Tanım
Tekstil Teknolojisi Teknikeri; iplik, dokuma, örme, boya, baskı, terbiye ve konfeksiyon alanlarında üretimin takibini ve kontrolünü yapan, makine bakım, ayar ve onarımını gerçekleştiren kişidir.
Görevler
Tekstil Teknolojisi Teknikeri iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Tekstil mühendisi tarafından hazırlanan üretim planının uygulamaya konulması için hazırlık çalışmaları yapmak.
- Yapılacak üretime uygun makineleri hazırlamak.
- Makinelerin bakım, ayar ve onarımını yapmak.
- Üretilmek istenen mamulün gerektiğinde analiz ve tasarımını yapmak.
- Yarı mamul ve mamullerin kalite kontrolünü yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Her çeşit elyaf, iplik, dokuma ve örme kumaş.
- Boya maddeleri ve yardımcı malzemeler.
- İplik makineleri.
- Dokuma makineleri.
- Örme makineleri.
- Boya, baskı ve terbiye makineleri.
- Kesim ve dikiş makineleri.
- Konfeksiyon yardımcı malzemeleri.
- Kalite kontrol cihaz ve aletleri.
- Bilgisayar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tekstil Teknolojisi Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Matematik ve fen derslerine ilgi duymak.
- Mekanik yeteneğe ve ilgiye sahip olmak.
- El becerisine sahip olmak.
- Şekil ve renk algısının gelişmiş olması.
Çalışma ortamı ve koşulları
Tekstil Teknolojisi Teknikeri, tekstil fabrikalarının çeşitli bölümlerinde görev yapabilir. Bu bölümler arasında iplik, dokuma, örme, boya, baskı, terbiye, konfeksiyon ve kalite kontrol laboratuvarı yer alır.
Çalışma ortamı gürültülü olabilir. Ortamda lif tozları ve kimyasal madde buharları bulunabilir.
Tekstil teknikerleri çalışırken tekstil, makine, kimya ve endüstri mühendisleriyle; işçiler ve yöneticilerle iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Tekstil Teknolojisi bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek liselerinin kılavuzda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Tekstil Teknolojisi ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olarak okutulur ve staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitimde yer alan başlıca dersler şunlardır:
- Lif Teknolojisi.
- Dokuma Teknolojisi.
- İplik Teknolojisi.
- Örme Teknolojisi.
- Genel Moda Bilgisi.
- Dokuma Analiz.
- Dokuma Makineleri.
- Kumaş Üretimi.
- Kumaş Tasarımı.
- Tekstil Marka Yönetimi ve Pazarlama.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tekstil sektörü, ülke ekonomisinde önemli bir yere sahip gelişmiş bir sanayi dalıdır. Bu sektörde tekstil teknolojisi teknikerlerinin iş bulma olanakları yüksektir.
Özellikle Bursa, İstanbul, Adana, Denizli ve Gaziantep gibi tekstil sanayisi gelişmiş illerde çalışma olanakları bulunmaktadır. Boya, baskı, terbiye ve konfeksiyon dallarındaki gelişmeler doğrultusunda bu alanlarda ileride iş bulma olanaklarının daha da artacağı tahmin edilmektedir.
Tekstil ürünlerinin uluslararası piyasalarda daha fazla yer alabilmesi, sektörün rekabet gücünün artırılmasına bağlıdır. Bunun için kalite ve verimliliğin artırılması gerekmektedir. Kaliteli üretim etkin bir kontrol mekanizması gerektirdiğinden, tekstil kalite kontrol teknisyenlerine talebin artacağı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrasında kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Tekstil Teknolojisi ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara, kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kişinin özelliklerine bağlı olarak şeflik ve müdürlük düzeyine kadar ilerlenebilir. Girişimcilik özelliği olan kişiler kendi işlerini kurabilirler.
Benzer meslekler
- Tekstil Mühendisi.
- Kimya Teknikeri.
Ek bilgiler
İş kazası ve meslek hastalığı
Tekstil Teknolojisi Teknikerlerinin çalışma ortamında karşılaşabileceği bazı riskler şunlardır:
- Dokuma işletmelerinde gerekli önlemler alınmadığında, gürültülü ortamda uzun süreli çalışma nedeniyle işitme kaybı olabilir.
- Boya, baskı ve terbiye işletmelerinde kullanılan bazı kimyasal maddeler alerjik rahatsızlıklara ve solunum yolu rahatsızlıklarına yol açabilir.
- Dokuma işletmelerinde, özellikle pamuklu dokuma işletmelerinde tozlu ortam oluştuğundan solunum yolu rahatsızlıkları görülebilir.
- Hareketli parçaları olan makinelerle çalışma sırasında dikkatsizlik ve gerekli koruyucu tedbirlerin alınmaması hâlinde elde ve parmaklarda ezilme, kırılma ve kopma gibi iş kazaları meydana gelebilir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi 2000, Prof. Dr. Y. Kuzgun.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
