Tanım
Tarihçi, geçmişte olan olayları, bu olayların nedenlerini, sebep-sonuç ilişkilerini ve bugünkü olaylarla bağlantısını araştıran kişidir.
Görevler
- Geçmiş olayları, kurumları, düşünceleri ve insanları betimlemek için geçmişe ait yayınlanmış ve yayınlanmamış tüm kayıtları; kitabeleri, mektupları, anı defterlerini ve mahkeme kayıtlarını elden geldiği kadar ilk kaynaklardan toplar.
- Derlediği bilgileri doğrulukları ve ifade ettikleri anlam bakımından değerlendirir.
- Olayları oluş sırasına koyar ve olaylar arasında sebep-sonuç ilişkisi kurar.
- Bulgularını gerçeğe bağlı kalarak, yansız bir tutumla açık ve öz biçimde rapor eder.
- Arkeolog gibi geçmişteki insan kültürleri ile ilgilenen diğer araştırmacıların çalışmalarını inceler.
- Arşive gelen yazılı kaynak ve malzemeyi tarih, konu ve ilgili oldukları kuruluşlara göre sınıflandırarak korunmasını sağlar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Geçmişe ait yayınlanmış ve yayınlanmamış çeşitli kayıtlar.
- Mektuplar, anı defterleri, kitabeler ve mahkeme kayıtları gibi kaynaklar.
- Büro malzemeleri.
- Değişik dillerde sözlükler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tarihçi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sözel yeteneğe sahip olmak.
- Tarih, coğrafya, sosyoloji ve felsefeye ilgi duymak.
- Geniş bir kültüre sahip olmak.
- İnceleme ve araştırma merakı taşımak.
- Sabırlı ve dikkatli olmak.
- Devamlı okumaktan bıkmamak.
- Bulgularını objektif olarak değerlendirebilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Tarihçi genellikle odasında veya kitaplıkta yalnız çalışır. Zaman zaman diğer meslektaşları ile iletişim halinde olur.
Tarihsel belgelere ulaşmak için zaman zaman tozlu ve loş arşivlere girmesi gerekebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, üniversitelere bağlı fakültelerin Tarih bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Bu mesleğin eğitimi, çeşitli fakültelerin Tarih bölümlerinde 4 yıllık lisans programıyla verilmektedir.
Bölümün amacı, ilkçağdan başlayarak insanı etkilemiş olan tarihsel olayları; siyaset, ekonomi, din ve sanat gibi olgularla birlikte ele alarak öğretmektir. Ders programı ve detaylı açıklaması ekte yer almaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara "Tarih" lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tarih Bölümü mezunları, Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını veya Millî Eğitim Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu işbirliğiyle açılan ya da açılacak pedagojik formasyon programını başarıyla tamamladıklarında lise ve dengi okullarda tarih öğretmeni olabilirler.
Tarihçiler şu alanlarda çalışabilirler:
- Kütüphaneler.
- Arşivler ve benzeri kuruluşlar.
- Özel araştırma merkezleri.
- Vakıflar.
- Kültür Bakanlığında araştırmacı olarak.
- Üniversitelerde öğretim elemanı olarak.
- Gazetelerde yazar olarak.
Osmanlıcayı iyi bilenler; eski belgeleri saklamak durumunda olan tapu daireleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve adliyeler gibi kuruluşlarda arşivci olarak iş bulabilirler.
Bu alanda çalışma olanağı çok kısıtlı olmasına rağmen çok yetenekli, meraklı ve kendini yetiştirmeye istekli kişiler, kendi çabaları ve araştırmalarıyla doyurucu ve verimli çalışma olanağı sağlayabilirler.
Tarihçiler, belli konular hakkında yaptıkları araştırmaların sonuçlarını gazetelerde yayımlayabilirler. Yabancı dil bilen tarih bölümü mezunları için turist rehberliği de bir çalışma alanı olabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi sırasında herhangi bir kazanç söz konusu değildir. Ancak şartları uyan öğrenciler, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağladığı kredi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilir.
Başarılı öğrencilere çeşitli kurum ve kuruluşlarca karşılıksız veya mecburi hizmet karşılığı verilen burslardan da yararlanılabilir.
Eğitim sonrası
Ücretler çalışılan işyeri ve statüye göre değişiklik göstermektedir.
Tarih öğretmeni olanlar, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak 9. derecenin 1. kademesinden aylıkla işe başlarlar.
Üniversitelerde asistan veya araştırma görevlisi olarak görev alındığında 8. derecenin 1. kademesinden aylıkla işe başlanır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yapılabilir. Tarihçiler araştırma görevlisi olabilir ve akademik kariyer yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Tarihçiler belirli alanlarda uzmanlaşabilirler. Kaynakta belirtilen uzmanlaşma alanları şunlardır:
- Eski Tunç Çağı eserleri.
- Konservatörlük ve eserlerin yapıştırılması.
- Sikke alanı.
- Arkaik dönem heykeltıraşlığı.
- Helenistik Çağ mimarisi.
- Seramik.
- Define ve benzeri alanlar.
Bu alanda ilerleyebilmek için Osmanlıca, Arapça veya Farsçanın yanında bir Batı dilini bilmek ve sosyal bilimler alanlarında da yetişmiş olmak gereklidir.
Benzer meslekler
- Sosyal Antropolog.
- Sosyolog.
- Arkeolog.
- Tarih Öğretmeni.
- Sanat Tarihçisi.
Ek bilgiler
Tarihçinin görevleri arasında aşağıdakiler de yer alır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Çevre koruma önlemleri almak.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000.
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.