Tanım
Raylı Sistemler Elektrik - Elektronik Teknisyeni, raylı sistem araçlarının kullanıma hazır bulundurulması için elektronik donanım ve sistemlerinin periyodik bakımlarını yapan, araçlarda meydana gelen arızaları tespit edip onaran kişidir.
Görevler
İş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak;
- İş hazırlıklarını yapar.
- Raylı sistem araçlarının elektronik donanım ve sistemlerinin periyodik bakımını yapar.
- Raylı sistem araçlarının elektronik donanım ve sistemlerinde arıza tespiti ve onarım gerçekleştirir.
- İş sonu işlemlerini yapar.
- Tamir ve bakım sonrası kalite kontrolü yapar.
- Periyodik kontrol yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Raylı sistem araçları (dizel, elektrikli, dizel-elektrikli)
- Anahtar takımları, tornavida ve pense
- Çeşitli avadanlıklar
- Elektrikli-oksijenli kaynak makinesi
- Tamir defteri
- Çeşitli makine yağları
- Patinaj kumu ve yakıt
- Bilgisayar
- Mekanik ve elektronik ölçüm aletleri
- Boden torna cihazları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Raylı Sistemler Elektrik - Elektronik Teknisyeni olmak isteyenlerin;
- Fizik ve matematik derslerine ilgili ve bu alanlarda başarılı,
- Mekanik yeteneği gelişmiş,
- Dikkatli, tedbirli ve sabırlı,
- Çabuk ve doğru karar verebilen
kişiler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Raylı Sistemler Elektrik - Elektronik Teknisyenleri, işin niteliğine göre hem kapalı mekânlarda hem de açık havada çalışırlar. Çalışma ortamları kalabalık olabilir; görevlerini soğuk, sıcak ve yağışlı hava koşullarında yürütmeleri gerekebilir.
Görev sırasında dikkatsizlik önemli kazalara ve çok büyük mali kayıplara yol açabilir. Teknisyenler, görev yaptıkları kimselerle ekip halinde ve koordineli olarak çalışırlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Raylı Sistemler Teknolojisi alanı Raylı Sistemler Elektrik - Elektronik dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için;
- Ortaokulu tamamlamış olmak,
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
gerekmektedir.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılırken bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Meslek Lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Ülkemizde demir yollarına giderek daha fazla önem verilmektedir. Özellikle büyük şehirlerde belediyelerin işletmesinde bulunan hafif raylı sistemler ve tramvay toplu taşıma hizmetleri sürekli olarak gelişmekte ve bu alanda ciddi yatırımlar yapılmaktadır.
Nitelikli bir Raylı Sistemler Elektrik - Elektronik Teknisyeni bu işletmelerde iş bulabilir. Bu alanda kendini yetiştirmiş ara teknik elemanlara ihtiyaç duyulmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30'undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15'inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretin biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Raylı Sistemler Teknolojisi alanı Raylı Sistemler Elektrik-Elektronik dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanların tercih edilmesi hâlinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşmayı ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Raylı Sistemler Teknolojisi alanı Raylı Sistemler Elektrik-Elektronik dalından mezun olanlar, işletmelerde;
- Usta,
- Ustabaşı,
- Makinist,
- Formen,
- Şef
pozisyonlarına yükselebilirler.
Benzer meslekler
- Raylı Sistemler Makine Teknisyeni
- Elektrik Elektronik Teknisyeni
- Mekatronik Teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- MYK (Mesleki Yeterlilik Kurumu)
- Niğde Üniversitesi Portalı
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
