Tanım
Raylı Sistemler Mekotronik Teknisyeni, raylı sistemlerdeki her türlü mekanik, elektrik-elektronik, hidrolik, pnömatik ve kontrol sistemlerinin kurulması, onarımı ve bakımı aşamalarında mekatronik mühendisi ve teknikeri gözetiminde çalışan kişidir.
Görevler
- Teknik resim çizimi yapar.
- Bilgisayar ortamında çizim yapar.
- Temel el ve makine işlemlerini yapar.
- Temel elektrik ve elektronik işlemlerini yapar.
- Raylı sistem araçlarında bulunan mekanik, hidrolik, pnömatik ve yardımcı ünitelerin kontrol, bakım ve onarımlarını yapar.
- Raylı sistem araçlarındaki elektrikle çalışan ve kontrol edilen sistemlerin kontrol, bakım ve onarımlarını yapar.
- Raylı sistem araçlarındaki sayısal ünitelerin kontrol ve bakımlarını yapar.
- Raylı sistem araçlarında kullanılan yarı iletken anahtarlama ve sensörlerin kontrol, bakım ve onarımlarını yapar.
- Raylı sistem araç trafiğinin yönetimi, tren teşkili, yüklerin durumu ve gabari tespiti yapılırken ekiplere ve tren trafik kontrol memuruna bilgi ve yönlendirme verir.
- Teknik resim standartlarına ve kurallarına uygun şekilde bilgisayar destekli çizim programında çizim yapar; elektronik devre simülasyonu ve baskı devre çıkarma ile ilgili işlemleri yürütür.
- Raylı sistemlerde kullanılan programlanabilir lojik devrelerin ve kontrol ettiği ünitelerin kontrollerini, bakımlarını, yedeklenmesini ve yeniden yüklenmesini yapar.
- Raylı sistem araçlarındaki mikrokontrolcü ile ünitelerin kontrol, bakım, yedekleme ve yeniden yüklenme işlemlerini yapar.
- Mesleki teknik terimleri yabancı dilde ifade eder.
- Araçların verimli çalışmasını sağlar.
- Raylı sistem teknolojilerini inceler.
- Gerekli kayıtları tutar ve raporları hazırlar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Bilgisayar, bilgisayar yazılımları ve bilgisayarlı makineler
- Teknik çizim ve dokümanlar
- Bakım onarım katalogları
- Çeşitli anahtar takımları
- İletişim sistemleri: sinyalizasyon, telsiz, telefon, faks ve benzeri araçlar
- Test ve ölçme cihazları
- Elektrik kumanda elemanları
- Elektrik motorları
- Raylı sistem haberleşme, iklimlendirme, aydınlatma ve sinyalizasyon cihazları
- Elektronik devre elemanları
- PLC cihazları
- Hidrolik ve pnömatik araçlar
- Kişisel koruyucu donanım: baret, eldiven, koruyucu elbise ve benzeri ekipman
- Merdiven
- Fener
- İkaz levhaları
- Kırtasiye malzemeleri
- Mesleğe ait diğer araç ve gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Raylı Sistemler Mekotronik Teknisyeni olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olması gerekmektedir:
- Sayısal yeteneğe sahip olmak
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek
- Çizim yeteneğine sahip olmak
- Mekanik yeteneğe sahip olmak
- Elektronik makinelerle çalışmaktan hoşlanmak
- Bilgisayar programlarını iyi kullanabilmek
- Pratik ve hızlı karar verebilmek
- Malzeme bilgisine ve el becerisine sahip olmak
- Dikkatli ve düzenli olmak
- Sorumluluk alabilmek
- Problem çözme yeteneğine sahip olmak
- Ekip çalışmasını sevmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Raylı Sistemler Mekotronik Teknisyeni taşıt veya vagon üzerinde, açık havada, atölye ve benzeri yerlerde çalışır. Çalışma ortamı zaman zaman gürültülüdür.
Çalışılan kurumun özelliklerine göre vardiyalı çalışma yapılabilir. Çalışma saatlerinde özel kıyafetler giyilir. Meslek çalışanları görev sırasında mühendisler, teknikerler ve diğer personellerle iletişim kurar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Raylı Sistemler Teknolojisi alanının Raylı Sistemler Mekatronik dalında verilmekteydi. Yeni uygulamaya göre bu isimde bir dal bulunmamaktadır.
Kaynak dosyadaki eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri de dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Raylı Sistemler Mekotronik Teknisyenleri TCDD’de, belediyelerin bünyesinde bulunan hafif raylı sistem ve tramvay işletmelerinde iş imkânı bulabilirler.
Ayrıca bu sektöre girmeye başlayan özel kurum ve kuruluşlarda da çalışma imkânı bulunmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere işletmelerce asgari ücretin net %15 veya %30’undan az olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar hizmet sınıfının ücretini alır. Zam ve tazminatlardan yararlanır. Ücret, asgari ücretin 2 katı veya daha fazlası olabilmektedir.
Özel sektörde ilk işe girişte ücret asgari ücretin üzerinde olup çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak artmaktadır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Raylı Sistemler Teknolojisi alanının Raylı Sistemler Mekatronik dalından mezun olanlara, istedikleri takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen ön lisans programlarını tercih ettiklerinde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli üniversite ve özel laboratuvarların düzenlediği ücretli kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Mekatronik Teknisyeni
Ek bilgiler
Raylı Sistemler Mekotronik Teknisyeni aşağıdaki faaliyetleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- İnternet siteleri
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.