Tanım
Tekstil Terbiye Teknisyeni; tekstil materyalini boyayarak renklendirme, desen, şablon ve baskı patı hazırlama, baskı yapma, kumaşı apre yöntemleriyle elde etme ve tekstil materyalinin ulusal ve uluslararası standartlara uygunluğunu test etme işlemlerini yapan kişidir.
Görevler
Tekstil Terbiye Teknisyeninin görevleri şunlardır:
- Standart laboratuvar çalışması yapmak.
- Ön terbiye yapmak.
- Boyama yapmak.
- Elyaf cinsine göre boyar madde seçmek.
- Sentetikleri ve karışımlarını boyamak.
- Desen çalışmaları yapmak.
- Şablon hazırlamak.
- Baskı patlarını hazırlamak.
- Numune baskı yapmak.
- Farklı yöntemlerle baskı yapmak.
- Farklı boyar maddelerle baskı yapmak.
- Makinelerle baskı yapmak.
- Özel efektli baskılar yapmak.
- Numune çalışmaları yapmak.
- Her türlü elyafa uygulanabilen kimyasal apreleri yapmak.
- Diğer mamullere uygulanabilen kimyasal apreleri yapmak.
- Her türlü elyafa uygulanabilen mekanik apre yapmak.
- Diğer mamullere uygulanabilen mekanik apre yapmak.
- Örme kumaşlara uygulanan mekanik apre yapmak.
- Püskürtme ve kaplama yöntemiyle apre yapmak.
- Kurutma ve egalize yapmak.
- Standartları bilmek.
- Laboratuvarı ve numuneyi hazır hale getirmek.
- Numune kabulü yapmak.
- Numuneyi test etmek ve değerlendirmek.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Laboratuvar aletleri ve cihazları.
- Boyama makineleri ve cihazları.
- Baskı makineleri ve cihazları.
- Bilgisayar ve bilgisayarlı desen programları.
- Apre makineleri ve cihazları.
- Kurutma amaçlı kullanılan laboratuvar cihazı ve makineleri.
- Laboratuvar test cihazları ve makineleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tekstil Terbiye Teknisyeni olmak isteyenlerin:
- Matematik ve fen bilgisi konularına ilgili.
- Kimyasal maddelere karşı alerjisi olmayan.
- Yaratıcı.
- Ekip içinde çalışabilen.
- Kendini yenileyebilen ve araştırmacı.
- Düzenli, sabırlı ve dikkatli.
- Renkleri iyi ayırt edebilen kimseler olması gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Tekstil Terbiye Teknisyeni genellikle laboratuvar ve işletme ortamında çalışır. Çalışırken diğer meslektaşlarıyla ve iş sahipleriyle etkileşim halindedir.
İş genellikle ayakta yürütülür. Çalışma ortamı gürültülü, kötü kokulu ve nemlidir; yapılan işe göre sıcak veya soğuk olabilir.
Çalışma ortamında zehirli ve tehlikeli maddelerle çalışılması nedeniyle büyük dikkat gösterilir ve özel güvenlik önlemleri alınır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi daha önceki yıllarda meslek liselerinin Tekstil Terbiye bölümünde verilmekteyken yeni uygulamaya göre bu isimde alan ve dal bulunmamaktadır. Eğitimle ilgili verilen bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Üniversitelerin veya özel kuruluşların açtığı kurslarda bu mesleğin eğitimi verilmektedir.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de “Tekstil Teknolojisi” alanı “Terbiye Teknolojileri” dalında mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş koşulları şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız iş yeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tekstil Terbiye Teknisyenleri şu alanlarda çalışabilir:
- Tekstil atölyeleri.
- Tekstil boya işletmeleri.
- Tekstil baskı atölyeleri.
- Apre işletmeleri.
- Tekstil test laboratuvarları.
Ayrıca kendi atölyelerini ve işyerlerini de açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden.
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası işe yeni başlayanlar asgari ücret tutarında gelir elde edebilir. Tecrübeli elemanlar ise deneyime, işteki performans ve pozisyona, çalışılan yerin yapısı ve büyüklüğüne göre asgari ücretin en az 2-3 katı gelir elde edebilmektedirler.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin tekstil terbiye bölümünden mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilmektedir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Meslek elemanları çalıştıkları işyerinde bölüm şefi ve atölye şefi düzeyine kadar ilerleyebilir.
Benzer meslekler
- Tekstil Laborantı (Tekstil Kalite Kontrol Teknisyeni).
Ek bilgiler
Tekstil Terbiye Teknisyeninin ek görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Çevre koruma önlemleri almak.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Meslek lisesi öğretmenleri.
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu.
- Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliği.
- Millî Eğitim Bakanlığı Orta Öğretim Kurumları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliği.
- MEGEP Mesleki ve Teknik Eğitim Alanları Tanıtım Modülü, Eylül/2007.
- MEGEP İş Piyasası Meslek Standartları Dokümanları.
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.