Tanım
Sıhhi Tesisatçı/Isıtma ve Sıhhi Tesisatçı; binalarda su tesisatının, yani temiz ve atık su tesisatının, kurulması, bakım ve onarımını yapan kişidir. Ayrıca kömür veya güneş enerjisi ile çalışan ısıtma sistemlerinin kurulum, bakım ve onarım işlerini yürütür.
Görevler
İş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Su veya ısıtma sistemleri için gereken malzemeyi saptar.
- Boruların geçebilmesi için binanın duvarlarında delikler açar.
- Boruları gereken boyda keser, büker, diş açar ve birbirine ekler.
- Hidrofor tesisatını kurar, pompa bağlantılarını yapar ve çalıştırır.
- Sistemde bozukluk olduğunda onarır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Aletler
Meslekte kullanılan başlıca alet ve ekipmanlar şunlardır:
- Boru anahtarı
- Paftalar
- Mengeneler
- Testere
- Metre
- Çekiç
- Murç
- Keski
- Eğe
- Balyoz
- Teneke makası
- Çeşitli ısıtıcılar
- Havya
- Su terazisi
- Elektrik ark kaynak makinesi ve takımı
- Oksiasetilen kaynak seti
- Manometre
Malzemeler
Kullanılan başlıca malzemeler şunlardır:
- Sıhhi tesisat ekleme parçaları
- Boru çeşitleri
- Sülyen
- Kendir veya diğer sızdırmazlık malzemeleri
- Vanalar
- Musluklar
- Bataryalar
- Sifonlar
- Lavabo
- Klozet
- Duş
- Yıkanma teknesi
- Süzgeçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Sıhhi tesisatçı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları beklenir:
- El becerisi olan
- El ve gözlerini eş güdümle kullanabilen
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilen
- Sorumluluk sahibi
- Hızlı karar verebilen
- Titiz, düzenli, dikkatli ve tedbirli çalışabilen
Çalışma ortamı ve koşulları
Sıhhi tesisatçılar açık ve kapalı alanlarda, genellikle bina içinde ve inşaatlarda çalışırlar. Çalışma ortamı binanın her yeri olabilir.
Yapılan işin gereği olarak çalışma sırasında çevre kirlenebilir. Sıhhi tesisatçı çalışmalarında genellikle malzeme ve aletlerle ilgilenir. Zaman zaman yardımcılar ve iş sahipleri ile iletişime girer.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme alanı “Isıtma ve Sıhhi Tesisat Sistemleri” dalında verilir.
Eğitim, halk eğitim merkezleri bünyesinde Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme alanı “Sıhhi Tesisatçılık” meslek dalı altında da verilebilir.
Ayrıca belediyeler ile özel kurum ve kuruluşlar tarafından açılan meslek kurslarında da mesleğin eğitimi verilir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelenir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek eğitiminden sonra kamu ve özel sektörde iş bulma olanağı çoktur.
Ustalık belgesi olanlar kendi işyerlerini kurup çalışabilirler. İnşaat sektörünün yoğun olduğu bölgelerde, meslek iyi biliniyorsa işsiz kalma riskinin olmadığı belirtilmiştir.
Kaynak dosyada kadınların bu meslekte görülmesinin pek mümkün olmadığı ifade edilmiştir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki tutarlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alır.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Kendi işyerini açanların ise oldukça yüksek gelir elde etmeleri mümkündür.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
- Bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Kaynakçı
- Doğalgaz Tesisatçısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ayrıca ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Çıraklık eğitim program kitapçığı
- 2004-2005 Öğretim Yılında Endüstriyel Teknik Öğretim Okul ve Kurumları Ankara-2000
- 3308 Sayılı Kanun
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara-1999
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
