Tanım
Polis memuru, vatandaşların güvenliğini ve kamu düzenini koruyan, düzene karşı gelenleri yakalayıp yargı organlarına gönderen kişidir.
Görevler
Polis memuru, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Suçun işlenmesine veya işlenen suçun tekrarlanmasına engel olur.
- İzinsiz toplantı ve yürüyüşleri dağıtır ve bununla ilgili önlemler alır.
- Yangın, sel ve deprem gibi afetlerde olay yerlerinde tedbirler alır.
- Trafik düzenini ve akışını sağlar.
- İzinsiz açılan otel, gazino, kahvehane, bar, sinema ve benzeri yerleri kapatır.
- Halkın huzurunu bozan, kaçak mal veya uyuşturucu madde alan ve satan, aşırı derecede sarhoş olan kişileri yakalayıp yargı organlarına teslim eder ve haklarında yasal işlemleri yapar.
- Polis tarafından koruma altında bulunan kişi, bina ve benzeri yerlere yapılan saldırıları engeller.
- Devlete karşı suç işleme eğiliminde olanları izler, suç kanıtlarını belirler ve suçluları yakalar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Polis memurları görevleri sırasında şu araç, gereç ve ekipmanları kullanır:
- Çeşitli tip ve büyüklükteki silahlar ve cop
- Telsiz, telefaks, faks ve telefon
- Bilgisayar
- Çeşitli tipteki taşıtlar; helikopter, otomobil ve panzer
- Çeşitli büro malzemeleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Polis olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Disipline uyan ve yönergeleri uygulayan
- İnsanların duygularını anlayabilen ve sabırlı
- Sorumluluk duygusu güçlü
- Dikkatli
Çalışma ortamı ve koşulları
Polisin çalışma ortamı, çalıştığı birime göre değişebilir. Trafik polisi genellikle dışarıda, gürültülü ve tozlu ortamlarda çalışır. Emniyet müdürlüğünde büro ortamında çalışan polis kapalı ve gürültülü bir ortamda görev yapabilir.
Karakolda çalışan polis ise bazen kapalı alanda, bazen araç içinde devriye gezerek, bazen de karakol önünde nöbet tutarak görevini yerine getirir.
Polisler görevleri gereği değişik yaş, cinsiyet ve meslek gruplarından kişilerle farklı mekân ve ortamlarda iletişim kurar. Bu kişiler arasında suçlular, suçlu zanlıları, tanıklar, avukatlar, savcılar, amirler, meslektaşları ve vatandaşlar bulunur. Görev zaman zaman ekip hâlinde çalışmayı da gerektirir.
Yıpranma payı göz önüne alındığından polisler daha kısa sürede emekli olur.
Eğitimin verildiği yerler
Polis memurluğu eğitimi Polis Meslek Yüksekokullarında ve Polis Meslek Eğitim Merkezlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Polis memurluğu eğitimine giriş için kaynak dosyada belirtilen koşullar şunlardır:
- T.C. vatandaşı olmak
- Kamu haklarını kullanmaktan yoksun bırakılmamış olmak
- En az lise veya dengi okul mezunu olmak ya da lise 4. sınıfta okuyor olmak
- Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu olması
- Herhangi bir eğitim-öğretim kurumundan disiplinsizlik nedeniyle çıkarılmamış olmak
- Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı nedeniyle tedavi görmemiş veya görüyor olmamak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
- Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan YKS puan türlerinin herhangi birinden şart konulan taban puanı almak
- Emniyet Teşkilatı Personeli Şehit ve Vazife Malulü olanların eş ve çocukları için Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan yükseköğretim sınavında şart konulan taban puanı almak
- 18 yaşını tamamladıktan sonra yaptırılan yaş düzeltmelerinde, düzeltmeden önceki yaş geçerli olmak kaydıyla, sınavın yapıldığı yılın 1 Ekim tarihi itibarıyla 18 yaşını tamamlamış olmak
- Bayan ve askerlik yapmamış erkek adaylar için 24 yaşından gün almamış olmak
- Askerlik hizmetini yapmış erkek adaylar için 26 yaşından gün almamış olmak
- Sağlık durumu yönünden Sağlık Şartları Yönetmeliğinde belirlenen koşulları taşımak
- Bayanlar için 165 cm, erkekler için 167 cm’den kısa boylu olmamak
- Beden kitle endeksinin 18 dâhil ile 27 dâhil arasında olması
- Polis Akademisi Başkanlığınca belirlenen tarihlerde Polis Meslek Yüksekokullarında yapılan mülakat ve yazılı sınavları kazanmak
Meslek eğitimine giriş koşullarıyla ilgili detaylı bilgilerin, Meslek Bilgi Merkezinde bulunan “Polis Okulu” Eğitim-Öğretim bilgi dosyasından edinilebileceği belirtilmektedir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi Polis Meslek Yüksekokullarında 2 yıl, Polis Meslek Eğitim Merkezlerinde 9 aydır.
