Tanım
Serbest Muhasebeci- Mali Müşavir; işletmelerin ekonomik, mali ve hukuki durumları ile vergiye ilişkin işlemlerini muhasebe kurallarına, gerçeklere ve yasalara uygunluk açısından inceleyen kişidir. İnceleme sonucundaki görüşünü ilgililere bildirir ve bu işleri bir işyerine bağlı olmaksızın yapar.
Görevler
Serbest Muhasebeci- Mali Müşavir, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Serbest iş yapan kişilerin, resmi ve özel kurumların gelirlerini ve giderlerini çeşitli adlardaki defterlere kaydeder. Bu defterler arasında işletme defteri ve serbest meslek kazanç defteri bulunur.
- Kişi veya kuruluşların yükümlü oldukları vergi beyannamelerini düzenler.
- Kişi ve kuruluşlar adına vergi daireleri ile uzlaşma işlemlerini gerçekleştirir.
- Özel kurumların Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilişkilerini düzenler.
- Gerçek ve tüzel kişilere ait işletmelerin muhasebe sistemlerini kurar ve geliştirir.
- İşletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işleri düzenler.
- İşletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve uygulamaları konusunda danışmanlık yapar.
- Belgelere dayanarak inceleme ve denetim yapar.
- Mali tablolar ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş bildirir.
- Rapor düzenler.
- Tahkim ve bilirkişilik gibi işleri yapar.
- Vergi, fon, gecikme faizi ve cezalar hakkındaki uyuşmazlık işlerini çözümler.
- Şirketlerin ortaklık ve tasfiye işlemlerini yerine getirir.
- Vergi İdare Mahkemeleri ve adli yargıda bilirkişilik yapar.
- Sermaye artırımı ve bankalara sunulan bilançoların incelenmesi gibi konularda bilirkişilik yapar.
- Kamu kurumları ile teşebbüs ve işletme sahipleri arasında hakemlik yapar.
- Fizibilite raporları hazırlar. Bu raporlar yatırımlar, ilaç fiyatlarının tespit ve değerlendirilmesi, Sermaye Piyasası Kurulu ve diğer kuruluşlarca yaptırılacak muhasebe denetim işlemleri ile fon kaynaklı kredilere ilişkin tespit işlemleri gibi alanlarda hazırlanabilir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar ve hesap makinesi
- Yasal defterler, beyannameler ve makbuzlar
- Çeşitli kırtasiye malzemeleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Serbest Muhasebeci- Mali Müşavir olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gereklidir:
- Sayılarla akıl yürütebilme yeteneğine sahip olmak
- Ayrıntılara dikkat edebilme gücüne sahip olmak
- Büro işlerinde çalışmaktan hoşlanmak
- Verilerle ve sayılarla uğraşmayı sevmek
- Düzenli olmak
- Sorumluluk sahibi olmak
- Sabırlı ve dikkatli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Serbest Muhasebeci- Mali Müşavirler büro ortamında ve oturarak görev yaparlar. Görev sırasında birinci derecede verilerle ilgilenirler. Çalışma koşulları düzenlidir.
Çalışma sırasında zaman zaman şu kişi ve kurumlarla etkileşim halinde olurlar:
- İşletme sahipleri
- Vergi dairelerinin personeli
- Sosyal Güvenlik Kurumu personeli
- Bağlı oldukları meslek kuruluşları
- Meslektaşları
Eğitimin verildiği yerler
3568 sayılı Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci - Mali Müşavirlik, Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu gereğince mesleğe yönelik eğitim şu kurumlarda verilir:
- Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarında eğitim veren fakülteler
- Yukarıda belirtilen bölümlere denkliği Yüksek Öğretim Kurumunca (YÖK) tasdik edilmiş yabancı yükseköğretim kurumları
- Yukarıda belirtilen alanlarda yüksek lisans eğitimi veren fakülteler
Eğitimin süresi ve içeriği
Bu meslek asıl olarak staj yoluyla öğrenilir. Serbest Muhasebeci - Mali Müşavir adayları, stajlarını Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci - Mali Müşavir yanında üç yıl çalışarak yaparlar.
Adayların staj konuları, çalışma programları ve staja ilişkin zorunlu eğitim programları Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odası Temel Eğitim ve Staj Merkezi (TESMER) tarafından hazırlanır. Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odaları; staj konularını, çalışma programlarını ve zorunlu eğitim programlarını adaylara duyurur ve uygulanmasını denetler.
Serbest Muhasebeci- Mali Müşavir adayları, üç yıllık stajın sonunda açılacak sınava girmeye hak kazanırlar. Bunun için adayın, yanında staj yaptığı meslek mensubundan staj değerlendirme notu olarak 100 üzerinden en az 60 puan alması gerekir.
Sınav konuları
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavında şu konular yer alır:
- Finansal Muhasebe
- Finansal Tablolar ve Analizi
- Maliyet Muhasebesi
- Muhasebe Denetimi
- Vergi Mevzuatı ve Uygulaması
- Hukuk:
- Ticaret Hukuku
- Borçlar Hukuku
- İş Hukuku
- SSK ve Bağ-Kur Mevzuatı
- İdari Yargılama Hukuku
- Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Meslek Hukuku
Sınav değerlendirmesi
Yapılan sınavda her konudan 100 üzerinden en az 50 alınması şarttır. Sınavın tüm konularının notları toplanır ve aritmetik ortalaması alınır.
Tüm derslerin ve staj notu toplamının ortalamasının 60 olması gerekir. Yanında staj yapılan meslek mensubu tarafından verilen değerlendirme not ortalaması da ayrı bir ders gibi ortalamaya dahil edilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Staj bitiminde yapılan sınavda başarılı olan kişilere “Serbest Muhasebeci - Mali Müşavir” ruhsatı verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Serbest Muhasebeci- Mali Müşavirler şu alanlarda çalışabilirler:
- Kendi özel büroları
- Denetim şirketleri
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
Serbest Muhasebeci- Mali Müşavir adayları, yanında staj gördükleri kişi tarafından sigortalı olarak ve en az asgari ücretle çalıştırılmaktadırlar.
Eğitim sonrası kazanç
Serbest Muhasebeci- Mali Müşavirler, Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenen ve yapılan işlerin mahiyetine göre değişen asgari ücret tarifelerine uygun olarak gelir elde ederler.
Her Serbest Muhasebeci- Mali Müşavirin kazanç durumu; çalıştığı işyeri, işteki tecrübesi, başarısı ve iş kapasitesi oranında değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Serbest Muhasebeci- Mali Müşavirlerin meslekte ilerlemeleri, yeminli mali müşavir unvanına hak kazanmaları ile gerçekleşebilir.
Bunun için şu şartlar belirtilmiştir:
- 10 yıl Serbest Muhasebeci- Mali Müşavir olarak çalışmak
- Yeminli mali müşavirlik sınavını kazanmak
- Ruhsatı almak
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Bankacı
- Sigortacı
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek Elemanları
- Ankara Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasının hazırlamış olduğu Stajyer Rehberi isimli kitapçık
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi – 2000
- 3568 sayılı Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci - Mali Müşavirlik, Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu
- 5786 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (2008)
- http://www.tesmer.org.tr/docs/smmm-staj-yonetmeligi.doc
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
