Tanım
Serigrafi Baskı Operatörü / Serigraf; kâğıt, seramik, cam gibi çeşitli malzemelerden yapılmış parçalara süsleme, yazı, sembol, işaret ve benzeri şekilleri değişik baskı teknikleriyle uygulayan kişidir.
Görevler
Serigrafi Baskı Operatörü / Serigraf, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- Okul armaları, afiş, tabela, bayrak ve tekstil baskıları yapar.
- Seramik ve cam eşya için sulu çıkartma hazırlar.
- İş organizasyonu yapar.
- İşi hangi yöntemle yapacağını planlar.
- Baskısı yapılacak şeklin çiziminden film alır.
- Filmden kalıp alır ve baskı yapacağı malzemeyi kalıba göre keser.
- Harcayacağı malzemeyi hesaplar ve malzemeyi sağlar.
- Üzerine baskı yapacağı malzemenin ön hazırlık işlemlerini yapar.
- Kalıp alır ve malzemeyi keser.
- Renklere göre baskı yapar ve pozlama işlemini gerçekleştirir.
- Kurutma, temizleme ve kontrol etme işlemlerini yapar.
- Son rötuşları yaparak istenilen ölçüde kesim yapar.
- Parça veya mamulleri daha sonraki işleme ya da üretim istasyonu için hazırlar.
- Kullandığı makine veya aletlerin günlük bakımını ve temizliğini yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çeşitli serigrafi makineleri, serigraf baskı tezgâhı ve kurutma tezgâhı
- Çeşitli temizleme, fırçalama ve aşındırma makineleri
- Fotoğrafik baskı makineleri ve film
- Kimyasal maddeler ve boyalar
- Fırın ve kaplama donanımı
- Levhalar ile değişik metal ve emaye parçalar
- Matkap ve diğer kesici aletler
- Rakle (baskı aracı)
- İpek kalıp-baskı şasesi
- Işıklı pozlandırma masası
- Bilgisayar ve tasarım programları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Serigrafi Baskı Operatörü / Serigraf olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek
- Göz ve elleri eşgüdümle kullanabilmek
- Ayrıntıları algılayabilmek
- Dikkatli ve düzenli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Serigrafi Baskı Operatörleri / Serigraflar çeşitli basım işletmelerinin serigraf atölyelerinde, tekstil, cam ve seramik fabrikalarında çalışırlar. Çalışma ortamı boya ve kimyasal maddeler nedeniyle nemli olabilir ve rahatsız edici kokular içerebilir.
Serigrafi tekniğiyle çalışanlar, ürünün hazırlık, uygulama ve sonuçlandırma aşamalarında birçok kimyasal maddeyle karşılaşırlar. Bu kimyasal maddelerin insan sağlığı, çevre sağlığı ve güvenlik açısından bazı sakıncaları bulunduğundan, bu sakıncaların bilinmesi ve gerekli önlemlerin alınması gerekir.
Serigrafi ve Tampon Baskı Operatörü genellikle ayakta çalışır. Parçalara baskı uygularken ve parçaları istiflerken bedensel çaba harcaması gerekir. Görevini yaparken reklam ajansı çalışanlarıyla, müşterilerle ve diğer çalışanlarla işbirliği yapar.
Meslek eğitimi
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Matbaa alanı Serigrafi Baskı dalında verilir. Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri yapılmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilmek
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporu sunmak
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark dersleri tamamlandığı takdirde meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alınabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Serigrafi Baskı Operatörü / Serigraf şu çalışma alanlarında görev yapabilir:
- Çeşitli basım işletmelerinin serigraf atölyeleri
- Tekstil fabrikalarının baskı üniteleri
- Seramik ve cam atölyeleri
- Elektronik devre imal eden fabrikalar
- Dokuma üreten fabrikalar
- Duvar kâğıdı üreten fabrikalar
Meslek mensupları kendi işyerlerini de açabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki oranlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Mesleki eğitim bittikten sonra ortalama aylık kazanç ilk işe başlanıldığında asgari ücret düzeyindedir. Daha sonraki yıllarda artış görülebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler. Ayrıca çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür.
Benzer meslekler
Serigrafi Baskı Operatörü / Serigraf mesleğine benzer meslekler şunlardır:
- Ofset Baskı Operatörü
- Flekso Baskı Operatörü
- Tifduruk Baskı Operatörü
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
