Tanım
Seramik Teknisyeni; seramik toprağından mutfak ve süs eşyaları, fayans ve banyo takımları gibi malzeme ve eşyaların yapımında çalışan kişidir.
Görevler
Seramik Teknisyeni kendi atölyesinde çalışırken şu görevleri yapar:
- Üreteceği ürünleri biçimlendireceği model ve kalıpları hazırlar.
- Seramik çamurunu hazırlar.
- Hazırladığı çamurun akışkanlığını ve yoğunluğunu saptar.
- Hazırladığı çamuru biçimlendirir ve sanatsal yeni formlar yaratır.
- Seramik ürününün dekorlama, sırlama ve pişirme işlemlerini yapar.
- Desenler çizer.
- Bitmiş ürünün dayanıklılığını ve boyutunu kontrol eder.
- Kullandığı makine, araç ve gereçlerin basit bakım ve onarımını yapar.
Seramik fabrikalarında çalışması durumunda seramik mühendisi ve seramik teknikerinin belirlediği görevleri yerine getirir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Seramik çamurları
- Kalıp yapımı için alçı, gomalak ve arap sabunu
- Seramik kalemleri ve modelaj kalemleri
- Densimetre
- Alçı tornası
- Sünger
- Mixer
- Çeşitli kesici aletler
- Elek analiz seti
- Sistre
- Çeşitli boy testereler
- Zımparalar ve keçe
- Yardımcı tahta veya alçı plakalar
- Sır üstü ve sır altı seramik boyaları
- Rutubet ölçer
- Oksitler
- Fırçalar
- Sır
- Çıkartmalar
- Elek baskı ve serigrafi baskı malzemeleri
- Çizim ve boyama malzemeleri
- Fırınlar
- Klimalar
- Viskosite
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Seramik Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Estetik görüş sahibi olmak ve seramik ürününe güzellik katabilmek
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- Yaratıcı olmak
- Zihinde canlandırdıklarını çizimle ifade edebilmek
Yaratıcılık, meslekte ilerlemek için çok gerekli bir özelliktir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Seramikçiler atölye ve fabrikalarda görev yaparlar. Çalışma ortamı nemli ve rutubetlidir. Ortamda çamur, alçı ve kimyasal boyalar bulunduğu için tozlu bir çalışma koşulu vardır.
Çalışma birinci derecede malzeme ile ilgilidir. Başkalarıyla sözel iletişime çok fazla gereksinim duyulmaz. İş genellikle ayakta yürütülür.
Dikkatsizlik hâlinde elektrik çarpması, elin kesilmesi veya alerji durumları ortaya çıkabilir.
Meslek eğitimi
Mesleğin eğitimi daha önceki yıllarda meslek liselerinin Seramik bölümünde verilmekteydi. Yeni uygulamaya göre bu isimde dal bulunmamaktadır. Eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Seramik Teknisyenleri, kamu ve özel sektöre ait seramik işletmelerinin şu bölümlerinde çalışabilirler:
- Model üretimi
- Dekorlama
- Sırlama
- Alçı
- Kalıp
Kendi adlarına atölye de açabilirler.
Çanakkale, Çan, Bozüyük, Kütahya, İzmit, İzmir, İstanbul, Avanos ve Söğüt, bu meslekte iş bulma imkânlarının daha geniş olduğu yerlerdendir.
Seramik, ülkemizde yeni bir dal olup gelişmeye, araştırmaya ve bilgili elemanlara ihtiyaç vardır. Bu bölümden mezun olan kişi kendini gerekli şekilde geliştirmişse sanatçı olarak çalışabilir, atölye açabilir ve branşıyla ilgili fabrikalarda iş bulma şansını artırabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu kuruluşlarında yürürlükteki yasa ya da sözleşme hükümlerine göre ücret alınır. Özel kuruluşlarda ise deneyim ve yeteneklere uygun olarak yapılan anlaşma hükümlerine göre gelir sağlanır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Seramik bölümünden mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans veya lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Heykeltıraş
- Seramik teknikeri
Ek bilgiler
İş kazası ve meslek hastalığı
Meslekte şu iş kazaları ve meslek hastalıklarıyla karşılaşılabilir:
- Ellerde çarpma sonucu yaralanma, kesilme ve kırılma gibi iş kazaları olabilir.
- Fırınların çalışmasından dolayı elektrik çarpması ve yanma olabilir.
- Hassas bünyelerde seramik hammaddeleri alerjik sorunlar ortaya çıkarabilir.
- Nemli ortamlarda çalışıldığı için romatizma ve benzeri hastalıklar olabilir.
- Seramik çamurundaki silisyum maddesinin sağlığa zararlı etkisi vardır.
Görevler
Meslek elemanı ayrıca:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) Üyesi Kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.