Tekstil Tasarım Teknisyeni

Tanım

Tekstil Tasarım Teknisyeni, kumaşı dokuma, renklendirme ve baskı yoluyla desenlendiren kişidir.

Görevler

Tekstil Tasarım Teknisyeninin başlıca görevleri şunlardır:

• Desenlenecek kumaşın analizini yapmak.
• Örnek dokuma tezgâhlarında temel örgüleri kullanarak kumaş örnekleri hazırlamak.
• Desen çizme yöntemlerini kullanarak desenler çizmek.
• Bilgisayar desteğiyle tasarım yapmak ve hazır programları geliştirmek.
• Desenin negatifini ve şablonunu hazırlamak.
• Değişik baskı tekniklerini uygulamak.
• Yapılan tasarım doğrultusunda renkleri seçmek.
• Örnek kumaştan seri üretime geçişi sağlamak.

Kullanılan araç, gereç ve ekipman

Dokuma için

Desen hazırlama

• Kareli desen kâğıdı.
• Çeşitli renkli kalemler.
• Dokuma tasarım bilgisayar programı.

Numune dokuma

• Numune dokuma tezgâhı.
• Çeşitli iplikler.

Baskı için

Negatif film hazırlama

• Desen.
• Asetat kâğıdı.
• Çini mürekkebi.
• Rapido ve tarama ucu.
• Işıklı masa.
• Cetvel.
• Milimetrik kâğıt.

Şablon hazırlama

• Gaze bezi.
• Çerçeve germe masası.
• Lak.
• Film kontak makinesi.

Numune baskı hazırlama

• Baskı masası.
• Baskı şablonu.
• Boya ve pat.
• Fikye makinesi.

Örnek tasarım için

• Baskı masası.
• Tekstil boyaları.
• Tekstil bilgisayarı.
• Ütü.

Mesleğin gerektirdiği özellikler

Tekstil Tasarım Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:

• Şekil ve uzay ilişkilerini görebilmek.
• Estetik görüş, tasarım ve çizim yeteneklerine sahip olmak.
• Birbirine yakın renkleri ayırt edebilmek.
• El becerisine sahip olmak.
• Boya maddelerine alerjisi olmamak.

Çalışma ortamı ve koşulları

Tekstil Tasarım Teknisyenleri tekstil dokuma ve baskı fabrikalarında, atölyelerde, modaevlerinde ve tasarım atölyelerinde çalışırlar.

Çalışırken tekstil mühendisleri, tekstil teknikerleri ve işçilerle iletişim hâlindedirler.

Eğitimin verildiği yerler

Mesleğin eğitimi daha önceki yıllarda meslek liselerinin Tekstil Tasarım bölümünde verilmekteydi. Yeni uygulamaya göre bu isimde alan ve dal bulunmamaktadır.

Aşağıdaki eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.

Eğitime giriş koşulları

Mesleki eğitime giriş için:

• Ortaokulu tamamlamış olmak.
• Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak gerekir.

Eğitimin süresi ve içeriği

• Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
• Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
• Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
• 10. sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
• Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.

Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.

Eğitim sonunda alınan belge

Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.

3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız iş yeri açma belgesi de verilir.

Çalışma alanları ve iş bulma olanakları

Ülkemizde kısa bir geçmişi olan tekstil tasarım bölümünden mezun olan kişiler; dokuma teknolojisi, kumaş yapısı ve konfeksiyon ürünleri tasarımı gibi konularda bilgi ve beceri sahibi kişiler olarak basma veya dokuma fabrikaları ile tekstil dokuma atölyelerinde istihdam edilmektedirler.

Sanayide ara eleman açığının fazla olması, bu alanlarda çalışma imkânı sağlamaktadır.

İsteyenler kendi işyerlerini de açabilirler.

Ülkemizde tekstil sanayii teknolojik değişimlerle hızlı bir şekilde gelişmektedir. İnsanın temel ihtiyaçlarından biri olan giyinmek, günümüzde bu anlamının çok ötesinde bir yere sahiptir. Giysileri çeşitli desende ve modelde dokunmuş kumaşlar ile türlü aksesuarlarla zenginleştiren modacılar, tasarımcılarca hazırlanan bu örneklere ihtiyaç duyarlar.

Tekstilcileri, stilistleri ve modacıları birbirinden ayrı düşünmemek gerekir. Hepsi toplumun ihtiyaç ve isteklerine göre ürün hazırlayıp sunar.

Eğitim süresince ve sonrası kazanç

Eğitim süresince

3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince:

• Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan aşağı olmamak üzere ücret verilir.
• Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden aşağı olmamak üzere ücret verilir.
• Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır.
• Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.

Eğitim sonrası

Eğitim sonrası kazanç, çalışılan yere ve tecrübeye bağlı olarak değişiklik gösterir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.

Meslekte ilerleme

Mesleki eğitimde ilerleme

Meslek liselerinin Tekstil Tasarım bölümünden mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans veya lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.

Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.

İş hayatında ilerleme

Bilgilerini artırmak amacıyla yurtdışında seminer, defile ve moda fuarlarına katılma olanakları vardır.

Benzer meslekler

Kaynakta benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:

• Stilist.
• Grafiker.
• Tekstil teknikeri.
• Tekstil mühendisi.

Ek bilgiler

Tekstil Tasarım Teknisyeninin ek görevleri şunlardır:

• İş organizasyonu yapmak.
• Çevre koruma önlemleri almak.
• İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak.
• Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak.
• Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.

Kaynakça

• Meslek elemanları.
• www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası.
• 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu.
• İzmir İl Millî Eğitim Müdürlüğü.
• Millî Eğitim Bakanlığına ait web sayfası: www.meb.gov.tr
• Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.

Ayrıntılı bilgi için

Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:

• İlgili eğitim kurumları.
• Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
• Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
• T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
• Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.

Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.

Kaynak notu

Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.