Tanım
Serbest Seramik Şekillendirmecisi; üç boyutlu formlar ve yüzey değerlendirmelerine dayalı çeşitli tasarımlar yapan, bu tasarımları serbest şekillendirme yöntemleriyle biçimlendiren kişidir.
Mesleğin kapsamında ürünlerin kurutulması, dekorlu veya dekorsuz, sırlı veya sırsız pişirim tekniklerinin uygulanması ve çeşitli seramik ürünlerin ortaya çıkarılması yer alır.
Görevler
Serbest Seramik Şekillendirmecisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Üreteceği ürünleri tasarlamak.
- Form tasarımı yapmak.
- Form tasarımlarını kâğıda aktarmak.
- Yapılan tasarımları kâğıt üzerinde renklendirmek.
- Seramik formu şekillendirmek.
- Yarı mamul üzerinde yüzey dekor uygulamaları yapmak.
- Formları kurutmak.
- Mamul (bisküvi) pişirimi yapmak.
- Sır hazırlamak.
- Sırlama yapmak.
- Sır pişirimi yapmak.
- Sır üstü dekor boya çalışmaları yapmak.
- Sır üstü pişirim yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Üretim öncesinde kullanılanlar
- Seramik çamurları
- Kalıp yapımı için alçı
- Gomalak
- Arap sabunu
Üretim sırasında kullanılanlar
- Seramik kalemleri (modelaj kalemleri)
- Alçı tornası
- Besuar
- Raf
- Sünger
- Vizkometre
- Çeşitli kesici aletler
- Çeşitli boy testereler
- Çizim ve boyama malzemeleri
- Sır malzemeleri
Üretim sonrasında kullanılanlar
- Mesleğe ait diğer araç ve gereçler
- Fırınlar
- Klima
- Kompresör
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Serbest Seramik Şekillendirmecisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Estetik görüşe sahip olmak
- El ve gözlerini eşgüdümlü kullanabilmek
- Renkleri, çizgileri ve şekilleri ayırt edebilmek
- Ayrıntıları algılayabilmek
- Tasarım yeteneğinin gelişmiş olması
- Basım ve teknik becerisinin gelişmiş olması
- Dikkatli ve titiz olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı, işletmenin veya atölyenin büyüklüğüne göre değişir. Serbest Seramik Şekillendirmecisinin çalışma koşulları, çalışmayı seçtiği alana göre farklılaşır.
Tasarım alanında çalışanlar bilgisayar başında, ilgili programları kullanarak tasarım yapar. Döküm sırasında çamur ve kalıp temizleme kimyasallarının kullanıldığı, makinelerin bulunduğu ortamlarda genellikle ayakta çalışılır.
Bu alanlarda çamur, alçı ve kimyasal boyalar kullanıldığı için çalışma ortamlarının havalandırma sistemi olan ve aydınlık işletme veya atölyeler olması gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Seramik ve Cam Teknolojisi alanı Serbest Seramik Şekillendirme dalında verilir.
Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri düzenlenmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak. Eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Programın özelliğine göre gerektiğinde bu durum sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak.
- İşveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanı sıra işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlar ise ustalık belgesi alır.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Seramik ve Cam Teknolojisi alanından mezun olan öğrenciler, seçtikleri dala ait meslekte kazandıkları yeterlikler doğrultusunda aşağıdaki yerlerde çalışabilir:
- Seramik fabrikaları:
- Karo fabrikaları
- Fayans fabrikaları
- Porselen fabrikaları
- Sıhhi tesisat üretim yerleri
- Çini üretim yerleri
- Seramik atölyeleri:
- Çini atölyeleri
- Alçı kalıp atölyeleri
- Serigrafi atölyeleri
- Sır üstü dekorlama atölyeleri
- Seramik atölyeleri
- Döküm atölyeleri
- Sanat atölyeleri
- Cam fabrikaları
- Cam atölyeleri:
- Vitray atölyeleri
- Tezyinat atölyeleri
- Cam indirme atölyeleri
- Sıcak cam şekillendirme atölyeleri
Serbest Seramik Şekillendirmeciler, çok fazla sermayeye ihtiyaç duymadan bağımsız işyeri açabilir.
Her ilde iş bulabilirler. Bununla birlikte İstanbul, Ankara, İzmir ve Adana gibi sektörün daha geliştiği illerde iş bulmak daha kolay olabilir ve ücretler de daha yüksek olabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki oranlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12'nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devlet tarafından karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Serbest Seramik Şekillendirmecileri, çalıştıkları kurum ve kuruluşların yönetim kademelerinde yer alabilir veya kendi işyerlerini açabilir.
Benzer meslekler
- Seramik Teknisyeni
- Cam ve Vitray Tasarımcısı
- Cam Şekillendiricisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Meslek lisesi öğretmenleri
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliği
- Millî Eğitim Bakanlığı Orta Öğretim Kurumları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliği
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlıdır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.