Tanım
Saat tamircisi; kol, cep, pano, meydan, duvar ve masa saati gibi her türlü mekanik, elektrikli ve elektronik saatlerin bakım ve tamirini yapan kişidir.
Görevler
Saat tamircisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Onarılmak üzere getirilen bozuk saati çeşitli aletler kullanarak parçalarına ayırmak.
- Kırık ya da bozuk parçayı belirlemek ve düzeltmek, gerekirse yenisini takmak.
- Saatin parçalarını temizlemek ve yağlamak.
- Parçaları birleştirmek ve saati ayarlamak.
- Yapılan onarım işleminin maliyetini belirlemek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Saat tamircileri aşağıdaki araç, gereç ve malzemeleri kullanır:
- Büyüteç (lup)
- Saat yıkama makinesi
- Saat ayar makinesi
- Tornavida takımları
- Zımba takımları
- Çeşitli ölçme aletleri
- Havya (elektrikli ısıtıcı)
- Yan keski
- Kargaburun
- Cımbız
- Mercek
- Çekiç
- Pense
- Çeşitli temizlik maddeleri
- Sıvı madeni yağ
- Saat yedek parçaları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Saat tamircisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Ayrıntıları algılayabilmek
- Mekanik yeteneğe sahip olmak
- Dikkatli olmak
- Sabırlı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Saat tamircisi kendine ait işyerinde, atölye ortamında çalışır. İşini genellikle tek başına ve oturarak yürütür.
Meslek mensubu; müşterilerle, yedek parça satıcılarıyla, çıraklarla ve kalfalarla iletişimde bulunur.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde verilir. Eğitim, Makine Teknolojisi alanının “Saat Tamirciliği” dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri şeklinde yürütülür.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Saat tamircileri saat tamiri yapılan işyerlerinde çalışır.
Elektronik saatlerin hızla piyasaya sürülmesi ve fiyatlarının çok ucuz olması, pahalı ve kaliteli saatlerin ise fazla arıza yapmaması nedeniyle saat tamirciliğiyle ilgili işyerlerinin sayısı her geçen gün biraz daha azalmaktadır.
Yetişmiş meslek elemanları gelir kayıplarını önlemek için ek iş alanlarına, örneğin saat ve gözlük satıcılığına yönelebilmektedir.
Meslekte çalışma alanının giderek azaldığı söylenebilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki tutarlardan aşağı olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrasında kişiler genellikle kendi işini kurar. Gelirler; işyerinin bulunduğu konuma, ustanın yeteneğine ve tamirden başka iş yapılıp yapılmadığına göre değişir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Saat tamircileri bağımsız işyeri açabilir.
Benzer meslekler
- Saat yapımcısı
- Hassas aletler tamircisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu bölüm altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Kanun
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Türk Meslekler Sözlüğü, İİBK Genel Müdürlüğü, 1983, Yayın No: 173
- MEB Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Saat Tamirciliği Meslek Dalı Eğitim Programı
- Çıraklık eğitimi program kitapçığı
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, Millî Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara, 1999
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.