Tanım
Plastik teknikeri, plastik sanayi alanında faaliyet gösteren işyerlerinde, kimya ve makine mühendislerinin gözetiminde, her türlü plastik ürünün üretim ve şekillendirilmesinde çalışan kişidir.
Görevler
Plastik teknikerinin başlıca görevleri şunlardır:
- Plastik malzemelerin üretiminde kullanılacak makineleri üretim programlarına ve yönergelere uygun şekilde hazırlar.
- Gerekli laboratuvar çalışmalarını yaparak plastik hammaddelerini reçetelerde belirtilen miktarlara göre hazırlar.
- Üretim bandındaki faaliyetleri kumanda ve kontrol eden makine sistemini işletir.
- Uygun kalıpları hazırlar.
- Plastik ürünlerin şekillendirme ve projeleme işlemlerini yapar veya yapılmasını sağlar.
- Yapılan analiz sonuçlarına göre ürün kalitesinin belirlenen standarda uygun olup olmadığını kontrol eder.
- Uygunsuzlukları giderir veya ilgililere haber verir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Plastik imal makineleri, enjeksiyon makinesi ve ekstrüderler
- Pres makineleri
- Tartı
- Cetvel, gönye gibi ölçüm aletleri ve ölçü kapları
- Bıçak
- Otomatik kontrol aletleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Plastik teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Fen bilimlerine, özellikle kimyaya ilgi duymak ve bu alanda başarılı olmak
- Yaygın ve yoğun dikkat yeteneğinin gelişmiş olması
- Uzay-şekil ilişkilerini algılayabilmek
- Miktar, uzunluk ve ağırlık tahmini yapabilmek
- Ayrıntıları algılayabilmek
- Yönergeleri izleyebilmek
- İşbirliğine yatkın olmak
- Dikkatli ve tedbirli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Plastik teknikeri kapalı alanda görev yapar. Çalışma ortamı gürültülü, kirli, sıcak ve rahatsız edici kokulu olabilir.
Yapılan işin fazla tehlikesi bulunmamakla birlikte kesici aletlerle çalışıldığı için dikkatli olunması gerekir. Meslekle ilgili faaliyetler genellikle ayakta gerçekleştirilir. İş hem aletlerle hem de insanlarla ilgilenmeyi gerektirir.
Plastik teknikerleri çalışırken kimya ve makine mühendisleri ile diğer çalışanlarla iletişim hâlindedir. Plastik üretimi çeşitli kimyasalların karışımıyla yapıldığı için solunum yolu hastalıkları görülebilir. Kimyasal maddelere alerjisi olanların bu mesleği yürütmeleri güçtür.
Meslek eğitimi
Meslek eğitimi bölümünde verilen bilgiler, Plastik Teknolojisi bölümünde eğitimin verildiği dönemde yapılan araştırmaları kapsamaktadır. Kaynak dosyada, bölüm adının daha sonra Lastik ve Plastik Teknolojisi olarak değiştiği belirtilmektedir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Plastik Teknolojisi programında verilmekteydi. Bölüm adının Lastik ve Plastik Teknolojisi olarak değişmesi nedeniyle kaynak dosyadaki eğitim bilgileri, Plastik Teknolojisi bölümünün eğitiminin verildiği döneme aittir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Plastik Teknolojisi ön lisans programlarına geçerken ek puan alabilir.
Eğitim süresi ve içeriği
Eğitim süresi lise veya dengi okuldan sonra iki yıldır.
Eğitim süresince mesleğin gerektirdiği nitelikler dikkate alınarak teorik ve uygulamaya yönelik bilgiler verilir. Sorumlu proje dersleri bulunur. Ayrıca 30 iş günü zorunlu staj yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarıyla tamamlayanlara Plastik Teknolojisi ön lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Plastik sektörü dünya ekonomisinde ve sanayisinde önemli bir yere sahiptir ve ülkemizde gelişmektedir. Kaynak dosyada, bu sektörde meslek elemanlarının iş bulma olanaklarının oldukça yüksek olduğu belirtilmektedir.
Ambalaj ve inşaat sektörleri, plastiklerin yoğun olarak kullanıldığı sektörlerin başında gelir. Son yıllarda gelişen ihracat ve değişen tüketim alışkanlıkları özellikle ambalaj sektörünün gelişmesine katkı sağlamıştır. Türkiye’de üretilen plastik ambalaj uygulamaları arasında şunlar sayılmaktadır:
- Torbalar
- Poşetler
- İpler
- Katı ve sıvı yiyecek kapları
- İçecek şişeleri
Modern üretim teknolojileri kullanılarak gerçekleştirilen ürünler iç piyasa talebini karşıladığı gibi önemli ölçüde ihraç da edilmektedir. Türkiye’nin Avrupa ile Asya’nın buluştuğu noktada yer alması, plastik endüstrisinin ihracatının giderek artmasına katkı sağlamaktadır.
Plastik teknikerleri plastikle ilgili fabrikalarda, atölyelerde ve laboratuvarlarda çalışabilir. Kaynak dosyada iyi yetişmiş plastik teknikerlerine talebin sürekli arttığı belirtilmektedir. Bu alanda kadınların çalışma oranları daha düşüktür. Kadınlar daha çok laboratuvar ortamında ve plastik ürünlerinin pazarlanması işinde çalışmaktadır.
Ülkemizde plastik tüketimi geliştikçe plastik teknikerlerine duyulan ihtiyaç da artmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağladığı öğrenci kredilerinden ve harç kredilerinden faydalanabilirler. Ayrıca çeşitli kurum ve kuruluşlardan burs alabilirler.
Eğitim sonrası
Meslek elemanlarının kazancı çalışılan yere, tecrübeye ve benzeri durumlara göre değişiklik göstermektedir. İlk işe girişte asgari ücret düzeyinde kazanç söz konusudur. Deneyim kazanıldıktan sonra kazanç asgari ücretin 2-3 katı arasında değişmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Plastik Teknolojisi ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilir.
İş hayatında ilerleme
Plastik teknikerleri çalıştıkları işyerinde yönetici konumuna gelebilir. Atölye şefi ve ustabaşı bu konumlara örnek olarak verilmektedir.
Benzer meslekler
- Lastik Teknikeri
- Kimya Teknikeri
- Plastik İşleme Teknisyeni
- Kimya Teknisyeni
Ek bilgiler
Plastik teknikerinin görevleri arasında aşağıdakiler de yer alır:
- İş organizasyonu yapmak
- Çevre koruma önlemleri almak
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Eğitim kurumları
- MEGEP Mesleki ve Teknik Eğitim Alanları Tanıtım Modülü – 2005
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve hizmet merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
