Tanım
Su ve Deniz Ürünleri Satış Elemanı, su ve deniz ürünlerinin satıldığı işyerlerinde ürünleri müşteriye sunan ve satışını yapan kişidir.
Görevler
- Su ve deniz ürünlerinin besin değerleri bozulmadan veya canlılığını yitirmeden saklanmasını ve taşınmasını sağlar.
- Satışa sunulacak su ve deniz ürünlerini teslim alır, mal giriş kayıtlarını tutar ve ürünleri etiketler.
- Satışa sunulan ürünleri özelliklerine göre ayrıştırarak tezgâh veya reyonlara yerleştirir.
- Müşteri istekleri doğrultusunda ürünün taşınması, saklanması, pişirilmesi ve besin değerleri hakkında bilgi verir.
- Müşterinin isteği doğrultusunda ürünün satışını yapar ve fiş veya fatura gibi satış belgesini verir.
- Gerektiğinde ürünün temizliğini yapar veya ürünün nasıl temizleneceği konusunda bilgi verir.
- Süs balıklarını ve süs bitkilerini tanır; bunların özellikleri, beslenmesi, temizliği, üretilmesi ve bakımı hakkında bilgi verir.
- Çalıştığı işyerinin faaliyetine göre ürünlerin dondurulması, konserve yapılması, salamura ve tuzlamasının yapılması, tütsülenmesi veya kurutulması işlerini yapar.
- Her gün satılan malların dökümünü yapar.
- Günlük satış cirosunu hesaplar.
- Satış fişlerini mal çıkış defterine işler.
- Mal stoklarını kontrol ederek ilgilileri bilgilendirir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Çeşitli dondurucular
- Tartı aleti
- Kesici ve temizleyici araçlar
- Taşıma ve depolama kasaları
- Taşıma malzemeleri, kesekâğıdı veya naylon poşet
- Akvaryum, akvaryum parçaları ve süsleri
- Yazar kasa, satış fişi ve fatura
- Hesap makinesi
- Buz
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Su ve Deniz Ürünleri Satış Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekmektedir:
- İnsanlarla iyi ilişkiler kurabilmek
- İkna yeteneğine sahip olmak
- Düzgün ve anlaşılır diksiyona sahip olmak
- Sorumluluk sahibi olmak
- Mesleki bilgiyi takip edebilmek
- Temiz ve düzenli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı kapalı veya açık alanlar olabilir. Açık alanda çalışılması durumunda soğuk ve sıcak havalarda çalışma söz konusu olabilir.
Çalışma ortamı genellikle ıslaktır. Bu nedenle zaman zaman düşmeye bağlı yaralanmalar görülebilir. Ürünlerin temizlenmesi sırasında el ve parmak kesilmeleri yaşanabilir.
Su ve Deniz Ürünleri Satış Elemanı çalışmalarında birinci derecede insanlarla ilgilenir. İş sürekli ayakta durmayı gerektirebilir. Uzun süre ayakta durmaktan kaynaklanan bel rahatsızlığı ve varis; ıslaklık ve rutubetten kaynaklanan romatizmal hastalıklar görülebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde verilmektedir.
Mesleki eğitim merkezlerinde mesleğin eğitimi daha önce “Pazarlama ve Perakende” alanının “Satış Elemanlığı” dalında, “Su ve Deniz Ürünleri Satış Elemanlığı” dalı olarak verilmekteydi. Yeni uygulamaya göre eğitim, “Pazarlama ve Perakende” alanının “Satış Elemanlığı” dalında verilmektedir.
Bu nedenle meslek eğitimi bölümündeki bilgiler, “Su ve Deniz Ürünleri Satış Elemanı” eğitiminin verildiği dönemdeki araştırma bilgilerini kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar gerekmektedir:
- En az ortaokulu tamamlamış olmak ve açık lise veya açık meslek liselerinden birine kayıt yaptırmış olmak
- Bünye ve sağlık durumu bakımından mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak
- 14 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş kişiler, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretim mezunu olanlarda 2 yıl, lise veya daha üst düzeyde genel eğitim görmüş olanlarda ise 1 yıldır.
3308 Sayılı Mesleki Eğitimi Kanunu'na göre meslek liselerinde öğrenciler teorik eğitimlerini haftada iki gün okulda, pratik eğitimlerini haftada üç gün işletmelerde yaparlar.
Mesleki eğitim merkezlerinde ise haftanın 1 günü mesleki eğitim merkezlerinde teorik eğitim, diğer günler işyerlerinde pratik veya uygulamalı eğitim yapılır.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşmaktadır. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Kalfalık ve ustalık meslek dersleri, çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında verilen meslek bilgisi eğitimlerini içerir.
Eğitim sonunda alınan belge
Çıraklık eğitimini tamamlayanlara, eğitim sonunda katıldıkları kalfalık sınavında başarılı olmaları halinde “Kalfalık Belgesi” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Su ve Deniz Ürünleri Satış Elemanları şu işyerlerinde çalışabilir:
- Her türlü su ve deniz ürününü satan işyerleri
- Mağazalar
- Büyük marketlerin ilgili bölümleri
- Toptan satışların yapıldığı balık halleri
Yeterli sermayeye sahip olanlar kendi adlarına işyeri açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30'undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15'inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Genellikle asgari ücretle başlanılan işte ücret; verimlilik, işyerinin personel politikası, kıdem ve sorumluluk durumuna göre artmaktadır.
Kendi işyerini açanlar yaptıkları iş oranına göre kazanç elde etmektedirler.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki eğitim merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik eğitimlerine de devam edebilirler.
Ortaokul mezunu kalfa ve ustalar, mesleki ve teknik açık öğretim lisesine devam ederek meslek lisesi diploması alabilirler.
Mesleğinde ustalık eğitimi çalışma süresi 2 yıldır.
İş hayatında ilerleme
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür.
Ustalık belgesine sahip olanlar veya ustalık belgesine sahip kişileri işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilirler. Ayrıca işyerinde çırak çalıştırılması için “Usta Öğretici” belgesine sahip çalışanın bulunması zorunludur.
Benzer meslekler
- Perakende Satış Elemanı (Tezgahtar)
- Meyve ve Sebze Satış Elemanı
- Şarküteri Bakkal ve Gıda Pazarları Satış Elemanı
- Tarım Ürünleri Satış Elemanı
- Tıbbi Araçlar ve Malzemeleri Satış Elemanı
- Kırtasiye ve Kitap Satış Elemanı
- Sanayi Makineleri Satış Elemanı
- Saat, Elektrikli Aletler ve Elektronik Araçlar Satış Elemanı
- Mobilya Satış Elemanı
Ek bilgiler
Su ve Deniz Ürünleri Satış Elemanı;
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Mesleki Eğitim Merkezi
- Meslek elemanları
- Mesleğin icra edildiği işyerleri
- 3308 Sayılı Kanun
- Çıraklık eğitimi programı kitapçığı
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: mbs.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.