Tanım
Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği Meslek Elemanı, uçak yolcusunun havaalanına girmesiyle uçağa binmesi ve uçaktan indikten sonra havaalanını terk etmesine kadar geçen sürede yolcunun bagaj, biletleme ve pasaport işlemlerini eksiksiz biçimde yerine getirmesinden sorumlu kişidir.
Görevler
Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği Meslek Elemanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Yolcuların bilet, pasaport ve bagaj kayıt işlemlerini yapmak ve yolcuları uçağa yönlendirmek.
- Yolcuların çıkış kartlarını ve pasaportlarını kontrol ederek uçağa almak.
- Uçak karşılama ve yolcu transfer işlemlerini yapmak.
- Kayıp ve hasarlı bagajlar için rapor tutmak, bunları takip etmek ve gerekli bildirimleri yapmak.
- Yanlış gelen bagajların sevkinin yapılmasıyla ilgilenmek.
- Gelen ve giden kargo ile posta işlemlerini yapmak.
- Yük planlama ve kontrol işlemlerini yapmak.
- Uçuş operasyonunu yürütmek ve haberleşmeyi sağlamak.
- Koordinasyon, kayıt tutma ve arşivleme işlemlerini yapmak.
- Uçak seferinin gecikmesi nedeniyle bağlantılı seferini kaçıran yolcular için alternatif seferler bulmak ve yolcuların son noktaya ulaşmasını sağlamak.
- Uzun süre transit bekleyecek yolculara otel hizmetleri verilmesini sağlamak.
- Yardıma ihtiyacı olan yolcuların güvenli şekilde karşılayıcılarına teslim edilmesini sağlamak.
- Ülkeye giriş yapamayan yolcuların gerekli evrak düzenlenerek ilk çıkış noktalarına gönderilmesini sağlamak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar
- Telsiz
- Yükleme formu
- Denge formu
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği Meslek Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- İş disiplinine sahip olmak
- Göz ve el koordinasyonunu sağlayabilmek
- Sabırlı, dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
- Yönergeyi izleyebilmek
- Objeleri ve olayları inceleyebilmek, değerlendirebilmek ve yorumlayabilmek
- Ölçme ve değerlendirme becerisine sahip olmak
- Bilgi verme, emir verme veya yönetme ve ikna etmede başarılı olmak
- Yenilik ve gelişmelere açık olmak
- Vardiyalı çalışabilmek
- Titiz ve tedbirli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği Meslek Elemanları havaalanlarında, bilet satış firmalarında ve havayolu şirketlerinde çalışır.
Çalışma ortamı sıcak veya soğuk olabilir. Ortamda ani ısı değişimleri, gürültü ve sarsıntı görülebilir. Çalışılan yerde yakıcı ve patlayıcı maddeler bulunabilir. Ender olarak trafik kazası ve saldırı riskiyle karşılaşılabilir.
Çalışma şekli tam gün veya yarım gün olabilir. Vardiyalı çalışma ve nöbet sistemi vardır. Şehirlerarası ve uluslararası seyahat etme durumu bulunur.
Meslek icra edilirken havaalanları, bilet satış firmaları ve havayolu şirketlerinde çalışan diğer kişilerle, yolcularla ve müşterilerle etkileşim içinde olunur. Mesleğin sebep olduğu meslek hastalığı duyma kaybıdır.
Meslek eğitimi
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin açıköğretim Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği ön lisans bölümünde verilmektedir.
Şirketler, işe yeni aldıkları personeli çalışacağı birime göre eğitebilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise ve dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Kaynak dosyada, meslek liselerinin YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanların “Sağlık Bilgi Sistemleri” ön lisans programlarına geçerken ek puan aldığı belirtilmektedir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır.
Eğitimde yer alan başlıca dersler şunlardır:
- Sivil Havacılığa Giriş
- Mikro Ekonomi
- İşletme
- Bilgisayara Giriş ve Enformasyon Teknolojisi
- Yer Hizmetlerine Giriş
- Yolcu Hizmetleri
- Yer Hizmetleri ve RAMP
- Havaalanı Donanımları ve Hizmetleri
- Havacılıkta Güvenlik ve Emniyet
- Havacılıkta Rezervasyon ve Bilet Satışı
- Havayolu Kargo ve Lojistik Yönetimi
- Seyrüsefer ve Hava Trafik Kuralları
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Ön Lisans” diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Havacılık sektörü hızla gelişen bir sektör olduğu için iş bulma olanaklarının fazla olduğu belirtilmektedir. Havayolu ulaşımının gelişmiş olduğu İstanbul, Antalya ve Ankara gibi büyükşehirlerde iş bulma imkânı daha fazladır.
Kamuda ve özel sektörde iş bulma olanağı vardır. Büyük sermaye gerektirdiği için kendi işini kurma konusunda elverişli değildir.
Ana istihdam alanı havacılık sektörüdür. Bununla birlikte havacılık sektörüyle bağlantılı lojistik kargo ve freight-forwarder işletmelerinde de istihdam olanakları bulunabilir. Freight-forwarder, belli bir komisyon bedeli karşılığında yükün taşınması için araç, aracın taşıma yapabilmesi için de yük bulmakla uğraşan ve bu şekilde piyasada yer etmiş nakliye aracısı olarak açıklanmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Açıköğretim öğrencileri eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
İş hayatına başladıktan sonra çalışanlar, çalışmış oldukları bölümde şeflik ve sonrasında müdürlük yapabilirler.
Benzer meslekler
- Yolcu Hizmetleri Memuru
- Harekât Memuru
- Uçuş Harekat Uzmanı (Dispeçer)
- Kargo yükleme uzmanı (Load Master)
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
Yararlanılan bilgi kaynakları şunlardır:
- Türk Hava Kurumu Meslek Yüksek Okulu
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü yayınları
- HAVAŞ, ÇELEBİ ve TGS’nin eğitim el kitapları
- Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığının 13.10.2015 tarihli ve 56157 sayılı yazısı
- ÖSYS Başvuru Kılavuzu 2015
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için başvurulabilecek yerler
Daha ayrıntılı bilgi için şu yerlere başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.