Tanım
Radyo ve televizyon programlarını gerekli kaynakları araştırarak planlayan ve yayına hazır hale getiren kişidir. Bu meslek sahipleri aynı zamanda prodüktör unvanıyla da anılmaktadır.
Görevler
- Program önerileri hazırlar. Bu amaçla gerekli kaynakları; bütçe, malzeme ve iş gücünü araştırır, ilgili birim ve kuruluşlarla bağlantı kurarak gerekli izinleri alır.
- Yapılacak programın konusunu ve süresini belirler.
- Yapımı gerçekleştirilecek program için yapılacak işleri belirler ve iş akışını planlar.
- Yapımda görev alacak personelin görev dağılımını ve iş düzenini belirler.
- Programda görev alacak konuşmacı ve uzmanları belirler, bunlarla ön anlaşma yapar.
- Naklen yayınlarda yayınların programlandığı şekilde ve aksama olmaksızın gerçekleştirilmesini sağlar.
- Program için gerekli ortamı ve sahneyi hazırlatır.
- Programı kaydedecek teknik elemanlarla gerekli bağlantıyı kurar.
- Yayınlanmadan önce programı izler ve belirlenen süreye göre ayarlar.
- Yapımı gerçekleştirilen programı denetlenmesi için bölüm müdürüne teslim eder.
- Denetlenen program üzerinde yapılması gereken değişiklikleri gerçekleştirir ve programı ilgili birime teslim eder.
- Hazırladığı programın izleyici üzerindeki etkisini araştırır.
- Araştırma sonuçlarından yeni yapımların hazırlanmasında yararlanır.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Kırtasiye malzemeleri
- İletişim araçları; telefon ve faks
- Bilgisayar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Program yapımcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Bir işi planlama ve uygulama gücüne sahip olmak
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmek
- İnsanları ikna edebilme yeteneğine sahip olmak
- Yaratıcı olmak
- Titiz, düzenli ve disiplinli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Program yapımcıları görevlerini genelde kapalı ortamda gerçekleştirir. Çekim için gerekli malzeme ve oyuncu temini gibi görevleri de değişik ortamlarda yaparlar.
Çalışma ortamı genelde sıcak ve gürültülüdür. Program yapımcısı çalışırken yönetmen ve yapımda görev alan diğer personelle iletişim halindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Program yapımcılığı, yani prodüktörlük mesleğiyle ilgili eğitim; iletişim veya güzel sanatlar fakültesi bulunan üniversitelerin Radyo, Televizyon ve Sinema ile Radyo ve Televizyon bölümlerinde verilmektedir.
Ayrıca mesleğin eğitimi üniversitelerin Radyo ve Televizyon Programcılığı önlisans programında da verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine başlayabilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Radyo, Sinema ve Televizyon lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Eğitim süresi 4 yıldır.
TRT ve diğer özel yayın kuruluşları, prodüktör yardımcısı olarak aldıkları elemanlara 2,5 aylık bir eğitim uygulayarak temel bilgileri vermektedirler. Eğitim bittikten sonra tecrübeli prodüktörlerin yanında 3 yıl prodüktör yardımcısı olarak çalışılır ve ardından prodüktörlük tezi hazırlanır. Bu tez kabul edilirse prodüktör unvanıyla göreve devam edilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Fakültelerin Sinema-Televizyon bölümünü başarıyla bitiren öğrencilere "Lisans Diploması" verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Radyo-Televizyon Program Yapımcıları TRT, özel televizyon ve radyolarda iş bulma imkânına sahiptir.
Her geçen gün hızla gelişen ve yaygınlaşan yayıncılık sektörü, yarışma ortamının oluşmasına neden olmaktadır. Ülkemizde artan sayıda açılan özel televizyon ve radyo kanalları, yayınlarını daha fazla izleyiciye ulaştırabilmek için çok sayıda kaliteli yapım oluşturmak zorundadır.
Bu zorunluluk, yeni elemanlara olan ihtiyacı göstermektedir. Piyasanın ihtiyaçlarını karşılayabilecek nitelikte yapımlar gerçekleştirecek iyi yetişmiş elemanlara ihtiyaç duyulmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitim süresince Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’nun verdiği öğrenim ve katkı (harç) kredisinden yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
TRT gibi kamu kurumlarında alınan ücret her yıl yasalarla belirlenir. Özel televizyon, radyo, reklam ve film şirketlerinde ücret sözleşmeyle saptanır.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir. Dosyada, elde edilen kazancın asgari geçim seviyesinin her zaman üzerinde olduğu belirtilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Lisans eğitiminden sonra alanlarında yüksek lisans ve doktora eğitimi alarak akademik kariyer yapabilirler. Yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doçent ve profesör gibi unvanlarla öğretim üyesi olarak görev yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Meslekte ilerleme yaratıcılıkla mümkün olur. Kişi özgün ve ilgi çekici programlar hazırladıkça yüksek ücretle çeşitli görevlerde adını duyurma olanağı bulabilir.
Benzer meslekler
- Sinema yapımcısı
- Sinema yönetmeni
- Tiyatro yönetmeni (rejisör)
- Muhabir (radyo-televizyon)
Ek bilgiler
- TRT’nin açtığı prodüktör yardımcılığı sınavına başvurabilmek için üniversite mezunu olma şartı aranır.
- Sınavda genel kültür ve sanata yönelik sorular sorulur.
- Sınavı kazananlar daha sonra 2,5 ay süreli eğitime tabi tutulurlar.
- Özel televizyon ve radyo kuruluşları da en az lise mezunu, yetenekli gençlerin katılabileceği bir sınavla bu görevi yapacak elemanları alırlar.
- Bu elemanlar 2,5 aylık bir eğitimden geçirilir.
- Daha sonra tecrübeli prodüktörlerin yanında bilgi ve becerilerini artırmak üzere çalıştırılarak uzmanlaşmaları sağlanır.
Görev kapsamındaki ek faaliyetler
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Üniversitelerin web siteleri
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi – 2000
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: mbs.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: osym.gov.tr
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.