Tanım
Petrol Endüstrisi Teknisyeni; petrol ürünlerini yüzeyden temizleyen, fiziksel ölçümler yapan ve numune alarak analiz sonuçlarını değerlendiren kişidir. Petrol, petrol ürünleri ve türevlerini taşıyabilir ve depolayabilir.
Görevler
Petrol Endüstrisi Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak ve kimya mühendisi veya kimyagerin direktifleri doğrultusunda çalışır.
Görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Akış ölçümü yapmak.
- Vanaları kullanmak.
- Bağlantı elemanlarının kontrolünü yapmak.
- Sızdırmazlık kontrolü yapmak.
- Petrol proseslerinde sıcaklık ve basınç ölçümü yapmak.
- Ani sıcaklık ve basınç değişimlerinin neden olabileceği zararlara karşı önlem almak.
- Konveksiyon, kondüksiyon ve radyasyon ile ısı aktarımını gerçekleştirmek.
- Kolon, dram ve eşanjörlerde kontrol işlemi gerçekleştirmek.
- Yanar ekipman, döner ekipman ve sürücü ekipman kontrolü yapmak.
- Metallerde korozyonu tespit etmek.
- Petrol prosesinde korunma yöntemlerini uygulamak.
- Petrol ürünlerinin taşınmasında dolum ve boşaltım yapmak.
- Petrol ve petrol ürünlerini depolamak.
- Petrol ürünlerinin yüzeyden temizlenmesini yapmak.
- Petrol döküntüsü olan alanı kontrol altına almak.
- Petrollü zeminde temizlik yapmak.
- Proseste numune almak ve analiz sonuçlarını değerlendirmek.
- Petrol türevlerinde fiziksel ölçümler yapmak.
- Azot ve hidrojen gazları üretmek.
- Proses havasını ve soğutma suyunu prosese hazır hâle getirmek.
- Proseste numune almak, analiz sonuçlarını değerlendirmek ve petrol türevlerinde fiziksel ölçümler yapmak.
- Etilen, polietilen, propilen, vinil klorür monomeri, hidroklorik asit, polivinil klorür ve kostik üretimini yapmak.
- Etilen, propilen, toluen, ksilen ve metan türevlerinin üretimini yapmak.
- Petrol türevlerinin eldesi ve rafineri proseslerinin kontrolünü yapmak.
- Meslekî gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Deney tüpü, pipet, büret, desikatör, huni ve mezür.
- Beher, erlen, baget, geri soğutucu ve düz soğutucu.
- Termometre, manometre, damıtma balonu ve ayırma hunisi.
- Kristalizuvar, petri kabı ve erime noktası tayin cihazı.
- Tartı ve ölçü aletleri ile iş güvenliği teçhizatı.
- Havan, havaneli, kapsül, meçe hunisi, kroze ve porselen fincan.
- Etüv, kül fırını, santrifüj, spektrofotometre ve atomik absorpsiyon spektrofotometresi.
- Alev fotometresi, viskozimetre, pH metre, elektronik terazi ve refraktometre.
- Gaz ve sıvı kromatografisi.
- Su banyosu, ısıtıcılı manyetik karıştırıcı, dijital büret ve çeker ocak.
- Elek takımı ve güç kaynağı.
- Reaktör ve reaktör donanımı.
- Kaldırma, taşıma, yükleme ve boşaltma araç ve gereçleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Petrol Endüstrisi Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine, özellikle kimyaya ilgili olmak.
- Problem çözme becerisine sahip olmak.
- Analitik düşünme becerisine sahip olmak.
- İletişim ve iş birliğine açık olmak.
- Öğrenmeye istekli olmak.
- Dikkatini uzun süre bir noktaya yoğunlaştırabilmek.
- Tedbirli olmak.
- Yönergeleri izleyebilmek.
- Gerektiğinde bir sorunu ele alıp çözebilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Petrol Endüstrisi Teknisyeni petrokimya rafinerilerinde çalışır. Kullanılan malzemelerin büyük bir çoğunluğu petrol ve petrokimya alanındaki araç ve gereçlerdir.
Çalışma ortamı kapalı, gürültülü, kimyevi madde kokulu ve kimyevi madde kalıntılı olabilir. Çalışanlar ciltte, gözde ve solunum yollarında tahriş edici reaksiyonlara, kesiklere, ateşe ve kimyasal madde yanıklarına maruz kalabilir.
Kişi, verilen yönergelere göre işini tek başına yürütür. Ancak zaman zaman petrol mühendisi, tekniker ve diğer çalışanlarla iletişime girebilir. Uzun çalışma saatleri ve seyahat etmeleri gerekebilir.
Meslek eğitimi
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okulunun Kimya Teknolojisi alanındaki Petrol Endüstri dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyleri iyi olanlar akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Petrol Endüstrisi Teknisyeni, petrolden çeşitli maddeler elde edilen petrokimya sanayisi işletmelerinde çalışabilir. Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) ve Petro-Kimya Holding A.Ş. (PETKİM) gibi şirketler bu çalışma alanları arasında yer alır.
Çalışılabilecek diğer alanlar şunlardır:
- Hammaddesi petrol olan boya, pet şişe ve lastik gibi ürünleri üreten özel veya kamu işletmeleri.
- Rafineriler.
- Termik santraller.
- Akaryakıt dağıtım üniteleri.
- Petrol ile ilgili analiz yapan özel veya kamu kurum ve kuruluşlarının laboratuvarları.
Mesleğin gelecekteki çalışma alanı gelişen teknolojiye paralel olarak daha da genişleyecektir. Günümüzde yaygın kullanım alanı bulunan petrokimya ürünlerinin işlendiği işletmelerin hızla artması ve tüketicinin kaliteli mal isteği, bu alanda teknik eğitim görmüş personel ihtiyacını artırmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, işletmelerce ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Kamu sektöründe devlet memurlarına uygulanan maaş sistemi yürürlüktedir. Kamu kurum ve kuruluşlarında görev alanlar lise mezunlarına göre bir üst derece ile göreve başlarlar.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Kimya Teknolojisi Petrol Endüstri dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanların tercih edilmesi hâlinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslek eğitimini bitiren ve özel sektörde çalışan Petrol Endüstrisi Teknisyenleri; yetenekleri, statüleri ve sektörün kuralları çerçevesinde çalışma deneyimi, başarısı ve idarecilik vasıflarına göre amirlerinin kararıyla ustabaşı olabilirler.
Kamu kurum ve kuruluşlarında görev alanlar, kurumlarının görevde yükselme mevzuatına göre yükselebilirler.
Benzer meslekler
- Kimya Teknisyeni
- Petrol-Petrokimya Teknisyeni
- Petrol İşleme Operatörü
- Rafineri İşlem Teknisyeni
- Gaz Tesisi Operatörü
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- İlgili mesleki eğitim kurumları.
- Millî Eğitim Bakanlığı MEGEP projesine ait yayın ve dokümanlar.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu.
- Mesleğim Hayatım.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi.
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya hizmet merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.