Öğrenciler eğitimleri süresince şu konularda ders alır:
- Polis meslek mevzuatı ile polisin görev, yetki ve sorumlulukları
- Görev içi ve dışı polis-halk ilişkileri, halkla ilişkilerde dikkat edilecek hususlar ve konuyla ilgili kanuni hükümler
- Toplum içinde yaşayan bireylerin psikolojik, fizyolojik ve sosyal gereksinimlerine göre düşünce, duygu ve davranışlarının diğer bireyler ve toplumsal olaylar karşısında etkilenmesi, yön değiştirmesi ve kişilik yapıları
- Fert ve kültür arasındaki ilişkiler
- Silahlar ve çeşitleri, mermiler, silahların günlük, haftalık, atış öncesi ve atış sonrası bakım ve kullanımları
- Ceza hukukunun dalları, suç çeşitleri, bunlara uygulanacak cezalar ve cezayı ortadan kaldıracak nedenler
- Amaca ulaşabilmek için takip edilen yollar
- Suçluların yakalanması, delillerin incelenmesi, suçu engelleyici operasyonların planlanması ve düzenlenmesi
- Operasyon sonucu rapor hazırlanması
- Emniyette yazışma kuralları ve tutanak şekilleri
- Atatürk ilke ve inkılapları
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Ön Lisans” diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Polislik, toplumun güvenliği ve huzuruyla yakından ilgili bir meslektir. Nüfus arttıkça bu alanda görev yapacak meslek elemanlarına olan ihtiyacın da buna paralel olarak arttığı belirtilmektedir.
Meslekte iş bulamama sorunu olmamaktadır. Mesleki eğitimini tamamlayanlar devletçe doğrudan çalışacakları birimlere atanır.
Polis memurları Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde belirli aralıklarla görev yeri değişmek suretiyle çalışır.
Şartları uygun olanlar sınavla, Türkiye’nin dış temsilciliği bulunan ülkelerde koruma görevlisi olarak Dışişleri Bakanlığı kadrosunda geçici süreli görev yapabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün vermiş olduğu öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilir.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilir. Öğrenciler ücretsiz olarak Polis Okullarına bağlı yurtlardan yararlanır ve Emniyet Genel Müdürlüğünce aylık olarak cüzi bir miktarda öğrenci maaşı alır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alır. Zaman içerisinde hizmet süreleri ve görevdeki pozisyonlarına göre bu maaş da artar.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Polis Meslek Yüksekokullarında ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, “Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı”nda (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslek eğitimini tamamlayanlar, atandıkları şubedeki amirlerinin vereceği göreve göre idari, siyasi, adli polis veya trafik polisi olarak görev yapar.
Şartları uygun olanlar sınavla Başpolis ve sonrasında Kıdemli Başpolis Memuru olabilir.
Başpolis Memuru kontenjanının en fazla %20’si, 24 yıl ve üzeri fiilî hizmet süresi bulunan polis memurları için ayrılır. Kalan kısım ise meslekte en az 10 yıl fiilî hizmeti bulunan veya 35 yaşından gün almış polis memurlarından sınavla Başpolis Memuru rütbesine yükselenlere ayrılır.
Başpolis Memuru rütbesinde en az 6 yıl fiilen çalışmış olanlar Kıdemli Başpolis rütbesine yükselir.
İhtiyaç hâlinde “İlk Kademe Amir” yetiştirilmek üzere, yeri ve zamanı Emniyet Genel Müdürlüğü Eğitim Daire Başkanlığınca planlanıp gerçekleştirilen kurslar açılır. Bu kurslara polis okulunu bitirdikten sonra fiilen 3 yıl polis memuru olarak görev yapanlar ve başvuru koşullarını taşıyan diğer meslek mensupları katılabilir.
Genel kültüre ve mesleki bilgiye dayalı ön eleme barajını geçenler, aldıkları puan sıralamasına göre kurslara katılır. Bu kurslar en az 6 ay sürer. Kursu başarıyla tamamlayanların “Komiser Yardımcısı” olarak atamaları yapılır.
Bu rütbelere atandıktan sonra diğer rütbelerde bekleme süreleri şu şekildedir:
| Rütbe | Bekleme süresi | |---|---| | Komiser Yardımcılığı | 6 yıl | | Komiser | 6 yıl | | Başkomiser | Yaş haddi |
Daha üst derecedeki rütbelere, Polis Akademisini veya Polis Akademisi bünyesinde en az dört yıllık fakülte ve yüksekokulları bitirenler yükselmektedir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada polis memurluğuna benzer meslekler şu şekilde belirtilmiştir:
- Dedektif
- Koruyucu Güvenlik Memuru
- Jandarma
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Türk Meslekler Sözlüğü-TİK
- 17.05.2008 tarihli ve 26879 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Polis MYO Giriş Yönetmeliği
- 17.08.2008 tarihli ve 26970 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Polis MYO Eğitim-Öğretim Yönetmeliği
- 14.11.1991 tarihli ve 21051 sayılı Resmî Gazete
- 06.04.2001 tarihli ve 4638 sayılı Kanun
- Polis Okulları Giriş Rehberi
- Meslek elemanları
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
- Polis Akademisi: https://www.pa.edu.tr
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Polis Akademisi: https://www.pa.edu.tr
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.