Tanım
Rehber Öğretmen; çalıştığı eğitim kurumunda veya kuruluşunda öğrencilerin ilgi, yetenek ve kişilik özelliklerini gerçekçi ve ayrıntılı olarak tanımalarına yardımcı olan kişidir. Öğrencilerin kendilerine açık eğitim, meslek ve iş olanakları hakkında bilgilenmelerini, başkalarıyla iyi iletişim kurabilmelerini ve doğru kararlar verebilmelerini destekler.
Görevler
Rehber Öğretmen, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel eğitim kurumlarında çalışan Rehber Öğretmenin başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Gözlem, olay kaydı (anekdot), dereceleme ölçekleri, otobiyografi ve sosyometri tekniği gibi öznel teknikler ile yetenek testleri, ilgi envanterleri ve kişilik envanterleri gibi ölçme araçlarını kullanarak öğrencilerin çeşitli özelliklerini tanımalarına yardımcı olmak.
- Öğrencilerin meslekler, meslek edinme yolları, yarı zamanlı veya tam zamanlı iş olanakları, iş arama teknikleri, verimli çalışma, sağlığı koruma ve boş zamanları değerlendirme yöntemleri hakkında bilgilenmelerini sağlamak.
- Bireysel olarak ve/veya grupla görüşme, yani psikolojik danışma yapmak.
- Danışanı dinlemek; yansıtma ve yorumlama gibi tekniklerle öğrencilerin sorunlarının kaynağını anlamalarına ve çözüm yolu bulmalarına yardımcı olmak.
- Yapılan yardımların ne derece etkili olduğunu izleme araştırmalarıyla belirlemek.
- Öğretmenlere rehberlik görevlerini yerine getirmelerinde yardımcı olmak.
- Ana babalara çocuklarının eğitimi konusunda danışmanlık yapmak.
- Engelli öğrencileri belirlemek ve ilgili tedavi ve eğitim kurumlarına göndermek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Rehber Öğretmenlikte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çeşitli rehberlik programları.
- Psikolojik ölçme araçları.
- Öğrenci gelişim dosyaları ve kayıtları.
- Okul araç ve gereçleri.
- Bilgisayar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Rehber Öğretmen olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sözlü ifade gücüne ve empati yeteneğine sahip olmak.
- Sosyal bilimlerle ilgili olmak ve yardım etmekten hoşlanmak.
- Dikkatli olmak.
- Sır saklayabilmek.
- Mesleğin sorunlarıyla ilgilenmek ve çözüm yolları bulmaya çalışmak.
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmek.
- Hoşgörülü ve sabırlı olmak.
- Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilmek.
- Kendini geliştirmeye istekli ve yaratıcı olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Rehber Öğretmen, bireysel rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerini odasında yürütür. Grup rehberliği hizmeti ise sınıfta gerçekleştirilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleki eğitim, üniversitelere bağlı eğitim fakültelerinin Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümlerinde verilmektedir.
Bunun dışında, daha önceki yıllarda Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bölümü veya Anabilim Dalı mezunları bu alanda Rehber Öğretmen olarak atanabilir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim fakültelerinin Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümlerinde 8 yarıyıllık dönemlerden oluşan 4 yıl süreli eğitim verilmektedir.
Eğitim süresince ağırlıklı olarak şu dersler alınır:
- Sosyal Psikoloji.
- İnsan İlişkileri ve İletişim.
- Psikolojik Danışma İlke ve Teknikleri.
- Mesleki Rehberlik ve Danışma Uygulaması.
- Psikolojik Danışma Kuramları.
- Psikolojik Testler.
- Meslek dersleri.
Rehberlik ve Danışmanlık alanına yönelik derslerin yanı sıra özel eğitim ve genel kültür alanlarında seçmeli dersler de bulunmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Rehber Öğretmenler şu kurum ve kuruluşlarda çalışabilir:
- Millî Eğitim Bakanlığına bağlı tüm okullar.
- Rehberlik araştırma merkezleri.
- Özel eğitim kurumları.
- Dershaneler.
- Halk eğitim merkezleri.
- Çıraklık eğitim merkezleri.
Kaynak dosyada, Rehber Öğretmenlerin Eğitim Psikolojisi, Eğitim Yönetimi, Eğitim Bilimine Giriş, Öğretim İlke ve Yöntemleri, Türk Eğitim Tarihi, Araştırma Teknikleri, Grupla Çalışma Teknikleri, Ölçme ve Değerlendirme, Eğitim Sosyolojisi, Psikoloji ve İnsan İlişkileri derslerini verdikleri de belirtilmektedir.
Psikoloji lisans programını bitirenlerden, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu iş birliğiyle açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar da Rehber Öğretmen olarak çalışabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanılabilir.
Eğitim sonrası
Eğitim sonunda Rehber Öğretmen olarak atananlar, 657 sayılı Devlet Memurları Yasası’na göre 9. derecenin 1. kademesinden aylıkla göreve başlatılır. Yan ödeme ve ek ders ücreti gibi olanaklardan da yararlanırlar.
Özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin ücretleri ise okul yönetimiyle yaptıkları anlaşmalara göre değişik miktarlarda olabilmektedir. Kaynak dosyada özel kurumlar için sabit bir ücret rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Rehber Öğretmenler idari yönden okul müdürü veya müdür yardımcısı olabilirler. Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan sınavı kazanmaları hâlinde Eğitim Yöneticisi olabilirler.
Özel şirketlerde kariyer danışmanı veya insan kaynakları uzmanı gibi unvanlarla çalışabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada Rehber Öğretmenlik mesleğiyle benzer olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Psikolog.
- Öğretmen.
- Sosyal Hizmet Uzmanı.
- Pedagog.
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak dosyada yer alan kayıt bilgisi: Ankara H-I-İ 1.1 2023/1I.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Çeşitli üniversitelerin katalogları.
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
- ÖSYM Üniversiteler, Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000.
- Millî Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği, 14 Ağustos 2020 tarih ve 31213 sayı: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/08/20200814-2.htm
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Rehber Öğretmenlik mesleği hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
