Tanım
Borsa ve Finans Meslek Elemanı; bankalarda, aracı kurumlarda veya anonim şirketlerin finans bölümlerinde borsa ve finansla ilgili tüm işlemlerde aracılık faaliyetlerini üst yönetime bağlı olarak yürüten kişidir.
Görevler
Bankalarda veya aracı kurumlarda
- Müşterilere yatırım hesabı açar.
- Müşterilerden alınan talimatlara göre hisse senedi alım satımına aracılık eder.
- Müşteri talimatıyla halka arza aracılık eder.
- Müşteri talimatıyla yatırım fonu, devlet tahvili ve hazine bonosu alım satımına aracılık yapar.
Anonim şirketlerde
- Şirketin finansal analizini finans uzmanına bağlı olarak yapar.
- Şirketin yatırım planlamasının yapılmasına katkı verir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Bilgisayar.
- Çağdaş iletişim araçları; telefon, faks, teleks ve internet.
- Finansal tablolar.
- Faaliyet tabloları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Borsa ve finans meslek elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekmektedir:
- Sayısal düşünme gücü gelişmiş olmak.
- Finansal konulara ilgi duymak.
- Bütün içinde parçayı kavrayabilmek ve özelden genele ulaşabilmek.
- Değişik görüşlere ve yeniliklere açık olabilmek.
- Çabuk ve doğru karar verebilmek.
- Tertipli ve düzenli çalışabilmek.
- Uzak görüşlü olmak.
- İkna gücü ve sorumluluk duygusu yüksek olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Borsa ve finans meslek elemanları kapalı ve gürültülü ortamlarda, sıcak veya soğuk olmayan ve ani ısı değişimlerinin yaşanmadığı bölümlerde görev yaparlar. Kendilerine tahsis edilen ofiste bulunan büro makineleri ve bilgisayar, kullanılan en önemli çalışma araçlarıdır.
Yapılan işin en önemli tehlikesi mali kayıptır. Birinci derecede uğraş konusu borsa ve finansal verilerin hesaplanması, değerlendirilmesi ve yorumlanmasıdır. Sürekli denetim ve iletişim hâlinde çalışırlar.
Tam gün çalışma söz konusudur. Diğer çalışanlar ve müşteriler ile iletişim hâlinde olup sürekli bilgi verme durumundadırlar. Bu nedenle stres altında çalışırlar.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, meslek yüksekokullarının “Borsa ve Finans” bölümünde verilmekteydi. Bölüm adının “Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası” olarak değişmesi nedeniyle “Borsa ve Finans” adıyla artık öğrenci alınmamaktadır.
Bu nedenle meslek eğitimi bölümündeki bilgiler, “Borsa ve Finans” bölümü eğitiminin verildiği zamandaki araştırılan bilgileri kapsamaktadır.
“Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası Meslek Elemanı” meslek bilgi dosyasına bakılabilir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Borsa ve Finans” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitim süresi ve içeriği
Eğitim süresi iki yıldır. Eğitim süresince mesleğin gerektirdiği nitelikler göz önünde bulundurularak teorik ve uygulamaya yönelik bilgiler verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarı ile tamamlayanlara “Borsa ve Finans” ön lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Türkiye’de son yıllarda, özellikle Sermaye Piyasası Kanunu çıkarıldıktan sonra menkul kıymetler ve borsa alanında önemli gelişmeler olmuştur. Borsa İstanbul (BİST), giderek daha fazla derinlik kazanmış ve menkul kıymet türleri açısından çeşitlilik göstermiştir.
Böyle bir piyasada faaliyet gösteren resmi ve özel kurumlarda bu meslek elemanına ihtiyaç duyulacaktır. Mezunların istihdam edilebileceği çeşitli alanlar ve kurumlar bulunmaktadır.
Borsa ve Finans Meslek Elemanları şu kurum ve alanlarda çalışabilirler:
- Türkiye’de bulunan aracı kurumlar.
- Borsa İstanbul (BİST).
- Ticaret odaları.
- Sanayi odaları.
- Esnaf odaları.
- Gümrük müdürlükleri.
- AB alanında çalışmalar yürüten resmi kurumlar.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağladığı öğrenim ve harç kredilerinden faydalanabilirler. Çeşitli kurum ve kuruluşlardan burs alabilirler.
Eğitim sonrası
Meslek elemanları kamu kurum ve kuruluşlarında çalışmak istemeleri durumunda 10. derecenin 2. kademesi ile göreve başlarlar. Maaşları her yıl bütçe kanununa göre belirlenmektedir.
Özel sektörde ise kazanç durumu çalışılan yer, tecrübe ve benzeri durumlara göre farklılık göstermektedir. Kaynak dosyada özel sektör kazancının asgari ücretin 2-3 katı arasında değiştiği belirtilmiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
“Borsa ve Finans” ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, “Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı”nda (DGS) başarılı oldukları takdirde, ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Çalıştıkları işyerlerinde başarılı olanlar şu görevlerde ilerleyebilirler:
- Müşteri Temsilcisi.
- Dealer.
- Operasyon.
- Finans Uzman Yardımcısı.
Benzer meslekler
- Borsa Komisyoncusu.
- Finans Uzmanı.
- Bankacı.
Ek bilgiler
Borsa ve Finans Meslek Elemanı ayrıca:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Ön lisans programı öğretim üyeleri.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: mbs.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.