Tanım
Raylı Sistemler İşletme Teknisyeni, raylı sistemlerle yapılan taşıma iş ve işlemleri sırasında raylı sistemin teknik altyapısına uygun olarak trafik işletme sisteminin kullanılmasını ve raylı sistem trafiğinin işletilmesini sağlayan nitelikli kişidir.
Görevler
Raylı Sistemler İşletme Teknisyeninin başlıca görevleri şunlardır:
- Teknik resim çizimi yapmak.
- Bilgisayar ortamında çizim yapmak.
- Raylı sistem araç trafiğinin yönlendirme ve yönetimini yapmak.
- Mesleki teknik terimleri yabancı dilde ifade etmek.
- Araçların verimli çalışmasını sağlamak.
- Raylı sistem teknolojilerini incelemek.
- Gerekli kayıtları tutmak ve raporları hazırlamak.
- Lojistik faaliyetleri yapmak.
- İşletmeyle ilgili kontrol işlemlerini yapmak.
- İşletme organizasyonuyla ilgili bilgi ve belgeleri düzenlemek.
- Sorumluluk alanını aşan her durumda üstlerine bilgi vermek.
- İş organizasyonu yapmak.
- Çevre koruma önlemleri almak.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar, bilgisayar yazılımları ve bilgisayarlı makineler.
- İletişim sistemleri; sinyalizasyon araçları, telsiz, telefon ve faks.
- Diğer büro malzemeleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Raylı Sistemler İşletme Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekmektedir:
- Sayısal yeteneğe sahip olmak.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- Dikkatli, sabırlı ve düzenli olmak.
- İletişim becerilerinin güçlü olması.
- Ayrıntıları algılayabilmek ve görebilmek.
- Sorumluluk sahibi olmak.
- Mekanik yeteneğe sahip olmak.
- Gözleri ve elleri eşgüdümle kullanabilmek.
- İş disiplinine uygun hareket edebilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Raylı Sistemler İşletme Teknisyeni açık ortamda çalışabilir; ancak zamanının çoğunu kapalı ortamda geçirir. Meslek elemanları trafik işletme sistemlerini, haberleşme ve sinyalizasyon sistemlerini, telsiz, telefon ve faks gibi araçları kullanır.
Dikkatsizlik önemli kazalara ve çok büyük maddi ve manevi kayıplara yol açabilir. Bu nedenle görev yaptıkları kişilerle ekip halinde ve koordineli olarak çalışmaları gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Raylı Sistemler Teknolojisi alanı Raylı Sistemler İşletme dalında verilmiştir. Ancak yeni uygulamaya göre bu isimde bir dal bulunmamaktadır.
Bu eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için aşağıdaki koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Raylı Sistemler İşletme Teknisyenliği mesleğinin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim içeriği şu şekilde düzenlenmiştir:
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve öğrenci yıl sonunda alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıflarda verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı Kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Millî Eğitim Bakanlığının TCDD ile yaptığı protokolle açılan Raylı Sistemler Teknolojisi alanı kapsamında, yapılan iş birliği sayesinde büyük ölçüde TCDD’nin ihtiyaç duyduğu elemanların yetiştirilmesi ve bu kurumda iş imkânı bulmaları amaçlanmıştır.
Ülkemizde demir yollarına giderek daha fazla önem verilmektedir. Özellikle büyük şehirlerde belediyelerin işlettiği hafif raylı sistemler ve tramvay toplu taşıma hizmetleri gelişmekte ve bu alanda yatırımlar yapılmaktadır.
Nitelikli bir Raylı Sistemler İşletme Teknisyeni özellikle lojistik firmalarında iş bulabilir. Bu alanda kendini yetiştirmiş elemanlara ihtiyaç duyulmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
İlk işe girişte alınan ücret genellikle asgari ücret ve üzerinde olur. İşyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak bu ücret artabilir; asgari ücretin 2 katı veya daha fazlası olabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Raylı Sistemler Teknolojisi alanı Raylı Sistemler İşletme dalından mezun olanlara, istedikleri takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen ön lisans ve lisans programlarını tercih ettiklerinde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Raylı Sistemler Mekatronik Teknisyeni
Ek bilgiler
Raylı Sistemler İşletme Teknisyeninin ek görevleri ve çalışma ilkeleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Çevre koruma önlemleri almak.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu il müdürlükleri ve hizmet merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.