Tanım
Sürdürülebilirlik Raporlama Uzmanı, bir kurumun çevresel, sosyal ve yönetişim performansına ilişkin verileri toplar, analiz eder ve raporlar. Bu görev; kurumun faaliyetlerinin çevre, çalışanlar, toplum, tedarik zinciri, etik ve yönetişim açısından nasıl yönetildiğine ilişkin bilgilerin düzenli biçimde sunulmasını kapsar.
Uzman, farklı departmanlardan gelen verilerin belirlenen göstergelere uygunluğunu inceler. Verilerin kaynağını, dönemini, kapsamını ve tutarlılığını kontrol ederek raporlama sürecinin güvenilir olmasına katkı sağlar. Rapor hazırlarken kurum politikalarını, paydaş beklentilerini ve ilgili raporlama çerçevelerini dikkate alır.
Bu pozisyon bazı kurumlarda sürdürülebilirlik, kurumsal iletişim, finans, risk, strateji veya çevre birimleri içinde konumlanabilir. İşin kapsamı kurumun büyüklüğüne, faaliyet alanına, raporlama yaklaşımına ve dış paydaşlarla ilişkilerine göre değişebilir.
Görevler
Sürdürülebilirlik Raporlama Uzmanının başlıca görevleri şunlardır:
- Çevresel, sosyal ve yönetişim performansına ilişkin verileri toplamak.
- Verilerin kaynaklarını, kapsamını ve dönemsel bütünlüğünü kontrol etmek.
- Eksik, çelişkili veya açıklama gerektiren bilgileri ilgili birimlerle görüşerek tamamlamak.
- Raporlama takvimini oluşturmak veya mevcut takvimi takip etmek.
- Veri talep listeleri ve gösterge tabloları hazırlamak.
- Sürdürülebilirlik raporlarının metin, tablo ve açıklama bölümlerini hazırlamak.
- Enerji, emisyon, su, atık ve kaynak kullanımı gibi çevresel göstergeleri düzenlemek.
- Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği, çeşitlilik ve sosyal etki gibi sosyal göstergeleri izlemek.
- Etik, uyum, risk yönetimi ve yönetim yapısına ilişkin yönetişim bilgilerini derlemek.
- Farklı departmanlar, iştirakler, tedarikçiler ve dış danışmanlarla koordinasyon kurmak.
- İç ve dış paydaşların bilgi taleplerine yönelik sunum ve açıklamalar hazırlamak.
- Raporlama süreçlerinde kullanılan tanımları, yöntemleri ve kanıtlayıcı belgeleri arşivlemek.
- Veri kalitesini ve raporlama sürecinin verimliliğini geliştirecek öneriler sunmak.
- Gerektiğinde yönetim toplantıları için performans özetleri ve değerlendirmeler hazırlamak.
- Raporların yayımlanmasından önce içerik, tutarlılık ve biçim kontrollerini yürütmek.
Bu görevlerin bir bölümü rutin veri takibini, bir bölümü ise kurumun hedefleri ve performansı hakkında yorum geliştirmeyi gerektirir. Uzman, yalnızca veri derleyen kişi değil, verinin anlamlı ve karşılaştırılabilir biçimde sunulmasına katkı veren bir raporlama çalışanıdır.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araçlar kurumun teknoloji altyapısına göre değişebilir. Yaygın olarak aşağıdaki araçlardan yararlanılır:
- Elektronik tablo programları ve veri görselleştirme araçları.
- Kurumsal kaynak planlama ve finans sistemleri.
- Çevre, enerji, emisyon ve iş sağlığı güvenliği veri tabanları.
- Doküman yönetimi ve iş akışı sistemleri.
- Kurumsal performans ve sürdürülebilirlik yazılımları.
- Sunum hazırlama ve çevrim içi toplantı uygulamaları.
- Veri kontrol listeleri, gösterge sözlükleri ve raporlama şablonları.
- Kurum içi prosedürler, politika belgeleri ve kanıtlayıcı doküman arşivleri.
- Raporlama standartları, kılavuzlar ve paydaş geri bildirim kayıtları.
Elektronik tablo bilgisi, veri filtreleme, temel formül kullanımı, tablo oluşturma ve grafik hazırlama bu işte sık kullanılan becerilerdendir. Daha büyük kurumlarda veri entegrasyonu, otomatik raporlama ve gösterge panoları için özel yazılımlar da kullanılabilir.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Bu meslekte başarılı olmak için analitik düşünme ve düzenli çalışma alışkanlığı önemlidir. Uzmanın farklı kaynaklardan gelen verileri karşılaştırabilmesi, tutarsızlıkları fark edebilmesi ve gerektiğinde ilgili kişilerden açıklama isteyebilmesi gerekir.
