Tanım
Saraciye Üretim Elemanı; saraciye ürünlerinde model çıkaran, kalıp hazırlayan, kesme, dikme, montajlama ve kalite kontrol işlemlerini yapan ve hataları düzelten kişidir.
Görevler
Saraciye Üretim Elemanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Malzeme kontrolü yapmak.
- Kalıpları kesimi yapılacak malzemenin üzerine yerleştirmek.
- Kesilen iş parçalarını tasnif etmek.
- İş kazalarına karşı tedbir almak.
- Sıcak ayna yapmak.
- Yarma yapmak.
- Şerit kesmek.
- Kenar tıraşı yapmak.
- Makinelerin bakım ve onarımlarını yapmak.
- Makineyi üretime hazırlamak.
- Ürün dikimi yapmak.
- Astarlama, sertleştirme ve besleme yapmak.
- Kenar kıvırmak.
- Mahat yapmak.
- Sap hazırlamak.
- Aksesuar montajı yapmak.
- Ara kenar boyası yapmak.
- Sıcak ve soğuk logo basmak.
- El ve makine dikim işlerini yapmak.
- Ara kontrol ve bitmiş ürünlerin son kontrollerini yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Doğal deri
- Suni deri
- Astarlık kumaş
- Sünger
- Kesim bıçağı
- Makas
- Çarklı zımba
- Pense
- Çelik cetvel
- Biz
- Kesim lastiği
- Mermer eğe
- Masat
- İş önlüğü
- Şimşir
- Mahat makinesi
- Kenar boyama makinesi
- Pres makinesi
- Ayna makinesi
- Sıcak baskı makinesi
- Dikiş makinesi
- Şerit kesme makinesi
- Eğe
- Çıt çıt çakma aparatları ve çıt çıt çakma aleti
- Kenar kıvırma makinesi
- Boya tabancası
- Hava basma makinesi
- Pres kesim bıçağı kalıpları
- Montaj makinesi
- Saya makinesi
- Basma makinesi
- Desen basma makinesi
- Kesim presesi
- Zımba makinesi
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Saraciye Üretim Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sabırlı ve dikkatli olmak.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmek.
- İnceleme ve araştırmaya meraklı olmak.
- Ayrıntılara dikkat etmek.
- Kaliteli ürün çıkartmaya özen göstermek.
- Değişik görüş ve yeniliklere açık olmak.
- Paylaşımcı olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Saraciye Üretim Elemanı çalışmalarını kapalı mekânlarda yürütür. Görevlerini bireysel olarak yapabileceği gibi ekip halinde de çalışabilir.
Çalışılan yerin temiz ve hijyenik olması gerekir. Üretim sırasında kokulu ve deri tozlarına maruz kalınabilen ortamlarda çalışıldığından havalandırma ve aydınlatmanın çok iyi olması önemlidir. Çalışma ortamında dikkat dağıtıcı etkenlerin bulunmaması ve tezgâhın üretim birimine yakın olması gerekir.
Kesici aletlerle çalışıldığından, yaralanmalara karşı çalışma mekânında ilk yardım dolabı bulundurulmalıdır.
Mesleğin yürütülmesi sırasında karşılaşılabilecek rahatsızlıklar ve tehlikeler şunlardır:
- Solunum yolu rahatsızlıkları
- Alerjik cilt rahatsızlıkları
- Alerjik astım
- Yaralanma tehlikeleri
- Göz ağrısı
- Bel ağrısı
Saraciye Üretim Elemanı; hammadde üreticileri, aksesuar imalatçıları, ürün satış mağazaları, kesimciler, modelciler ve meslektaşlarıyla iletişim içerisindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Ayakkabı ve Saraciye Teknolojisi alanı Saraciye Üretimi dalında verilir.
Bu dalda kalfalık ve ustalık eğitimleri yapılmaktadır.
Giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak.
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilecek durumda olmak.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması.
- Gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla bu durumu belgelendirmek.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak.
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Saraciye Üretim Elemanı olarak çalışmak isteyenler, özel sektörde saraciye imalatı yapan küçük işletmelerde veya fabrikalarda çalışabilirler.
Saraciye üretiminin yoğun olduğu İstanbul, Ankara, İzmir, Konya, Adana ve Gaziantep gibi illerde iş bulma imkânı bulunmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki tutarlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i.
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u.
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Özel sektörde çalışanların ücretleri anlaşmaya göre belirlenir. Ücretler, çalışılan sektöre ve meslekteki deneyime göre değişiklik gösterir.
Kendi işini kuranların kazancı daha yüksek olabilir ancak kazanç değişkenlik gösterir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Eğitimini tamamlayarak meslekte gerekli yeterlilikleri kazanan kişiler, saraciye ile ilgili işletmelerde kariyer yapabilirler.
Benzer meslekler
- Ayakkabı Teknisyeni
- Çanta İmalatçısı ve Saraciyeci
- Saraciye Modelisti
- Deri Teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu bölüm için ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek Elemanları
- İskilip Greyder Fabrikası Saraciye ve Tasarım Bölümü
- Mesleki Yeterlilik Kurumu web sayfası: https://www.myk.gov.tr/
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
