Tanım
Tekstil Terbiye Öğretmeni; çalıştığı eğitim kurumunda veya kuruluşunda öğrencilere ya da yetişkinlere tekstil ürünlerinin üretimi, planlanması, kalite kontrolü ve tasarımı konularında eğitim veren kişidir.
Mesleğin kapsamında tekstil hammaddelerinin tekstil sektöründe kullanılabilir hâle getirilmesiyle ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması da bulunur.
Görevler
Tekstil materyalinin ön terbiye, renklendirme, baskı ve apreleme işlemlerinin hangi yaş düzeylerindeki öğrenci gruplarına hangi yöntemle kazandırılacağı, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir.
Tekstil Terbiye Öğretmeni öğrencilere;
- Kumaşı boyaya hazırlama,
- Ağartma,
- Renklendirme,
- Kumaşın tutumunu düzeltme,
- Kullanım özelliklerini iyileştirme,
- Kumaşın görünümünü düzeltme
konularında bilgi ve beceri kazandırır.
Tekstil Terbiye Öğretmeni, program çerçevesinde şu görevleri yerine getirir:
- Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma planı yapar.
- Sorumlu olduğu atölye, laboratuvar ve benzeri yerleri sürekli olarak eğitime hazır durumda bulundurur.
- Kendisine ayrılan ders saatlerinde çalışma planını uygular ve öğrencilere alanıyla ilgili bilgi ve beceri kazandırır.
- Öğrencilerin başarılarını değerlendirir ve başarıyı artırıcı önlemler alır.
- Eğitici kol çalışmalarında görev alarak öğrencilerin yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler.
- Öğrencilerin gelişimlerini izler ve sorunlarının çözümüne yardımcı olur.
- İşletmelerde uygulama yapan öğrencilerin çalışmalarını izler ve ilgililere rehberlik eder.
- Çevresindeki sanayi kuruluşları ve işletmelerindeki gelişmeleri izler.
- Sektördeki ihtiyaçları saptar ve bunların öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur.
- Teknolojik gelişmeleri izler ve programlara yansıtır.
- Nöbetçi olduğu günlerde okulun düzen ve disiplinini sağlamak üzere görev yapar.
- Sınıf öğretmeni olarak öğrencilerin yönetimle ilişkilerini sağlamaya çalışır.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Alanla ilgili meslek dersleri müfredat programı.
- Yıllık ve günlük çalışma planları.
- Not defteri, ders ve yoklama defterleri.
- Öğrenci iş takip formu.
- Ders kitapları ve yardımcı kitaplar.
- Meslek alanıyla ilgili çeşitli teknik yayınlar.
- Çeşitli bitkisel ve kimyasal lifler.
- Pamuk, keten, kenevir, yün ve ipek.
- Tekstil alanıyla ilgili araç ve gereçler.
- Terbiye, boyama, baskı ve apre makineleri.
- Bilgisayar.
- Numune boyama ve test cihazları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tekstil Terbiye Öğretmeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Kimyasal maddelere karşı alerjisi olmayan.
- El becerisi olan ve estetik görüş sahibi.
- Göz ve ellerini eş güdümle kullanabilen.
- Düşüncelerini başkalarına açık biçimde aktarabilen.
- İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilen.
- Dikkatli ve titiz.
- Mesleğinin sorunlarıyla ilgilenen ve çözüm yolları bulmaya çalışan.
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilen.
- Hoşgörülü ve sabırlı.
- Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilen.
- Kendini geliştirmeye istekli.
- Girişimci.
Çalışma ortamı ve koşulları
Tekstil Terbiye Öğretmeni sınıfta, atölyede ve işletmelerin kapalı mekânlarında görev yapar. Görevini genellikle ayakta yürütür.
Çalışma ortamında kısmen toz ve kimyasal madde, özellikle boyar madde kokusu bulunur. Tekstil sektöründe çalışanlar daha yoğun olarak çeşitli hammaddeler ve makinelerle çalışmak durumundadır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesinin Tekstil Terbiye Öğretmenliği bölümünde verildiği döneme ilişkin olarak kaynak dosyada açıklanmıştır.
Kaynak dosyada, bu bölüm adı altında eğitim verilmediği belirtilmektedir. Dosyadaki eğitime ilişkin bilgiler, Tekstil Terbiye Öğretmenliği eğitiminin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için;
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- ÖSYS Kılavuzunda belirtilen şartları taşımak.
Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Ön Lisans Programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Tekstil Terbiye Öğretmenliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olarak verilir. Ayrıca son sınıfta öğrenciler bir yarıyıl Öğretmenlik Uygulaması yapar.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tekstil Terbiye Öğretmenleri, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı şu okul türlerinde görev alabilir:
- Endüstri meslek liseleri.
- Teknik liseler.
- Kız meslek liseleri.
- Anadolu kız meslek liseleri.
- Benzeri okullar.
Bu okullarda Tekstil Terbiye Öğretmeni olarak atanabilirler. Tekstil Teknolojisi Alanının Terbiye Teknolojileri ve Tekstil Laborantlığı dallarının alan ortak ve dal derslerini verirler. Ayrıca alanın diğer dallarının bu dallarla ilgili alan ortak ve dal derslerini, diğer alanların da bu dallarla ilgili alan ortak veya dal derslerini okutabilirler.
Meslek elemanları;
- Özel sektörde tekstil endüstrisinin çeşitli kollarında teknik eleman olarak çalışabilir.
- Üniversite ve yüksek okullarda öğretim elemanı olarak görev yapabilir.
- Gerekli sermaye ve işgücünün bulunması durumunda kendi işlerini kurabilir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda Eğitim Katılma Belgesi bulunan kişiler, Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan aldıkları takdirde İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanabilir. Bu belgeyle İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca verilen öğrenci kredisinden yararlanabilir. Ayrıca diğer kamu kurum ve kuruluşlarının sağladığı kredi ve burs olanaklarından da faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonunda öğretmenliğe hak kazanan ve meslek dersi öğretmeni olarak görev alanlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre 9. derecenin 1. kademesinden aylıkla Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda çalışır.
Kaynak dosyada bu ücretin kıdeme ve yıllık belirlenen katsayı artışlarına göre belli aralıklarla değiştiği belirtilmektedir. Ayrıca her yıl tüm öğretmenlere okullar açılmadan önce eğitim öğretim tazminatı adı altında bir ödeme yapılmaktadır.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Tekstil Terbiye Öğretmenleri lisans eğitiminden sonra üniversite bünyesinde yüksek lisans yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
- Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslek okullarında görev alanlar idarecilik yapabilir. Bu görevler arasında müdür ve müdür yardımcılığı bulunur.
- Meslek elemanları, Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı oldukları takdirde alanlarında müfettişlik yapabilir.
- Yapılan sınavda başarılı olmaları durumunda başöğretmen ve uzman öğretmen olabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada Tekstil Terbiye Öğretmenliğine benzer meslekler şöyle sıralanmıştır:
- Tekstil Öğretmeni.
- Tekstil, Dokuma ve Örgü Öğretmeni.
- Tekstil Mühendisi.
Ek bilgiler
Tekstil Terbiye Öğretmeninin görevleri arasında aşağıdaki çalışmalar da yer alır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Çevre koruma önlemleri almak.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
- 9 sayılı T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı (Şubat 2014).
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: mbs.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: osym.gov.tr
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.