Tanım
Raylı Sistemler İnşaat Teknisyeni; raylı sistem yol ekipman ve donanımının bakım, onarım ve kontrolünü yapan, çalışmalarını inşaat mühendisi veya inşaat teknikeri gözetiminde yürüten nitelikli kişidir. Yol çavuşları ile iş makinelerine refakat ederek yolun trafiğe açık olmasını sağlar.
Görevler
- Raylı sistemlerde mevcut hattın tekniğine uygun olarak bakım, onarım ve korunmasını yapar.
- Teknik resim çizimlerini yapar; mevcut resimleri okuyarak yolu oluşturan parçaların tanımlamalarını, yerlerini, görevlerini ve fonksiyonlarını yorumlar.
- Temel inşaat, elektrik ve makine el işlemlerini yapar.
- Bilgisayar destekli yol proje çizimlerini yapar ve hazırlanmış çizimleri okur.
- İnşaat projesinin idari, özel ve teknik şartnamelerini inceler.
- Kontrol mühendislerinden kullanılacak malzemelerin cins ve niteliklerini öğrenir.
- Malzemelerin projeye uygunluğunu inceler ve metrajını yapar.
- Metraj çalışmasından sonra keşif özeti ile ihale dosyasını hazırlar.
- Yapılan işin kontrolünü gerçekleştirir ve iş teslimini alır.
- Yapılan çalışmaları sürekli inceleyerek üstlerine bilgi verir.
- Yapılan çalışmaları sürveyan defterine kaydeder.
- İnşaat, bakım ve tamir ekiplerini görev yerlerine sevk eder.
- Yapım ve bakım sonrası kalite kontrol işlerini yapar.
- İş kazalarına karşı önlem alır.
- İnşaatla ilgili mühendislerin vereceği diğer görevleri yerine getirir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Şartname ve projeler
- Bilgisayar ile inşaat ve teknik resim çizim programları, örneğin AutoCAD ve ideCAD
- Bilgisayar ve hesap makinesi
- Testere, keser, rende, mala ve iskarpela
- Şakul, mastar ve su terazisi
- Ray kesme, bükme, kaynatma, döşeme veya değiştirme, çekiş ölçme ve test, ray germe, balast yayma ve sıkıştırma makineleri gibi raylı sistem bakım ve onarım araçları
- Metre, mira ve kriko
- Sürveyan defteri ve telefon
- Zemin ölçme araçları
- Raylar, travers ve dever aleti
- Çizelgeler ve formlar
- Mesleğe ait diğer araç ve gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Raylı Sistemler İnşaat Teknisyeni olmak isteyenlerin:
- Matematik ve fizik derslerine ilgili ve bu alanlarda başarılı
- Mekanik yeteneğe sahip
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilen
- Dikkatli, sabırlı ve düzenli
- Ayrıntıları algılayabilen ve görebilen
- Sorumluluk ve prensip sahibi
- Açık havada çalışmaktan hoşlanan
kişiler olması gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Raylı Sistemler İnşaat Teknisyenleri, görevin verdiği sorumlulukla ülke insanının can ve mal güvenliğini göz önünde tutarak çalışır. Yoldaki aksaklıkları gidermek amacıyla açık havada; soğuk, sıcak, tozlu ve yağışlı hava koşullarında ihtiyaca göre 7 gün 24 saat müdahale edecek şekilde görev yapabilirler.
Görev sırasında genellikle ayakta çalışırlar. Dikkatsizlik ve ihmal önemli kazalara ve çok büyük mali kayıplara yol açabilir. Mühendisler, teknikerler, emri altındaki işçiler ve diğer kişilerle ekip hâlinde ve koordineli olarak çalışırlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Raylı Sistemler Teknolojisi alanı Raylı Sistemler İnşaat dalında verilmekteyken yeni uygulamaya göre bu isimde dal bulunmamaktadır. Bu nedenle eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıflarda verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı; işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Türkiye’de 2000 yılından beri demir yollarına giderek daha fazla önem verildiği belirtilmektedir. Demiryolu ulaşımının güvenli ve hızlı olması, bu alanın ülke ekonomisi ve endüstrileşmesindeki öneminin artması, demiryolu konusuna daha ciddi yaklaşılmasına neden olmuştur.
Son yıllarda özellikle büyük şehirlerde belediyelerin işlettiği metro, hızlı tren, tüp geçit, hafif raylı sistemler ve tramvay toplu taşıma hizmetleri gelişme göstermektedir. Özel sektör firmalarında da demir yolu işletme ve taşıma hizmetlerine yönelik yatırımlar yapılmaktadır.
Nitelikli Raylı Sistemler İnşaat Teknisyenlerinin bu işletmelerde tercih edilerek istihdam edileceği ve alanda kendini yetiştirmiş ara teknik elemanlara ihtiyaç duyulacağı belirtilmektedir. Ayrıca alan Deprast Projesinin devamı niteliğinde olduğundan, Avrupa Birliği üyesi ülkelerde MEGEP kapsamında alınan sertifika sayesinde raylı sistemler alanında iş bulunabileceği ifade edilmektedir.
Raylı Sistemler Teknolojisi İnşaat dalından mezun olan öğrenciler:
- Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarında
- Belediyelere bağlı hafif raylı sistemler ve ulaşım işletmelerinde
- Bu işletmelere hizmet üreten işletmelerde
- Şantiyelerde
- Atölyelerde
- Bakım ve onarım merkezlerinde
çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan; yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar teknik hizmet sınıfından ücret alır. Teknik hizmetler sınıfının zam ve tazminatlarından faydalanırlar. Kaynak dosyada ücretlerinin yaklaşık asgari ücretin 2-3 katı olduğu belirtilmiştir.
Özel sektör işyerlerinde çalışanlar da asgari ücretin 2 katı düzeyinde ücret alır. Meslek elemanlarının iş tecrübeleri arttıkça ellerine geçen ücrette de artış olmaktadır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Raylı Sistemler Teknolojisi alanı Raylı Sistemler İnşaat dalından mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Raylı Sistem Mekatronikçisi
- Raylı Sistem Makinecisi
- Raylı Sistem Elektrik-Elektronikçisi
- Raylı Sistem İşletmecisi
Ek bilgiler
Raylı Sistemler İnşaat Teknisyeni:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Meslek lisesi öğretmenleri
- Raylı Sistemler Teknolojisi ile ilgili web siteleri
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- TCDD Depo Müdürlüğü
- MEGEP Mesleki ve Teknik Eğitim Alanları Tanıtım Modülü
- www.megep.meb.gov.tr
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.