Tanım
Pilot, yolcu veya yük taşıyan hava taşıt aracını, yani helikopteri veya uçağı kullanan kişidir.
Görevler
Pilot, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Uçuş programında belirtilen görevin özelliğine göre gerekli hazırlıkları yapmak.
- Harita ve raporları inceleyerek uçuş planı hazırlamak.
- Yakıt ve zaman hesaplamaları yapmak.
- İniş meydanı ve yedek meydanların özelliklerini raporlardan incelemek.
- Uçuştan belli bir süre önce hava meydanında bulunarak hava durumunu incelemek.
- Kısıtlayıcı faktörlere göre uçuş planını gözden geçirmek ve ilgili birime vermek.
- Kalkış saatinden önce uçağın yanına gelerek uçuş ekibini kontrol etmek.
- Teknik donanımların uçuşa hazır olup olmadığını incelemek.
- Uçağın yüklenmesini kontrol etmek.
- Kalkış zamanına uygun olarak uçuş kulesinden telsizle izin almak.
- Motoru çalıştırmak ve bütün teknik kontrolleri yapmak.
- Kalkış, rota, alçalış ve inişleri planlandığı şekilde uygulamak.
- Zorunluluk hâlinde uçuş planında gerekli değişiklikleri yapmak.
- İniş sonrasında uçağı park edip emniyete almak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Pilotların kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Helikopterler; helikopter pilotları tarafından kullanılır.
- Jet ve yolcu uçakları; uçak pilotları tarafından kullanılır.
- Uçak veya helikopterin içindeki uçuş cihazları, lövye, telsiz ve iniş takımları.
- Teknik yayınlar.
- Hava durumu ve havaalanına ilişkin raporlar.
- Hava aracı ve içindeki faal donanımlar.
- Uçak teknik kitabı.
- Pilot el kitabı.
- Kontrol listesi.
- Havayolu veya fiziki haritalar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Pilot olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Mekaniğe karşı ilgi duymak ve bu alanda başarılı olmak.
- Uyarıcıları çabuk algılayıp duruma uygun tepki verebilmek.
- El ve gözü eşgüdümle kullanabilmek.
- Soğukkanlı ve dikkatli olmak.
- Sabırlı ve sorumluluk sahibi olmak.
- Yükseklik korkusu olmamak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Pilotlar uçuş öncesinde bilgi almak amacıyla uçuş ofislerinde, uçuş sırasında ise uçak idare kabininde görev yaparlar. Özellikle uçuş sırasında gürültülü bir ortam söz konusudur.
Pilotlar çalışırken aşağıdaki görevlilerle iletişim hâlindedir:
- Uçuş mühendisleri.
- Teknisyenler.
- Hostesler.
- Hava trafik kontrolörleri.
- Meteoroloji görevlileri.
Eğitimin verildiği yerler
Pilotluk eğitimi şu kurum ve programlarda verilmektedir:
- Üniversitelerin Pilot Eğitimi bölümleri.
- Üniversitelerin Pilotaj bölümleri.
- Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulu.
- Kara Havacılık Okulu.
- Türk Hava Yolları.
- Özel havacılık şirketleri.
Eğitime giriş koşulları
Hava Harp Okulu, Kara Harp Okulu, Türk Hava Yolları, Türk Hava Kurumu, özel pilot eğitimleri ve Anadolu Üniversitesi Sivil Havacılık Yüksekokulu için giriş koşulları farklıdır.
Hava Harp Okulu
Hava Harp Okulu, Türk Hava Kuvvetlerinin subay kaynağını oluşturur. Okula her yıl, Hava Pilot Adayı Subay yetiştirilmek üzere komutanlık tarafından belirlenen miktarda kız ve erkek öğrenci alınmaktadır.
Okul yatılı ve parasızdır. Okula girişten mezun oluncaya kadar öğrencilerin yeme, yatma, giyim ve her türlü eğitim-öğretim masrafları devlet tarafından karşılanır. Öğrencilere ayrıca sınıflarına göre harçlık verilir.
Hava Harp Okulu öğrencilerini Milli Savunma Üniversitesi Askeri Öğrenci Aday Belirleme Sınavı puanına göre almaktadır. Okulun giriş şartlarıyla ilgili diğer bilgiler Hava Harp Okulunun web sitesinde yer almaktadır.
Kara Harp Okulu
Kara Harp Okulunda dört yıllık lisans düzeyinde eğitim verilerek Kara Kuvvetlerine bütün sınıflarda subay yetiştirilmektedir. Bu sınıflar arasında Deniz Piyade, Deniz İstihkâm, Hava İstihkâm ve Jandarma sınıfları yer almaktadır.
Kara Harp Okulu yatılı ve parasızdır. Okula girişten mezun oluncaya kadar öğrencilerin yeme, yatma, giyim ve her türlü eğitim-öğretim masrafları devlet tarafından karşılanır. Öğrencilere ayrıca sınıflarına göre harçlık verilir. Kız ve erkek öğrenci alınmaktadır.