Öne çıkan özellikler şunlardır:
- Veri toplama, sınıflandırma ve doğrulama becerisi.
- Analitik düşünme ve neden-sonuç ilişkisi kurabilme.
- Rapor ve açıklama metni yazabilme.
- Ayrıntılara dikkat etme ve belge düzenini koruma.
- Araştırma yapma ve güncel gelişmeleri takip etme.
- Sürdürülebilirlik, çevre, sosyal etki ve kurumsal yönetişim konularına ilgi.
- Farklı departmanlarla açık ve yapıcı iletişim kurabilme.
- Takvim ve iş önceliklerini yönetebilme.
- Gizlilik, etik ve kurumsal bilgi güvenliği konusunda özenli davranma.
- Sunum hazırlama ve bulguları anlaşılır biçimde aktarabilme.
- Elektronik tablo ve veri analiz araçlarını kullanabilme.
- Tercihen yabancı kaynakları okuyabilecek düzeyde yabancı dil bilgisi.
Görev sırasında finans, insan kaynakları, satın alma, operasyon, hukuk, çevre ve iş sağlığı güvenliği birimleriyle iletişim kurulabilir. Bu nedenle uzmanlık bilgisinin yanında farklı uzmanlık alanlarından kişilerle ortak çalışma becerisi de gereklidir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Sürdürülebilirlik Raporlama Uzmanı genellikle ofis ortamında çalışır. Günlük işlerin önemli bir bölümünü veri inceleme, belge kontrolü, yazışma, toplantı ve rapor hazırlama oluşturur. Çalışma, tek bir departmanla sınırlı kalmayıp kurumun birçok birimiyle koordinasyon gerektirebilir.
Raporlama dönemlerinde veri taleplerinin artması, son kontrol süreçleri ve yönetim sunumları nedeniyle iş yoğunluğu yükselebilir. Birden fazla tesisin, şirketin veya iş biriminin raporlamaya dahil olduğu kurumlarda çevrim içi toplantılar ve düzenli takip çalışmaları yapılabilir.
Kurumun faaliyet alanına bağlı olarak fabrika, şantiye, depo, mağaza, enerji tesisi veya başka operasyon noktalarına ziyaret gerçekleştirilebilir. Bu ziyaretlerin amacı saha süreçlerini gözlemlemek, veri kaynaklarını anlamak veya raporlanan göstergelerin uygulamadaki karşılığını incelemek olabilir.
Meslek eğitimi ve nasıl olunur
Bu alana girmek için tek bir eğitim yolu bulunmaz. İşletme, iktisat, maliye, finans, çevre mühendisliği, endüstri mühendisliği, enerji sistemleri, istatistik, kamu yönetimi, hukuk, sosyal bilimler veya benzeri bölümlerden mezun olanlar sürdürülebilirlik raporlama alanına yönelebilir.
Bazı işverenler sürdürülebilirlik, ESG, çevre yönetimi, kurumsal raporlama, veri analizi, iklim riskleri veya sosyal etki konularındaki eğitimleri destekleyici nitelik olarak değerlendirebilir. Üniversite eğitiminin yanında aşağıdaki çalışmalar mesleğe hazırlık sağlayabilir:
- Sürdürülebilirlik raporlama süreçleri üzerine eğitim almak.
- Çevresel, sosyal ve yönetişim göstergelerinin temel mantığını öğrenmek.
- Elektronik tablo ve veri görselleştirme araçlarında uygulama yapmak.
- Kurumsal raporları inceleyerek gösterge ve açıklama yapılarını karşılaştırmak.
- Rapor yazımı, sunum ve veri doğrulama becerilerini geliştirmek.
- Staj, öğrenci projesi veya gönüllü çalışma yoluyla ilgili deneyim edinmek.
- Çevre, enerji, insan kaynakları, finans veya risk birimlerinde süreçleri gözlemlemek.
- Güncel raporlama yaklaşımlarını ve sektörel gelişmeleri takip etmek.
İşverenler pozisyonun kapsamına göre eğitim, deneyim, yabancı dil, yazılım bilgisi ve rapor hazırlama becerilerini birlikte değerlendirebilir. Belirli bir belge veya sertifikanın gerekip gerekmediği işverenin ve görevin şartlarına göre değişir; başvuru öncesinde ilan koşullarının ayrıca incelenmesi gerekir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Sürdürülebilirlik Raporlama Uzmanları, sürdürülebilirlik performansının izlenmesini ve açıklanmasını gerektiren farklı kurumlarda çalışabilir. Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Üretim ve sanayi şirketleri.
- Enerji ve altyapı kuruluşları.
