Tanım
Temel Metal Şekillendirme Elemanı; metal levha, profil veya parçaları belirlenen ölçü ve biçime getiren, üretim süreçlerinde şekillendirme işlemlerini uygulayan çalışandır. İşin kapsamı işletmeye, üretilen ürüne ve kullanılan makineye göre değişebilir.
Çalışan, kendisine verilen iş emrini ve varsa teknik çizim ya da üretim talimatlarını izler. Şekillendirme sonrasında parçanın ölçü, biçim ve yüzey bakımından uygunluğunu kontrol eder; üretim sürecindeki kalite ve güvenlik kurallarına uyar.
Görevler
Görevler, üretim hattının ve işletmenin çalışma düzenine göre farklılık gösterebilir. Genel olarak bu meslekte çalışanlar:
- İşlem öncesinde metal malzemeyi ve iş emrini kontrol eder.
- Malzemeyi ölçer, işlem için hazırlar ve gerekiyorsa uygun biçimde tezgâha yerleştirir.
- Kesme, bükme, presleme, kalıplama veya benzeri temel şekillendirme işlemlerini uygular.
- Parçanın ölçülerini, biçimini ve yüzeyini talimatlarda belirtilen ölçütlere göre kontrol eder.
- Kullanılan tezgâh, kalıp ve yardımcı ekipmanların güvenli çalışma düzenini takip eder.
- Üretimde fark ettiği uygunsuzlukları ilgili sorumluya bildirir.
- İş sağlığı ve güvenliği kurallarına, üretim talimatlarına ve kalite prosedürlerine uyar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Kullanılan ekipman, yapılan işleme ve işletmedeki üretim yöntemine bağlıdır. İş sırasında el aletleri ile ölçme ve kontrol araçlarından yararlanılabilir. Üretim alanında pres, büküm veya başka şekillendirme tezgâhları ve bu tezgâhlara uygun kalıplar bulunabilir.
Parçaları sabitlemek veya konumlandırmak için mengene ve bağlama ekipmanları kullanılabilir. İşin risk değerlendirmesine ve işyeri talimatlarına uygun kişisel koruyucu donanımlar arasında koruyucu gözlük, eldiven ve iş ayakkabısı yer alabilir. Hangi ekipmanın kullanılacağına dair işyeri eğitimi ve talimatlar esas alınmalıdır.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Bu meslekte çalışanların teknik talimatları ve temel ölçülendirmeleri anlayabilmesi, verilen işi dikkatli biçimde uygulayabilmesi önemlidir. El-göz koordinasyonu ve parçaların ölçü ya da biçimindeki farklılıkları fark edebilme becerisi günlük işlerde yarar sağlar.
Tezgâh ve ekipmanlarla güvenli çalışmaya yatkınlık, iş disiplinine sahip olma ve belirlenmiş işlem sırasını izleme de önemlidir. Üretim çoğunlukla ekip içinde yürütüldüğünden çalışanların iş arkadaşlarıyla iletişim kurması ve gerektiğinde uygunsuzlukları bildirmesi beklenebilir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışmalar çoğunlukla metal işleme, imalat ve üretim atölyelerinde veya fabrika ortamında yürütülür. İş, makine başında ayakta çalışma, malzeme taşıma ve tekrarlayan üretim işlemlerini içerebilir. İşletmenin yapısına bağlı olarak vardiyalı çalışma düzeni de bulunabilir.
Gürültü, metal çapakları, hareketli makine parçaları ve sıcak ya da keskin yüzeyler çalışma ortamında karşılaşılabilecek riskler arasındadır. İşe başlamadan önce verilen talimatları izlemek, koruyucu donanımları doğru kullanmak ve tehlikeli durumları sorumlu kişilere bildirmek gerekir.
Meslek eğitimi / nasıl olunur
Bu mesleğe mesleki ve teknik eğitim, ilgili alanlarda alınan kurslar veya işbaşı öğrenme yoluyla hazırlanılabilir. Temel metal işleri, tezgâh kullanımı, ölçme ve kontrol yöntemleri ile iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgi ve uygulama deneyimi edinmek yararlıdır.
İşe alım şartları işverene ve ilan edilen görevin kapsamına göre değişebilir. Bazı işyerleri uygulamalı beceri veya deneyim ararken bazıları işe başladıktan sonra işbaşı eğitim verebilir. Başvuru yapmadan önce ilandaki eğitim, deneyim, vardiya ve belge koşullarını kontrol etmek gerekir. Belge ya da sertifika şartı varsa bunun niteliği ilgili işveren veya yetkili kurumdan doğrulanmalıdır.
Çalışma alanları ve iş bulma
Temel Metal Şekillendirme Elemanları metal eşya, makine imalatı, otomotiv yan sanayi, savunma ve havacılık yan sanayi, yapı malzemeleri ve genel imalat işletmelerinde çalışabilir. Üretim fabrikaları, metal işleme atölyeleri, fason imalat işletmeleri ve bazı bakım-onarım birimleri olası çalışma ortamlarıdır.
İş ararken üretim işçisi, metal işleme veya şekillendirme görevleriyle ilgili ilanlar incelenebilir. İlanlardaki görev tanımı ve istenen beceriler işletmeden işletmeye farklılaşabilir; unvan aynı olsa da kullanılan makineler ve sorumluluklar değişebilir.
Kazanç
Ücret; kurum, deneyim ve pozisyona göre değişir. Yapılan işin kapsamı, işletmenin üretim düzeni ve vardiya koşulları da ücret uygulamalarını etkileyebilir. Güncel ve kişiye özel koşullar için işverenin ilanı veya iş teklifi incelenmelidir.
Meslekte ilerleme
Deneyim kazanan çalışanlar farklı şekillendirme tezgâhlarını kullanma, daha karmaşık işlemleri yürütme veya üretim sürecinde daha fazla sorumluluk alma yönünde gelişebilir. İşyerinin ihtiyacına ve çalışanın becerilerine bağlı olarak kalite kontrol süreçlerine destek vermek de mümkün olabilir.
Tezgâh kullanımı, ölçme-kontrol, iş güvenliği ve üretim teknikleri konularında ek eğitim almak mesleki gelişimi destekleyebilir. İlerleme olanakları işletmenin organizasyonuna, mevcut pozisyonlara ve çalışanın deneyimine bağlıdır; belirli bir kariyer basamağı her işyerinde bulunmayabilir.
Benzer meslekler
Görevleri veya çalışma alanları bakımından bu meslekle kesişebilen işler şunlardır:
- Metal Levha İşleme Tezgâh Operatörü
- Pres Tezgâhı Operatörü
- Metal Doğramacı
- Metal İşleme İşçisi
- Makine Montaj İşçisi
Bu mesleklerin görevleri ve aranan nitelikleri aynı olmayabilir. Başvuru sırasında her unvanın iş tanımını ayrıca incelemek gerekir.
Kaynak notu
Bu rehber, İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" PDF dosyası bulunmayan iş ilanı unvanları için genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; resmi mevzuat veya kurum şartı yerine geçmez.
