Tanım
Savunma Mekanik Sistemleri Teknisyeni; ham ya da yarı işlenmiş üründen malzeme elde eden, elde edilen malzemeyi kalite kontrol, boya, montaj ve ısıl işlemler gibi eklemeler ve yenilikler yaparak son savunma sanayi ürününe dönüştürmek için işlemler yapan kişidir.
Görevler
Savunma Mekanik Sistemleri Teknisyeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- 3 boyutlu yazıcı ile üretim yapar.
- Bilgisayar destekli tasarım ve üretim (CAD/CAM) programları ile makine parçalarını tasarlar ve üretime hazırlar.
- Makine ve mekanizmaların detay ve montaj resimlerini çizer.
- CNC lazerde parça kesimi yapar.
- CNC freze ve torna tezgâhlarında mekanik parça üretimi yapar.
- Mekanik sistemlerin kaynak montaj işlemlerini yapar.
- CMM cihazını, yani üç boyutlu ölçüm cihazını kullanır ve ölçüm işlemleri yapar.
- Makine parçalarının kalite kontrol işlemlerini yapar.
- Parçalara üst yüzey işlemleri ile boya ve kaplama yapar.
- Mekanik sistemlerin montajını yapar.
- Yapıştırma tekniği ile montaj yapar.
- Mesleğiyle ilgili gelişmeleri takip eder.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- CNC tezgâhları ve takımları
- El aletleri
- Kaynak makineleri
- Bilgisayar ve tasarım programları
- CNC lazer makineleri
- 3D yazıcı
- CMM cihazı
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Savunma Mekanik Sistemleri Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Mekanik yeteneği ve şekil-uzay algısı gelişmiş olmak
- Programlı, planlı ve organize çalışabilmek
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak
- Dikkatli, temiz ve düzenli olmak
- Stres altında çalışabilmek
- Hızlı ve doğru karar verebilmek
- Ayrıntılara dikkat edebilmek
- Dokunduğu nesneler arasındaki ince farklılıkları ayırt edebilmek
- Görsel uyarıcıları hızlı ayırt edebilmek
- İşitme duyusu gelişmiş olmak
- Sayılarla ve sembollerle işlem yapabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Meslek; atölye, seri üretim bandı ve yalın üretim bandı gibi kapalı ortamlarda yürütülür. Çalışma ortamında kesici aletler bulunabileceği için kesici aletlerden kaynaklı yaralanmalara ve makine kazalarına karşı dikkatli olunmalıdır.
Çalışma koşulları tam gün ve vardiyalı olabilir. Hafta sonu da çalışılabilir. İş gereği şehir içi veya şehirlerarası seyahat yapılabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Makine ve Tasarım Teknolojisi alanındaki “Savunma Mekanik Sistemleri” dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine giriş için aşağıdaki koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olan öğrenciler, akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilmektedir.
Ayrıca 3308 Sayılı Kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Mesleğin yürütüldüğü sektörler kamu kuruluşları ve özel kuruluşlar olabilir. Savunma Mekanik Sistemleri Teknisyenleri bağımsız olarak da çalışabilir.
Bu meslekte çalışanlar tüm savunma sanayi firmalarında istihdam edilebilir. Meslek, kendi işini kurmaya da elverişlidir. İşsizlik durumunda tüm imalat sanayinde çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 Sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere işletmelerce ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
İlk işe girişte alınan ücret genellikle asgari ücret düzeyindedir. Ancak işyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak bu ücret artabilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Makine ve Tasarım Teknolojisi alanının Savunma Mekanik Sistemleri dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim önlisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Mezunlar; Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih etmeleri hâlinde öncelikli olarak yerleştirilmektedir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
İş hayatında ustabaşı, başteknisyen veya şef teknisyen gibi unvanlara yükselme imkânı vardır. Ayrıca meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan kurs, seminer ve eğitim olanaklarından yararlanılabilir.
Benzer meslekler
- Kalite Teknisyeni
- CNC Operatörü
- Montaj Operatörü
- Malzeme Teknisyeni
- CMM Operatörü
Ek bilgiler
Kaynak metinde bu başlık altında ayrıca bir bilgi yer almamaktadır.
Kaynakça
- Mesleki ve teknik eğitim öğretim kurumları
- Meslek elemanları
- MEB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Savunma Elektronik Sistemleri ders kitapları
- Savunma sanayi firmaları broşürleri
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.