Tanım
Taşçı; doğadan işlenmemiş olarak elde edilen çeşitli niteliklerdeki taşların, yapıların çeşitli kısımlarında kullanılabilmesi için kesilmesi, işlenmesi ve üzerlerine yazı yazılması gibi işleri gerekli takım, alet ve makineleri kullanarak yapan kişidir.
Görevler
- Mermer ocaklarından blok mermer üretir.
- Blok ve plaka hâlindeki granit, mermer ve diğer taşları keser ve şekillendirir.
- Taşları perdahlar.
- Çeşitli taşları amaca göre sınıflandırır ve markalar.
- Taşları tezgâhlarda işler ve ayarlar.
- Taşların üzerine oyma veya kabartma rakam ve harfler işler.
- Blok ya da plaka taşlar üzerine kabartma figürler veya desenler oyar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Tel kesme ve sayalama makinesi
- Sondaj makinesi
- Blok ayırıcı
- Kompresör
- Taş kesme makinesi
- Taş perdah makinesi
- Madırga
- Çarpacak
- Balyoz
- Tarak
- Mucarta
- Külünk
- Murç
- Zımpara taşı
- Elektrikli el breyizi
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Taşçı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilmek
- El becerisine sahip olmak
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Taşçılar taş ocaklarında ve mermer atölyelerinde çalışırlar. Çalışma ortamı çok tozlu ve kısmen gürültülüdür.
Taşçılar birinci derecede taş, mermer gibi maddelerle ve aletlerle ilgilidirler. Görev, pazar günü dışında her gün yapılır. Çalışma genellikle ayakta yürütülür; ağır kaldırmak, eğilmek ve diz çökmek gerekebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi 3308 sayılı yasa kapsamında, yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde verilmekteydi. Modüler program çalışması sonucunda “İnşaat Teknolojisi” alanı “Duvarcılık (Yapı duvarcılığı)” dalı kapsamına alınmıştır. Bu nedenle “Taşçılık” dalı adı altında eğitim verilmemektedir.
Dosyada yer alan bilgiler, eğitimin verildiği tarihteki araştırılan bilgileri kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ilköğretim okulu mezunu olmak
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri sahibi ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
Endüstri meslek liselerinin mermer teknolojisi bölümüne girmek için en az ilköğretim okulu mezunu olmak ve bu okullara giriş şartlarına uygun olmak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Taşçılık mesleğinin eğitim süresi ilköğretimden sonra 2 yıl, lise ve daha üst düzeyde genel eğitimden sonra ise 1 yıldır.
- Çıraklık dönemi, mesleğin temel bilgi ve becerilerinin kazandırıldığı dönemdir.
- Çıraklık dönemi teorik eğitim programlarının yaklaşık %30'u genel bilgi derslerinden, %70'i meslek bilgisi derslerinden oluşur.
- Çıraklar teorik eğitimlerini haftada bir gün mesleki eğitim merkezlerinde veya işletmelerce temin edilen eğitim yerlerinde görürler.
- Çıraklar teorik eğitim programlarına paralel olarak işyerlerinde, usta öğreticilerin gözetiminde haftada 5 gün pratik eğitim görürler.
Eğitim sonunda alınan belge
Çıraklık eğitimini tamamlayanlara, eğitim sonunda katıldıkları kalfalık sınavında başarılı olmaları durumunda “Kalfalık Belgesi” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Taşçılar şu alanlarda çalışırlar:
- Taş ocakları
- Mermer ocakları
- Atölyeler
- İnşaat işleri
Taşçılık mesleği giderek güncelliğini yitirmektedir. Bunun yerine taşçılığın bir kolu olan mermercilik gelişmektedir. İnşaat işlerinde kullanılan taşlar yerini mermere bırakmaktadır.
Mermercilikte iş bulma olanakları fazladır. Kullanım alanı arttıkça mermercilikte yetişmiş kişilere ihtiyaç artmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası alınan ücret; çalışılan yere, yapılan işe ve tecrübeye göre değişmektedir. Kaynak dosyada eğitim sonrası için sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki eğitim merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik eğitimlerine de devam edebilirler.
İlköğretim, yani ortaokul mezunu kalfa ve ustalar, mesleki ve teknik açık öğretim lisesine devam ederek meslek lisesi diploması alabilirler. Mesleğinde ustalık eğitimi çalışma süresi 2 yıldır.
İş hayatında ilerleme
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilirler.
İşyerinde çırak çalıştırılması için “Usta Öğretici” belgesine sahip çalışanın olması zorunludur.
Benzer meslekler
- Karo Fayans Döşemecisi
- Duvarcılık
- Sıvacılık
- Döşeme ve Duvar Kaplamacısı
- Mermercilik
Ek bilgiler
Taşçı, mesleki görevlerinin yanı sıra şu faaliyetleri de yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Kanun
- Çıraklık eğitimi program kitapçığı
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara – 2005
- İŞKUR “Türk Meslekler Sözlüğü”, Ankara 1983, Yayın No: 173
- MEB Çıraklık ve Mesleki Eğitim Merkezi ve yayınları
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.