Tanım
Termik Santral Makineleri Teknikeri, termik santrallerde elektrik enerjisinin üretimi, dağıtımı ve kullanılması ile ilgili her türlü tesisat ve makinelerin kurulması, işletilmesi, bakımı ve onarımı işlerinde makine mühendisleri ile teknisyenler arasında görev yapan ara elemandır.
Görevler
Termik Santral Makineleri Teknikeri, makine mühendisinin veya kendisinin yetki alanı içerisinde hazırlamış olduğu plana göre şu görevleri yapar:
- İşletmede kurulacak olan tesisatın projeye uygun olarak yerleştirilmesi çalışmalarında yer alır.
- Sistem içerisinde meydana gelen arızaların tespit edilmesi ve giderilmesi ile ilgili çalışmaları planlar ve takip eder. Gerekli hallerde doğrudan kendisi müdahale eder.
- Makinelerin periyodik bakım ve onarımını verilen talimatlar doğrultusunda yapar.
- Çalışmalar sırasında iş güvenliğinin sağlanmasına çalışır.
- Teknisyen ve işçilerin görevlerini gerektiği şekilde yapıp yapmadığını denetler.
- Periyodik olarak çalışmaları ile ilgili verileri toplar, analiz eder ve rapor hazırlayarak ilgililere sunar.
- Sistemi geliştirmek ve denetlemek için deneyler ve testler yapar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Elektrik tesislerinin kontrolü için gerekli olan çeşitli elektrik ölçü aletleri: voltmetre, ampermetre, avometre, mikrometre ve kompresör.
- Elektrik tesislerinin yapım, bakım ve onarımlarında kullanılan malzemeler, el takımları, anahtar takımları, el ölçme elemanları ve test cihazları.
- Güvenlik için gerekli malzemeler: izole eldiven, baret, yüz siperi, emniyet kemeri ve izole ayakkabı.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Termik Santral Makineleri Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fizik ve kimya derslerine ilgili olmak.
- Dikkatli, tedbirli ve sabırlı olmak.
- Sorumluluk duygusu gelişmiş olmak.
- Mekanik ve yönerge izleme yeteneğine sahip olmak.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- Zor şartlar altında çalışabilmek.
- Çabuk ve doğru karar verebilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Termik Santral Makineleri Teknisyenleri termik santrallerde çalışırlar. Çalışma ortamı tesisatın kurulduğu yere göre değişse de genellikle kapalı ortamlarda görev yaparlar.
Termik santral işletme sahası içerisinde sistemlerdeki bozuklukları onarırken değişik hava koşullarında açık havada da çalışabilirler. Görevi yaparken dikkatsizlik önemli kazalara ve çok büyük mali kayıplara yol açabilir.
Termik santral teknikerleri birinci derecede cihaz, alet ve malzeme ile ilgilenir. Görev yaptıkları kimselerle ekip halinde ve koordineli olarak çalışırlar. Çalışma ortamı genellikle gürültülü, nemli ve radyasyonludur.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, meslek yüksekokullarının “Termik Santral Makineleri” bölümünde verilmekteydi. Bölüm adının “Makine” olarak değiştirilmesi nedeniyle “Termik Santral Makineleri” adıyla artık öğrenci alınmamaktadır.
Bu nedenle meslek eğitimiyle ilgili bilgiler, “Termik Santral Makineleri” bölümü eğitiminin verildiği dönemdeki araştırılan bilgileri kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Termik Santral Makineleri” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi liseden sonra 2 yıldır. İki yıllık, 4 yarıyıllık eğitim boyunca öğrencilere teorik eğitim verilir ve okulun atölyelerinde pratik eğitim yaptırılır.
Ayrıca her yılın yaz döneminde 30 iş günü olmak üzere toplam 60 işgünü yaz stajı zorunluluğu bulunmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara “Termik Santral Makineleri” ön lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanları kamu ve özel kuruluşlarda çalışabilecekleri gibi bağımsız olarak da çalışabilirler.
Çalışabilecekleri kuruluşlar arasında şunlar yer alır:
- Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.
- Maden Tetkik Arama.
- Türkiye Kömür İşletmeleri.
- Makine Kimya Endüstrisi.
- Başta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı olmak üzere çeşitli bakanlıklar.
Günümüzde elektriğin kullanılmadığı alan kalmamıştır. Sanayileşme arttıkça elektrik kullanımı da yaygınlaşmaktadır. Bu durum, alternatif elektrik üretimi ile ilgili araştırma geliştirme çalışmalarının ve tesislerinin kurulmasına neden olmaktadır.
Buhar tribün santralleri, gaz tribünlü santraller, dizel santraller ve nükleer santraller bölüm mezunlarının başlıca istihdam alanlarıdır. Meslek elemanlarının ağırlıklı olarak kamuya ait termik santrallerde çalışma imkânı bulunmakla birlikte özel sektörde de istihdam alanları yaygınlaşmaktadır.
Çalışmalarda bilimsel ve teknolojik ilkeleri uygulayan, işin gereklerine uygun gereçleri seçen, alanı ile ilgili işlem ve süreçleri doğru takip edebilen, bilgisayar ve yabancı dil bilgisine sahip teknik elemanlar daha rahat iş bulabilmektedirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi boyunca isteyen öğrenciler Kredi ve Yurtlar Kurumunca yükseköğrenim ve harç kredisinden ve yurtlarından faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabidir. Teknik hizmetler sınıfında 10. derecenin 2. kademesi ile göreve başlarlar. Maaşları her yıl bütçe kanununa göre belirlenmektedir.
Kamu sektöründe çalışanlar ortalama olarak net asgari ücretin 2-2,5 katı civarında ücret almakta olup belirli dönemlerde yapılan artışlardan faydalanmaktadırlar.
Özel sektörde görev yapan teknikerlerin ücretleri firmalara göre değişmekle birlikte, ilk işe başlayışta net asgari ücretten biraz fazla olmaktadır. Çalışılan süre arttıkça ve verilen hizmetin niteliğine göre ücret de artmaktadır. Ayrıca sözleşmeye bağlı olarak bazı sosyal yardımlar da verilmektedir. Bu ücret ortalama olarak en fazla asgari ücretin 2-4 katı oranındadır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Termik Santral Makineleri ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Termik Santral Makineleri Teknikeri, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
- Makine Teknisyeni.
- Makine Teknikeri.
- Makine Mühendisi.
Ek bilgiler
Termik Santral Makineleri Teknikeri:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.