Tanım
Tekstil Baskı ve Desen Teknisyeni; tekstil baskıcılığı ile ilgili birimlerde planlama yaparak amaçlar doğrultusunda çeşitli makineleri kullanan, ürünlere baskı yapan, bilgisayar ve desen programlarını kullanan, kumaş analizi ve tasarımı gerçekleştiren kişidir.
Görevler
Tekstil Baskı ve Desen Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- Desen çalışmaları yapar.
- Şablon hazırlar.
- Baskı öncesi hazırlık yapar.
- Değişik baskı tekniklerini uygular.
- Numune baskı yapar.
- Makinelerle baskı yapar.
- Kumaşa dijital baskı yapar.
- Özel efektli baskılar yapar.
- Farklı boyar maddelerle baskı yapar.
- Boyanacak kumaşın niteliklerine göre uygulanacak deseni ve renkleri saptar.
- Kumaşın cinsine uygun boya ve apre malzemesini hazırlar.
- Bilgisayar kullanarak kumaş desen tasarımı yapar.
- İşletme içerisinde desenlerin takibini yapar.
- Kumaş analizi yapar.
- Müşteri odaklı desen tasarımı yapar.
- Temel tekstil uygulamaları yapar.
- Temel kimyasal işlemleri yapar.
- Standart laboratuvar çalışması yapar.
- Desen çizme yöntemlerini kullanarak desenler çizer.
- Tekstil alanındaki temel kavramları yabancı dilde kullanır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Şablon pozlandırma makinesi.
- Rotasyon baskı makineleri.
- Film druck baskı makineleri.
- Tops (vigore) baskı makineleri.
- Rulo baskı makineleri.
- Flok ve transfer baskı makineleri.
- Parça baskı makineleri.
- Dijital baskı makineleri.
- Baskı patında kullanılacak boyar maddeler.
- Baskı işleminde kullanılacak kimyasallar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tekstil Baskı ve Desen Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak.
- Programlı çalışmayı sevmek.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- Hızlı ve doğru karar verebilmek.
- Kimya bilimine ilgi duymak.
- Dikkatli ve gözlemci olmak.
- Renkleri ayırt edebilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Meslekte açık ve kapalı alanda çalışma koşulları bulunur. Çalışma ortamı tozlu, nemli ve gürültülü olabilir; ortam koşulları iklime bağlı olarak değişebilir.
Vardiyalı çalışmalarda yeterli dinlenme süresi gereklidir. Değişken işyeri şartlarına uyum sağlamak ve hareketli sistemlere karşı maksimum dikkat göstermek gerekir.
Tekstil alanında çalışanlar görevlerini kapalı mekânlarda, işletmelerde ve dış mekânlarda yürütürler. Çalışmalar bireysel olarak yapılabileceği gibi ekip hâlinde de gerçekleştirilebilir. Meslekte çeşitli ham maddeler ve makineler kullanılır.
Çalışma ortamının kısmen tozlu olması ve kimyasal maddelerin, özellikle boyar maddelerin kullanılması nedeniyle astım ve alerji problemi olan kimselerin çalışırken gerekli önlemleri almaları gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Tekstil Teknolojisi alanının “Tekstil Baskı ve Desenciliği” dalında verilir.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de aynı alan ve dal altında mesleğin eğitimi verilebilir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için gereken koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere “Meslek Lisesi” diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Tekstil Baskı ve Desen Teknisyenleri tekstil işletmelerinde çeşitli alt ve orta kademe yöneticilik pozisyonlarında çalışırlar.
Orta kademe yöneticilerle işçiler arasında iletişimi sağlarlar. İşletmede günlük iş ve programların takibini yapar, programların makinelere uygulanmasını sağlarlar.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde bu ücret, asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan; yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde ise yüzde 15’inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Tekstil Teknolojisi alanı “Tekstil Baskı ve Desenciliği” dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanlar tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Ustalık belgesi ile kendi işyerlerini açabilirler. Kendi işyerini kuranlar girişimci olarak da ilerleme kaydedebilirler.
Ustalık belgesine sahip olanlar, işyerinde aday çırak, çırak, kalfa ve öğrencilerin çalıştırılması için mesleki eğitim merkezlerinde düzenlenen İş Pedagojisi kursuna katılabilir. Kursu başarıyla tamamlayanlar Usta Öğreticilik belgesine sahip olurlar.
Benzer meslekler
- Desinatör.
- Baskı Operatörü.
- Tekstil Tasarım Teknisyeni.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Bölüm eğiticileri.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu.
- Mesleğim Hayatım.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi.
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.