersliklerde ve alanı ile ilgili atölye ve laboratuvarlarda görev yapar.
Görevini genellikle ayakta yürütür. Çalışma ortamı tozlu, yağlı ve gürültülüdür.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin Teknik Eğitim Fakültelerinin Tesisat Öğretmenliği bölümünde verilmekte iken bu bölüm adı altında eğitim verilmemektedir.
Bu dosyadaki eğitime ilişkin bilgiler, Tesisat Öğretmenliği eğitimi verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- ÖSYS Öğrenci, Seçme ve Yerleştirme Sistemi Kılavuzunda belirtilen şartları taşımak gerekir.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarının Dikey Geçiş Sınavı Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Tesisat Öğretmenliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitimde mesleki ve teknik dersler ağırlıklı olmakla birlikte genel kültür dersleri ile mesleki formasyon dersleri de alınır. Bu derslerin dışında, meslekle ilgili ihtisaslaşmaya yönelik seçmeli meslek dersleri okutulur.
Bu bölüm öğrencileri:
- İkinci ve üçüncü sınıfta sanayi stajı,
- Son sınıfta meslek liselerinde öğretmenlik uygulaması stajı
yaparlar.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Tesisat Öğretmenliği lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanları, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı endüstri meslek liseleri, teknik liseler, kız meslek liseleri ve Anadolu kız meslek liseleri gibi okullara Tesisat Öğretmeni olarak atanırlar.
Tesisat Öğretmenleri aşağıdaki alan ve dalların alan ortak ve dal derslerini verebilirler:
- Gemi Yapımı Alanının Gemi Boru Donatımı dalının alan ortak ve dal dersleri,
- Gemi Yapımı Alanının diğer dallarının Gemi Boru Donatımı dalıyla ilgili alan ortak ve dal dersleri,
- Diğer alanların bu dallarla ilgili alan ortak ve dal dersleri,
- Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme alanının Isıtma ve Doğalgaz İç Tesisatı dalı,
- Isıtma ve Sıhhi Tesisat dalı,
- Isıtma ve Gaz Yakıcı Cihazlar (Servis) dalı,
- Soğutma Sistemleri dalı,
- Klima Sistemleri dalı,
- Merkezi İklimlendirme Sistemleri dalı.
Meslek alanı ile ilgili her tür ve seviyedeki kamu ve özel sektörde teknik eleman olarak da görev alabilirler. Ayrıca kendi işini kurarak işveren olarak çalışma şansına sahiptirler.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alıp eğitim sonunda Eğitim Katılma Belgesi alan ve Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Mesleki ve teknik öğretim okulları ile çıraklık ve yaygın eğitim kurumlarındaki gelişme ve yaygınlaşmaya ve endüstrideki teknolojik gelişmelere paralel olarak tesisat teknolojisi meslek alanında atölye ve meslek dersleri öğretmeni ile teknik eleman ihtiyacının sürekli artış gösterdiği belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
Meslek eğitimi süresince kazanç söz konusu değildir. Ancak koşulları uygun olan öğrenciler Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun imkânlarından veya çeşitli kuruluşların burslarından yararlanabilirler.
Eğitim sonrası kazanç
Eğitim sonrasında öğretmen olarak görev alanlar maaş, yan ödeme ve ek ders ücreti alırlar. Teknik eleman olmaları sebebiyle 8. derecenin 1. kademesinden göreve başlarlar.
Görev yaptıkları okul bünyesinde döner sermaye işletmesi faaliyetleri kapsamında sipariş işler yaparak aylık gelirlerini artırma imkânına da sahiptirler.
Ayrıca her yıl tüm öğretmenlere okullar açılmadan önce eğitim öğretim tazminatı adı altında bir ödeme yapılmaktadır.
Diğer kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda görev almak istemeleri halinde ücretler, alınan görevin niteliğine göre değişkenlik gösterebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Tesisat Öğretmenleri lisansüstü eğitim alarak üniversitelerde:
- Araştırma görevlisi,
- Öğretim üyesi,
- Doçent,
- Profesör
görevlerine yükselebilirler.
İş hayatında ilerleme
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı meslek okullarında görev alanlar idarecilik yapabilirler. Bu görevler arasında müdür ve müdür yardımcılığı bulunmaktadır.
Meslek elemanları, Milli Eğitim Bakanlığınca yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı oldukları takdirde alanlarında müfettişlik yapabilirler.
Ayrıca yapılan sınavda başarılı olmaları durumunda başöğretmen ve uzman öğretmen olabilirler.
Özel sektörde ise teknik uzman olarak görev alarak aşağıdaki kademelere yükselebilirler:
- Kalite kontrol şefliği,
- İmalat şefliği,
- İmalat müdürlüğü,
- Teknik müdürlük,
- Kısım amirliği,
- Eğitim müdürlüğü.
Benzer meslekler
- Makine Mühendisi
- Metal İşleri Öğretmeni
- Tesisat Teknikeri
- Sıhhi Tesisat Teknisyeni
- Doğalgaz Teknisyeni
Ek bilgiler
Tesisat Öğretmeninin görevleri arasında şunlar da yer alır:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.