Tanım
Sanayi Nakışçısı; nakışlı ürün tasarımı yapan, desen programını kullanan ve sanayi nakış makineleri ile aparatlarını kullanarak tasarımları ürüne dönüştürebilen kişidir.
Görevler
Sanayi Nakışçısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Nakışlı ürün tasarımları yapmak.
- Bilgisayarda desen hazırlamak.
- Ürüne uygun kumaş, tela, iğne ve iplik seçmek.
- Seçilen malzemeleri makine üzerinde hazırlamak.
- Nakış disketini makineye yükleyerek nakış makinesini çalıştırmak.
- Sanayi makinesinde nakış yapmak.
- Gerektiğinde lazer makinesinde kesim yapmak.
- Nakış işleminin sonunda kalite kontrolü yapmak.
- Makinesinden kaynaklanan nakış hatalarını onarmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Sanayi Nakışçısının kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çok başlı bilgisayarlı nakış makineleri; lazer, brode ve suzeri makineleri gibi ekipmanlar.
- Sanayi tipi nakış makineleri aparatları; pul ve boncuk, lase ve kordene aparatları.
- İplik sarma makineleri.
- Kordene ve lase sarım makineleri.
- Lazerli kesim makinesi.
- Bilgisayar.
- Nakış paket programları.
- Lazer kesim paket programı.
- Sanayi tipi ütüler.
- Işıklı masa.
- Sanayi nakışında kullanılan kumaş, deri, makas, tela, iğne, iplik ve eva gibi araç ve gereçler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Sanayi Nakışçısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Yaratıcı olmak.
- Detaylara özen göstermek.
- Dikkatli ve sabırlı olmak.
- İşbirliğine ve ekip çalışmasına yatkın olmak.
- Şekiller arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları algılayabilmek.
- Zamanı iyi kullanabilmek ve pratik çözümler üretebilmek.
- Temiz ve düzenli çalışma alışkanlığına sahip olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Sanayi Nakışçısı, nakışla ilgili üretim yapan işletmelerde görev yapar. Desenci olarak görev yapanların çalışma ortamı sessiz, temiz ve aydınlık ofis ortamıdır. Bu görevlerde daha çok oturarak çalışılır.
Sanayi nakış makinelerinde çalışılan ortam ise gürültülüdür ve genellikle ayakta çalışmayı gerektirir. Meslek elemanı, ustabaşının koordinatörlüğünde çalışır; işletmedeki diğer teknisyen, tekniker ve yöneticilerle iletişim içerisinde bulunur.
Atölyelerdeki nakış makinelerinin 24 saat sürekli çalışması nedeniyle Sanayi Nakışçısı 2 veya 3 vardiya şeklinde çalışabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin El Sanatları Teknolojisi alanı “Sanayi Nakışı” dalında verilir.
Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri yapılmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelenir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulunmalı ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalanmalıdır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Öğrenciler fark derslerini tamamladıkları takdirde meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Sanayi Nakışçısının çalışabileceği başlıca işletme ve işyerleri şunlardır:
- Çeyiz yapan işletmeler.
- Desen çizimi ve üretimi yapan firmalar.
- Lazerle aplike kesim yapan atölyeler.
- Sanayi nakışı yapan firmalar.
- El nakışı ve makine nakışı üretimi yapan atölyeler.
- Modaevleri.
Sanayi Nakışçıları çeşitli firmalarda aşağıdaki görevlerde çalışabilir:
- Desenci.
- Müşteri temsilcisi.
- Numuneci.
- Makineci.
- Kalite kontrolcü.
- Temizlemeci.
- İşletme sorumlusu.
- Vardiya sorumlusu.
Bu meslekte elde edilen temel bilgi ve beceriler konfeksiyon, örme ve mefruşat alanındaki diğer mesleklerde de kullanılabilir. Ayrıca Sanayi Nakışçılarının kendi işlerini kurabilme imkânları bulunmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden,
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan,
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden
aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Sanayi Nakışçılarının kamu kurum ve kuruluşlarında işe başlamaları halinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ya da 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında devlet tarafından belirlenen ücret ile, varsa çalıştığı kurum için belirlenen tazminat ve mesai ücretini alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu çalışma süresine, işyerinin ücret politikasına ve konumuna göre değişiklik göstermektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler. Ayrıca çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
Sanayi Nakışçılığı ile benzer meslekler şunlardır:
- El ve Makine Nakışçısı.
- Makineci (Tekstil).
- Makineci (Sanayi).
- Kalite Kontrol Elemanı (Tekstil).
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler bölümünde ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Cumhuriyet Nevval Salih İşgören Anadolu Meslek ve Meslek Lisesi öğretmenleri.
- İzmir Nakışçılar Odası.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Sanayi Nakışçılığı mesleği ve eğitimi hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr.
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr.
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.