Tanım
Deniz Brokerı/Gemi ve Yük Brokerı, deniz taşımacılığında uygun gemi ile yükün bir araya getirilmesini sağlayan kişidir. Ticaret konusu malların deniz yoluyla taşınmasına veya gemi alım satımına aracılık eder.
Görevler
Deniz Brokerı/Gemi ve Yük Brokerı, iş süreçlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun biçimde yürütür.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Temsil ettiği tarafa piyasa hakkında bilgi vermek ve tavsiyelerde bulunmak.
- Kiracının malını satması ve armatörün gemisini çalıştırması bakımından mevcut ve gelecek piyasa şartları hakkında tarafları bilgilendirmek.
- Tarafların yük taşınması ve gemi bağlanması talepleri ortaya çıktığında uygun gemi ile yükün buluşturulmasına aracılık etmek.
- Tarafların teklif ve karşı teklif hazırlamalarına yardımcı olmak.
- Teklif ve karşı tekliflerin taraflar arasında değişimine aracılık etmek.
- Müzakere sırasında teklif edilen şartlar hakkında temsil ettiği tarafa açıklamalarda bulunmak.
- Sefer tahminleme hesaplamalarını yapmak.
- Taşınacak yük, gidilecek coğrafya ve limanlar hakkında tarafları uyarmak.
- Bir teklifi karşı tarafa iletmeden önce kontrol etmek ve eksikler varsa temsil ettiği tarafı bilgilendirmek.
- Gelen yük ve gemi tekliflerini filtrelemek.
- Teklifleri karşı tarafa iletmeden önce muğlak ve açıklamaya ihtiyaç duyulan hususları netleştirmek.
- Müzakere sırasında anlaşmazlık çıktığında tarafların üzerinde anlaşabileceği mukavele maddelerini kaleme almak.
- Deniz ticaretine uygun kira sözleşmeleri düzenlemek.
- Sefer tamamlanıncaya kadar tüm faaliyetleri takip etmek.
- Taraflar arasındaki görüşmelere aracılık etmek.
- Ortaya çıkan problemlerin çözülmesine yardımcı olmak.
- İhtilaf ve sorunların çözümüne katkı sağlamak.
- Deniz yolu taşımacılığında taşımacılık sürecini yönetmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar
- Telefon
- Ofis makineleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Deniz Brokerı olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekmektedir:
- İletişim becerileri güçlü olmak.
- Pratik zekâya sahip olmak.
- Seri düşünüp karar verebilmek.
- Hızlı çalışma temposuna ayak uydurabilmek.
- İş disiplini yüksek olmak.
- Sosyal ilişkileri doğrultusunda iyi bir müşteri portföyüne sahip olmak.
- İyi bir sunum becerisine sahip olmak.
- İkna becerisinin gelişmiş olması.
Çalışma ortamı ve koşulları
Deniz Brokerı/Gemi ve Yük Brokerı açık ve kapalı ortamlarda çalışabilir. Mesleğin ofis boyutu bulunmakla birlikte, tersanede çalışılan zamanlarda nemli, gürültülü, yağlı, kirli, titreşimli ve tozlu şartlarla karşılaşılabilir.
Çalışma saatleri değişken olabilir ve hafta sonu çalışmak gerekebilir. Meslek mensupları çalışırken meslektaşlarıyla, işçilerle, gemi inşaat mühendisleriyle ve teknikerlerle iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, üniversitelerin meslek yüksekokullarında bulunan “Deniz Brokerlığı” programında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Deniz Brokerlığı eğitimine girebilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin YKS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek liselerinin YKS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Deniz Brokerlığı” ön lisans programına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi liseden sonra 2 yıldır. Eğitim boyunca mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır.
Eğitimde yer alan başlıca mesleki dersler şunlardır:
- Deniz Brokerliğine Giriş
- Deniz Brokerliği İngilizcesi
- Yat İşletmeciliği
- Satış ve Kiralama
- Dünya Denizcilik ve Taşımacılık Tarihi
- Uluslararası Denizcilik Sözleşmeleri
- Sefer Tahmini ve Hesaplaması
- Gemi Kira Sözleşmeleri
- Konteyner Sistemleri ve İşletmeciliği
- Deniz Acente İşletmeciliği
Kaynak metinde eğitim sürecinde bir uygulamayı yapma zorunluluğu bulunduğu belirtilmiş, ancak bu zorunluluğun konusu açıkça belirtilmemiştir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Ön Lisans” diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Deniz Brokerlığı ön lisans programı mezunları, uluslararası alanda faaliyet gösteren çeşitli işletmelerde ve denizcilik kuruluşlarında çalışabilir.
Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Gemi brokerliği şirketleri
- Gemi acenteliği şirketleri
- Gemi sigortacılığı şirketleri
- Dış ticaret şirketleri
- Freight forwarder şirketleri
- Armatörlük şirketleri
- Limanlar
- Terminaller
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan iş yerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Deniz Brokerlığı ön lisans programını başarıyla bitirenler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kişinin özelliklerine ve işverenin durumuna bağlı olarak üst görevlere yükselme olanağı vardır.
Deniz Brokerı/Gemi ve Yük Brokerı; işletme, muhasebe, sigortacılık, maliyet analizi ve taşımacılık ekonomisi gibi alanlarda bilgi sahibi olduğundan lojistik ve sigortacılık sektörlerinde ilerleyebilir.
Benzer meslekler
Kaynakta benzer meslekler olarak aşağıdakiler belirtilmiştir:
- Gemi Brokerı
- Uluslararası Lojistikçi
Ek bilgiler
Bu meslek bilgi dosyası, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensuplarından, iş yerlerinden, mesleğin eğitim yerlerinden ve meslek odalarından alınan bilgiler doğrultusunda oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek Elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- https://www.metefankara.meb.gov.tr
- https://www.pirireis.edu.tr
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek ve eğitim olanakları hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.