Tanım
Raylı Sistemler Elektrik Elektronik Teknikeri; demiryollarında enerji tesisleri, elektrikli işletme tesisleri ile santrallerin ve sinyalizasyonun, kent içi raylı ulaşım sistemlerinin elektrik ve elektronik aksamının ayarlarını ve düzenli kontrolünü, bakım ve onarımını yapan kişidir. Ayrıca sistemin her zaman aktif halde tutulmasını sağlar.
Görevler
Raylı Sistemler Elektrik Elektronik Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Gelen arıza bildirimi üzerine arızanın türüne göre gerekli aletleri temin ederek arıza mahalline gitmek.
- Araştırma, inceleme ve empedans, akım, gerilim, frekans gibi ölçümler yaparak arızanın kaynağını ve yerini tespit etmek.
- Sorumluluk alanına giren önem ve büyüklükteki arızaları gidermek amacıyla yetkisi dâhilinde enerjiyi kesip arızayı giderme yolunu seçmek.
- Sorumluluk alanını aşan arızalarda üstlerine gerekli bilgileri vermek.
- Sinyalizasyon sisteminin ve kataner sisteminin bakım ve onarımını yapmak.
- Periyodik bakım ve kontrol işlemlerini yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Elektrik tesislerinin kontrolü için gerekli çeşitli elektrik ölçü aletleri; voltmetre, ampermetre, avometre, mikrometre ve kompresör gibi araçlar.
- Elektrik tesislerinin yapım, bakım ve onarımlarında kullanılan malzemeler.
- El takımları ve anahtar takımları.
- El ölçme elemanları.
- Test cihazları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Raylı Sistemler Elektrik Elektronik Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fizik ve matematik derslerine ilgili ve bu alanlarda başarılı olmak.
- Mekanik yeteneğinin gelişmiş olması.
- Yönergeyi izleyebilmek.
- Dikkatli, tedbirli ve sabırlı olmak.
- Çabuk ve doğru karar verebilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Raylı Sistemler Elektrik Elektronik Teknikerleri, işin niteliğine göre hem kapalı mekânlarda hem de açık havada çalışırlar. Çalışma ortamları kalabalık olabilir; görevler soğuk, sıcak ve yağışlı hava koşullarında yürütülebilir.
Görev sırasında dikkatsizlik önemli kazalara ve çok büyük mali kayıplara yol açabilir. Teknikerler, görev yaptıkları kimselerle ekip hâlinde ve koordineli olarak çalışırlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının “Raylı Sistemler Elektrik Elektronik Teknolojisi” programında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Raylı Sistemler Elektrik Elektronik Teknolojisi” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır.
Eğitimde yer alan başlıca dersler şunlardır:
- Raylı Ulaşım Sistemleri
- Elektronik
- Fizik
- Matematik
- Bilgisayar Destekli Devre Tasarımı
- Bilgisayar Destekli İki Boyutlu Çizim
- Mesleki Yabancı Dil
- Genel Makina Bilgisi
- İş Güvenliği
- Raylı Sistem Trafiği
- Devre Analizi
- Hata Arıza Arama
- Enerji Tesisleri
- Haberleşme Teknolojisi
- Elektrikli İşletme Tesisleri
- Raylı Sistemlerde Sinyalizasyon Tekniği
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini tamamlayarak mezun olanlara “Ön Lisans” diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Demiryolu ulaşımının güvenli ve hızlı olması, ülke ekonomisi ve endüstrileşmesindeki artan önemiyle birlikte daha fazla önem kazanmıştır. Demiryolu ulaşımının gelişmesi, elektrifikasyon ve sinyalizasyona yönelik yeni uygulamalar ve demiryolu trafiğinin daha karmaşık hâle gelmesi, ulaşımın güvenli şekilde gerçekleştirilmesinin önemini artırmıştır.
Meslek elemanları için çalışma alanları şunlardır:
- TCDD Genel Müdürlüğü.
- Bazı büyükşehir belediyelerince taşeron firmalara verilen metro yapımı işleri.
- Bazı büyükşehir belediyelerince taşeron firmalara verilen tramvay yapımı işleri.
Raylı sisteme yönelik toplu taşıma uygulamasının ülke genelinde yaygınlaştırılması durumunda bu meslekte iş bulma olanağı daha da artacaktır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Raylı Sistemler Elektrik ve Elektronik ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Raylı Sistemler Elektrik Elektronik Teknikeri, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak şunlar belirtilmiştir:
- Elektrik Elektronik Teknisyeni
- Elektrik Teknisyeni
- Elektronik Teknisyeni
- Elektrik Teknikeri
- Elektronik Teknikeri
- Elektrik Elektronik Teknikeri
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- İlgili eğitimin yapıldığı üniversite.
- İlgili bölüm eğitimcisi.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.