- Bankalar, sigorta şirketleri ve diğer finans kuruluşları.
- Teknoloji ve telekomünikasyon şirketleri.
- Perakende, hızlı tüketim ve lojistik şirketleri.
- İnşaat, gayrimenkul ve ulaştırma kuruluşları.
- Danışmanlık ve denetim kuruluşları.
- Büyük işletmelerin sürdürülebilirlik, strateji, risk veya finans birimleri.
- Kamu kurumları ve kamu iştiraki niteliğindeki kuruluşlar.
- Meslek kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları.
- Sürdürülebilirlik verisi, kurumsal dönüşüm ve raporlama hizmeti sunan şirketler.
İş ararken yalnızca “Sürdürülebilirlik Raporlama Uzmanı” unvanıyla sınırlı arama yapılmaması yararlı olabilir. Sürdürülebilirlik Uzmanı, ESG Uzmanı, Kurumsal Raporlama Uzmanı, Sürdürülebilirlik Analisti, ESG Raporlama Uzmanı veya Sürdürülebilirlik Danışmanı gibi unvanlar da benzer görevler içerebilir.
Başvurularda veri kontrolü, rapor yazımı, sunum hazırlama, elektronik tablo kullanımı ve farklı birimlerle yürütülen projeler örneklerle açıklanabilir. Adayın daha önce hazırladığı proje, analiz, gösterge tablosu veya rapor çalışmaları varsa kişisel ve kurumsal gizlilik kurallarına uygun biçimde portföy olarak sunulabilir.
Kazanç
Ücret; kurumun faaliyet alanına, çalışanın eğitimine, deneyimine, yabancı dil ve teknik becerilerine, görev kapsamına ve pozisyon düzeyine göre değişir. Kurumun büyüklüğü, raporlama sorumluluğunun kapsamı, yönetilen veri hacmi ve danışmanlık ya da şirket içi çalışma modeli de ücret koşullarını etkileyebilir.
İş görüşmelerinde görev tanımının yanı sıra yan haklar, çalışma modeli, gelişim olanakları ve performans değerlendirme sistemi hakkında bilgi alınması yararlı olur. Güncel ve bağlayıcı koşullar için ilgili iş ilanı veya işveren açıklaması esas alınmalıdır.
Meslekte ilerleme
Meslekte ilerleme, raporlama deneyiminin yanı sıra belirli bir uzmanlık alanında derinleşmeyle mümkündür. Uzman; çevresel göstergeler, iklim riskleri, sosyal performans, tedarik zinciri, yönetişim, veri analitiği veya rapor doğrulama gibi alanlardan birine odaklanabilir.
Deneyim kazanan kişiler şu rollere ilerleyebilir:
- Sürdürülebilirlik Yöneticisi.
- ESG Yöneticisi veya Danışmanı.
- Kurumsal Raporlama Yöneticisi.
- Sürdürülebilirlik Stratejisi Uzmanı.
- İklim ve çevresel performans uzmanı.
- Sosyal etki veya sorumlu tedarik zinciri uzmanı.
- Kurumsal risk ve sürdürülebilirlik riskleri uzmanı.
- Sürdürülebilirlik danışmanlığı proje yöneticisi.
Kariyer gelişimi için raporlamanın yanı sıra veri yönetişimi, süreç tasarımı, paydaş iletişimi, proje yönetimi ve sunum becerilerini geliştirmek önemlidir. Uluslararası kaynakları izleyebilmek, farklı sektörlerin raporlama uygulamalarını karşılaştırabilmek ve kurumun iş modeliyle sürdürülebilirlik göstergeleri arasındaki ilişkiyi anlayabilmek de ilerlemeyi destekler.
Benzer meslekler
Sürdürülebilirlik Raporlama Uzmanının görevleri bazı mesleklerle kesişebilir:
- Sürdürülebilirlik Uzmanı
- ESG Uzmanı
- Kurumsal Raporlama Uzmanı
- Sürdürülebilirlik Analisti
- Çevre Yönetim Uzmanı
- İklim ve Çevre Uzmanı
- Kurumsal Risk Uzmanı
- Veri Analisti
- Kurumsal İletişim Uzmanı
- Sosyal Etki Uzmanı
Benzer unvanların görev kapsamı her kurumda aynı olmayabilir. Bazı pozisyonlar veri toplama ve rapor hazırlamaya odaklanırken bazıları sürdürülebilirlik stratejisi, hedef belirleme, proje yönetimi veya paydaş iletişimi sorumluluklarını öne çıkarabilir.
Kaynak notu
Bu rehber, İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" PDF dosyası bulunmayan iş ilanı unvanları için genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; resmi mevzuat veya kurum şartı yerine geçmez.