Kara Harp Okulu öğrencilerini Milli Savunma Üniversitesi Askeri Öğrenci Aday Belirleme Sınavı puanına göre almaktadır. Okulun giriş şartlarıyla ilgili diğer bilgiler Kara Harp Okulunun web sitesinde yer almaktadır.
Türk Hava Yolları
Türk Hava Yollarında pilot adayı olabilmek için üniversitelerin aşağıdaki bölümlerinden birinden mezun olmak gerekir:
- Havacılık ve Uzay.
- Fizik.
- Elektrik.
- Elektronik.
- Makine.
- Uçak.
- Elektronik ve Haberleşme.
- Bilgisayar.
- Meteoroloji ve Mekatronik.
- Endüstri Mühendisliği.
- Matematik.
- İşletme.
Türk Hava Yolları pilot adaylarında ayrıca şu koşullar aranır:
- İleri derecede İngilizce bilmek.
- 30 yaşını aşmamış olmak.
- Erkekler için boyun 1,65 cm'den kısa, 1,90 cm'den uzun olmaması.
- Kadınlar için boyun 1,57 cm'den kısa, 1,90 cm'den uzun olmaması.
- Boy ve kilo arasında aşırı farklılık olmaması.
- Herhangi bir kurum ve kuruluşla hizmet yükümlülüğü altında bulunmamak.
- Temel eğitim hariç olmak üzere Türk Hava Yollarına en az 15 yıl mecburi hizmet yükümlülüğünü kabul etmek.
Türk Hava Yollarına yurt dışında ve yurt içinde eğitilmek üzere alınacak pilot adaylarında aranan şartlar Türk Hava Yollarının web sitesinde yer almaktadır.
Türk Hava Kurumu
Türk Hava Kurumu, kendi pilot ihtiyacını karşılamak için gerekli gördüğü zamanlarda basın kanalıyla duyuru yaparak Kadrolu Pilot Eğitimi için pilot adayı almaktadır. Türkkuşundaki 1,5 yıllık eğitimi başarıyla bitiren adaylar pilot olarak kurum kadrosuna katılmaktadır.
Türk Hava Kurumunun kadrolu pilot eğitimi için aranan koşullar şunlardır:
- Dört yıllık üniversite mezunu olmak.
- İyi derecede İngilizce bilmek.
- En fazla 25 yaşında olmak.
- Sağlık muayenesinde “Pilot Olmaya Elverişlidir” raporu almak.
- Kadınlar için boyun 1,57 cm'den kısa, 1,90 cm'den uzun olmaması.
- Erkekler için boyun 1,65 cm'den kısa, 1,90 cm'den uzun olmaması.
- Boy ve kilo arasında aşırı farklılık olmaması.
- Temel eğitim hariç olmak üzere Türk Hava Kurumuna en az 10 yıl mecburi hizmet yükümlülüğünü kabul etmek.
Türk Hava Kurumunda Kadrolu Pilot Eğitiminin yanı sıra Amatör Pilot, Planör Pilotu, Zirai İlaçlama Pilotu ve Orman Yangını Söndürme gibi farklı alanlara yönelik eğitim programları da sürdürülmektedir.
Özel pilot eğitimleri
Özel pilot eğitimleri için aşağıdaki koşullar aranır:
- 18 yaşından gün almış olmak.
- Asgari lise mezunu olmak.
- Sivil Havacılık Kurumunun belirlediği hastanelerden uçuşa elverişli sağlık raporu almak.
- İyi hâl sahibi olmak.
- Mesleğe yönelik uçuş eğitimleri için iyi derecede İngilizce bilmek.
Anadolu Üniversitesi Sivil Havacılık Yüksekokulu Pilotaj bölümü
Anadolu Üniversitesi Sivil Havacılık Yüksekokulu Pilotaj bölümü, Yükseköğretim Kurumları Sınavını kazanan ve bu bölümü isteyen öğrencilere özel yetenek sınavı açmaktadır.
Sınavı kazanan öğrencilerin, üniversitenin sevk edeceği tam teşekküllü resmî bir hastaneden bu mesleği uluslararası standartlarda yürütmeyi engelleyecek fiziksel, ruhsal ve bedensel engellerinin olmadığını belgeleyen rapor almaları gerekir.
Ayrıca Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden Birinci Sınıf Sağlık Sertifikası almaları gerekmektedir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Pilotluk eğitim süresi, eğitimin verildiği kuruma ve programa göre değişmektedir:
- Milli Savunma Üniversitesi Kara ve Hava Harp Okullarında lisans eğitiminin süresi 4 yıldır. Pilot adayı öğrenciler bu süre içinde uçuş eğitimine de tabi tutulur.
