Tanım
Sanayi Boyacılığı ve Uygulama Teknisyeni; metal ve metal olmayan malzemelerden imal edilerek boyamaya hazır hale gelmiş iş parçalarını, makine ve çeşitli cihazları, istenilen renk ve kalitede boyayan kişidir. İşin teslim edilinceye kadar olan tüm işlemlerinde görev alır.
Görevler
Sanayi Boyacılığı ve Uygulama Teknisyeninin görevleri şunlardır:
- Elektrikli ve elektriksiz ev aletleri ile sanayi ve bürolarda kullanılan makine ve cihazların dış ve iç yüzeylerini astar boya öncesinde temizler ve astarlar.
- Metalden yapılmış makine parçaları ile polyesterden imal edilmiş makine parçalarının dış ve iç yüzeylerinin temizliğini ve astarlanmasını yapar.
- Boyanacak iş parçasının yüzeyi uygun değilse macun çekme, dolgu maddesi koyma, zımparalama veya başka yöntemlerle yüzeyi düzeltir.
- Dış ve iç yüzeyler için istenilen renk ve kalitede astar boyası ile son kat boyasını hazırlar ve uygular.
- Astar uygulanmış yüzeye sürülecek boyayı hazırlar ve boyama işlemini gerçekleştirir.
- Boyanmış yüzeyin istenilen nitelik ve kalitede olup olmadığını kontrol aletleriyle kontrol eder.
- Çalışma alanının ve kullanılan takım, alet ve donanımın günlük temizliğini yapar.
- Kullanılan araç ve ekipmanları bir sonraki kullanıma hazır halde bulundurur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Kişisel koruyucu malzemeler: maske, başlık, eldiven, kulaklık ve krem.
- Basınçlı hava için kompresör, su tutucu ve yağlayıcı şartlandırıcılar.
- Hava hortumları, basınç gösterge saatleri ve bunların elemanları.
- Boya hazırlamak için miks makinesi ve karıştırıcı sistemi.
- Ölçü kapları ve ölçü çubukları.
- Spatula, zımpara ve zımpara takozları.
- Zımpara motorları ve hava tabancaları.
- Elektrikli toz toplayıcılar ve ısıtıcılar.
- Boya tabancaları ve boya atma kabinleri.
- Boyalar ve koruyucu folyolar.
- Test cihazları ve kalite kontrol aletleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Sanayi Boyacılığı ve Uygulama Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek.
- Dikkatli ve sabırlı olmak.
- İnce ayrıntıları algılayabilmek.
- Yönergelere uyabilmek.
- Kimyasallara karşı alerjisi olmamak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamları, yapılan işin boyutuna ve çeşidine göre farklılık gösterir. Çalışma alanları genellikle kapalı yerlerdir. Özel tasarlanmış kapalı alanların dışında zaman zaman açık havada da çalışma yapılabilir.
Sanayi Boyacılığı ve Uygulama Teknisyenleri çalışırken maske, kulaklık, baret, krem, eldiven ve iş elbisesi gibi kişisel koruyucu malzemeleri kullanmak zorundadır. Çalışma ortamında, havalandırma sistemi bulunsa da kimyasal kokular bulunur.
Teknisyenler öncelikle cihaz, alet ve malzemelerle çalışır. Bununla birlikte zaman zaman birlikte iş yaptıkları kişiler, kuruluşlar ve müşterilerle iletişim ve etkileşim halinde olurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi daha önce “Sanayi Boyacılığı ve Uygulama Tekniği” bölümünde verilmekteydi. Ancak kaynak dosyada, meslek liselerinde bu isimde artık eğitim verilmediği belirtilmektedir.
Bu dosyada yer alan eğitim bilgileri değişiklikten önceki dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için gereken koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türleri ile alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim içeriği sınıflara göre şu şekilde düzenlenmiştir:
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda, bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıflarda verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak verilir. İşletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı eğitim yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Mezunlara, mezun olunan Mesleki ve Teknik Ortaöğretim programına ait diploma verilir.
Mesleklerinde ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan bağımsız “İşyeri Açma Belgesi” verilir. Mezunlar istedikleri takdirde “Ustalık Belgesi” de alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Sanayi Boyacılığı ve Uygulama Teknisyeni olarak iş bulma olanağı oldukça yüksektir. Meslek sahipleri şu alanlarda çalışma imkânı bulabilir:
- Kamuya ait kurum ve kuruluşların sanayi boyacılığı ve uygulama tekniği ile ilgili birimleri.
- Özel sektöre ait kurum ve kuruluşların ilgili birimleri.
- Küçük boya atölyeleri.
- Meslek elemanlarının kendi kurdukları işyerleri.
Kaynak dosyada, bu meslek dalında ülke genelinde meslek lisesi düzeyinde tek bir okul bulunmasının çalışma ve iş bulma olanağı açısından bir ayrıcalık olduğu belirtilmektedir.
Mesleki eğitime kadınların da alınması söz konusu olmakla birlikte, çalışma ortamının koşullarına bağlı olarak erkek meslek elemanları daha çok tercih edilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, eğitim gören öğrencilere:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
İlk işe başlama dönemindeki kazanç, firma büyüklüğüne bağlı olarak değişmekle birlikte asgari ücretin biraz üzerindedir. Bu kazançta deneyime, işteki pozisyona, çalışılan yerin yapısına ve büyüklüğüne göre 2-3 kat artış olabilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Sanayi Boyacılığı ve Uygulama Tekniği bölümünden mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans veya lisans programlarını tercih etmeleri halinde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Sanayi Boyacılığı Uygulama Teknisyenleri, çalıştıkları kurum, kuruluş ve işletmelerde ustabaşı veya şef olabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler şu şekilde sıralanmıştır:
- Boya Teknolojisi Teknisyeni.
- Boya Teknolojisi Teknikeri.
- İnşaat ve Sanayi Boya Uygulama Teknolojisi Teknikeri.
Ek bilgiler
Sorumluluk
Meslek elemanları şu konulardan sorumludur:
- Şartname ve standartlara uygun malzeme kullanmak.
- Uygulama yaptıkları tesisat ve donanımların emniyetli olmasını sağlamak.
- Koruyucu bakımları zamanında ve gerektiği gibi yapmak.
- Temizlikleri zamanında ve gerektiği gibi yapmak.
Görevler
Meslek elemanları ayrıca:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası.
- 2004-2005 Öğretim Yılında Endüstriyel Teknik Öğretim Okul ve Kurumları, Ankara-2004.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
