Tanım
Tekstil Laborantı /Tekstil Kalite Kontrol Teknisyeni; tekstil materyallerinin hammaddeden tekstil kullanıcısına ulaşmasına kadar gerekli tüm fiziksel ve kimyasal testleri yapan, standartlar ve kalite kontrol konusunda yeterli bilgiye sahip kişidir.
Görevler
- Tekstil mühendislerinin ve teknikerlerinin denetimleri altında, Türk ve dünya standartlarına uygun numuneler üzerinde fiziksel ve kimyasal test çalışmaları yapar.
- Test sonuçlarını ilgili grafiklere işler, değerlendirir ve sonuçlarla ilgili rapor hazırlar.
- Üretim işlemlerini izler, üretim sırasında meydana gelebilecek hataları saptar ve ilgililere bildirir.
- Elyaftan, ipliklerden ve dokunan kumaştan tekniğine uygun örnekler alır.
- Üretilmek istenen mamulün gerektiğinde analizini ve tasarımını yapar.
- Yarı mamul ve mamullerin kalite kontrolünü yapar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Her çeşit elyaf, iplik, dokuma ve örme kumaş, boya maddeleri ve yardımcı malzemeler
- Büküm cihazı
- Yabancı madde tayin edici cihaz
- Laboratuvar alet ve cihazları; deney tüpü, şişeler ve benzeri araçlar
- Tekstil ile ilgili örnekler
- Kalite kontrol cihaz ve aletleri
- Bilgisayar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tekstil Laborantı /Tekstil Kalite Kontrol Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Matematik ve fen bilimlerine ilgi duymak
- Renkleri ve şekilleri ayırt edebilmek
- Anlama, yorumlama ve anlatabilme yeteneğine sahip olmak
- Araştırmacı olmak
- Ekip içinde çalışabilmek
- Düzenli, sabırlı ve dikkatli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Tekstil Laborantı /Tekstil Kalite Kontrol Teknisyeni genellikle laboratuvar ve işletme ortamında çalışır. Çalışma ortamı gürültülü olabilir; havada lif tozları ve kimyasal madde buharları bulunabilir.
Meslek elemanı çalışırken tekstil, makine, kimya ve endüstri mühendisleri ile iş sahipleriyle etkileşim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi daha önce meslek liselerinin Tekstil Teknolojisi alanı Tekstil Laborantlığı dalında verilmekteydi. Yeni uygulamaya göre bu isimde bir dal bulunmamaktadır. Bu nedenle eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Ayrıca üniversitelerin veya özel kuruluşların açtığı kurslarda bu mesleğin eğitimi verilmektedir. Yeterli sayıda başvuru olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Tekstil Teknolojisi alanı Tekstil Laborantlığı dalında eğitim verilebilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıflarda verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tekstil Laborantı /Tekstil Kalite Kontrol Teknisyenleri kamu kuruluşları ile özel sektöre ait işyerlerinde çalışabilirler.
Tekstil fabrikalarının aşağıdaki bölümlerinde görev alabilirler:
- İplik
- Dokuma
- Örme
- Boya
- Baskı
- Terbiye
- Konfeksiyon
- Kalite kontrol laboratuvarı
Ayrıca test laboratuvarlarında çalışabilecekleri gibi kendi atölyelerini ve işyerlerini de açabilirler.
Tekstil ürünlerinin uluslararası piyasalarda daha fazla yer alabilmesi, sektörün rekabet gücünün artırılmasına bağlıdır. Bunun için kalitenin ve verimliliğin artırılması gerekmektedir. Ülke ekonomisinde önemli bir yer tutan gelişmiş tekstil sektöründe meslek elemanlarının iş bulma olanağı yüksektir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası işe yeni başlayanlar asgari ücret tutarında gelir elde edebilir. Tecrübeli elemanlar ise deneyime, işteki performansa ve pozisyona, çalışılan yerin yapısına ve büyüklüğüne göre asgari ücretin en az 2-3 katı gelir elde edebilmektedirler.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Tekstil Teknolojisi alanı Tekstil Laborantlığı dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
İstihdam edildikleri işyerlerinde başarılı olanlar kısım şefi, müdür yardımcısı ve müdür düzeyine kadar ilerleyebilirler.
Benzer meslekler
- Tekstil Terbiye Teknisyeni
- İplik Teknisyeni
Ek bilgiler
İş kazası ve meslek hastalığı
Deney yapma talimatları bilinmeli ve dikkatle uygulanmalıdır. Zehirli gaz üreten bir deney çeker ocakta yapılmalıdır.
Kimyasal laboratuvarda çalışırken deney tüpü patlaması, asitle çalışırken el yanması ve kimyasal maddelerden zehirlenme gibi durumlarla karşılaşılabilir. Bu gibi durumların önüne geçmek için deney yapma talimatlarının bilinmesi ve dikkatle uygulanması gerekir.
Boya, baskı ve terbiye işletmelerinde kullanılan bazı kimyasal maddeler alerjik rahatsızlıklara ve solunum yolu rahatsızlıklarına yol açabilir.
Dokuma işletmelerinde, özellikle pamuklu dokuma işletmelerinde tozlu ortam oluştuğundan solunum yolu rahatsızlıkları görülebilir.
Diğer görevler
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Anadolu Kız Meslek-Anadolu Kız Teknik Lisesi Tekstil Kalite Kontrol Bölümü Eğitim ve Öğretim Programı
- Geçmişten Günümüze Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü – MEB, Ankara 2006
- Tekstil İşveren Dergisi
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) Üyesi Kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