- Türk Hava Yollarında ve Türk Hava Kurumunda 4 yıllık üniversite mezunu öğrencilere yaklaşık 1,5 yıl süren uçuş eğitimi yaptırılır.
- Sivil Havacılık Yüksekokulu Pilotaj bölümünde eğitim süresi, 1 yıl İngilizce hazırlık dil eğitimi olmak üzere toplam 5 yıldır.
Pilot yetiştirilmesine yönelik programlarda aşağıdaki konularda eğitim verilmektedir:
- Hava Hukuku ve ATC Prosedürleri.
- Uçak Genel Bilgisi.
- Uçuş Performansı ve Planlama.
- İnsan Performansı ve Limitleri.
- Seyrüsefer.
- İşletme Prosedürleri.
- Uçuş Prensipleri.
- Haberleşme Usulleri.
- Havacılık Tıbbı.
- Trafik Kontrolörlüğü Kuralları.
- Havaalanı Koşulları ve Yapısı.
- Motorlar.
- Uçak Elektriği.
- Hava İngilizcesi.
- Meteoroloji.
- Uçak Teorisi.
- Uçak Tesisat ve Teçhizatı.
Eğitim sonunda alınan belge
Harp okullarındaki eğitim sonunda Harp Okulu Diploması alınır.
Türk Hava Kurumunca pilotlara verilen pilot lisansları şunlardır:
Uçak kategorisi lisansları
- Hususi Pilot Lisansı (PPL).
- Ticari Pilot Lisansı (CPL).
- Hava Yolları Nakliye Pilotu Lisansı (1500 saat).
Diğer pilot lisansı
- Planör Pilotu Lisansı.
Sertifikalar
- Aletle Uçuş Sertifikası.
- Uçuş Öğretmenliği Sertifikası; Türk Hava Kurumu personeli için.
- Çok Motor Tip Sertifikası.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Pilotların iş bulma olanakları oldukça fazladır. Bu nedenle işsiz kalma riskleri düşüktür.
Türk Hava Yolları pilotu Ticari Pilot Lisansıyla uçabilir. İki pilotla uçurulması gereken bir havayolu uçağında ikinci pilot olarak görev alabilmek için Ticari Pilot Lisansı ve Aletle Uçuş Sertifikasına sahip olmak gerekir.
Pilotaj Eğitimi programını bitirenler aşağıdaki alanlarda görev alabilir:
- Ulaştırma Bakanlığına bağlı kuruluşlar.
- Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne bağlı kuruluşlar.
- Özel havacılık şirketleri.
- Özel havayolu şirketleri.
- Yabancı havayolu şirketleri.
Pilotlar; yük ve yolcu taşıyan uçakların yanı sıra ilaçlama veya keşif gibi amaçlarla kullanılan uçakları ve helikopterleri de idare ederler.
Türkkuşu pilotları ise şu faaliyetlerde bulunurlar:
- Uçuş öğretmenliği.
- Zirai ilaçlama.
- Orman yangını söndürme.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç ve destekler
Eğitim süresince öğrencilerle ilgili kaynakta belirtilen olanaklar şunlardır:
- Öğrenciler burs alabilir.
- Kredi ve Yurtlar Kurumunun verdiği öğrenci kredisinden yararlanabilir.
- Sivil Havacılık Yüksekokullarındaki eğitimlere dâhil olan öğrenci veya pilot adayları, eğitim süresince özel havacılık şirketleri adına okuyabilir.
- Türk Hava Yollarında öğrencilere harçlık verilmektedir.
- Türk Hava Kurumunda Amatör Pilot lisansı alabilmek için öğrenciler, her uçuş eğitim saati için dolar kuru üzerinden ücret ödemek zorundadır. Ücret uçak tiplerine göre değişmektedir.
- Kadrolu pilot eğitimi için Türk Hava Kurumu öğrencilerin yeme, yatma ve benzeri masraflarını karşılamaktadır.
- Kadrolu pilot eğitimi süresince öğrencilere öğrenci harçlığı, uçuşa başladıklarında ise uçuş parası adı altında ek ödeme yapılmaktadır.
Eğitim sonrası kazanç
Kaynak dosyada eğitim sonrası pilotların asgari ücretin yaklaşık 10 katı kadar ücret aldığı belirtilmektedir.
Meslekte ilerleme
Yardımcı pilotlar, uçuş ve çalışma süresine bağlı olarak ikinci pilotluğa ve kaptan pilotluğa yükselirler.
Pilotluk görevini tamamlayanlar havacılık şirketlerinde veya kurumlarında idari bölümlerde görev yapabilirler.
Benzer meslekler
- Uçak Mühendisi.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu bölüm için ayrıca bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı.
- Türk Hava Kurumu.
- Milli Savunma Üniversitesi.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- ÜNİ-VERİ.
- Türkiye İş Kurumu.
- Mesleğim Hayatım.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı.
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.