Tanım
Pastacılık ve Ekmekçilik Teknikeri; beslenme ilkeleri doğrultusunda değişik hazırlama teknikleri, pişirme yöntemleri, şekil ve süsleme tekniklerini kullanarak mayalı ürünler, ekmek, kek, yaş pasta, kuru pasta, börek, çikolata ve pasta sosları hazırlayan kişidir.
Görevler
Pastacılık ve Ekmekçilik Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Kişisel ve çevresel hijyen sağlar.
- Araç-gereç, malzeme ve depoların ön hazırlığını yapar.
- Stok denetimi yapar.
- Mayalı hamurlardan ekmek, çörek ve poğaça gibi ürünler hazırlar.
- Kıyılarak hazırlanan hamurlardan tatlı ve tuzlu kuru pasta, kurabiye, tart ve pay gibi ürünler hazırlar.
- Özdeşleştirilerek hazırlanan hamurlardan börek ve baklava gibi ürünler hazırlar.
- Krem karamel, sufle, brioche, simit ve pastane poğaçası gibi uluslararası ve Türk tatlıları ile hamur işlerini hazırlar.
- Çırpılarak hazırlanan hamurlardan baklava, pandispanya ve revani gibi ürünler hazırlar.
- Pişirilerek hazırlanan hamurlardan pataşu ve tulumba gibi ürünler hazırlar.
- Sütlü tatlılar hazırlar.
- Pastacı kreması ve karamel sos gibi krema, sos ve çikolatalar hazırlar.
- Pastayı sunuma hazırlar.
- Bazlama, yufka, lavaş, bagel ve foccaccio gibi ekmek çeşitlerini üretir.
- Mutfakta atık yönetimini sağlar.
- Mutfak malzemelerinin ve mutfağa ait oda, dolap ve depoların temizliğini ve düzenini sağlar.
- Bütçe hazırlamaya katkıda bulunur.
- Üretimin ve ürünün İyi Üretim Uygulamalarına ve Türk Gıda Mevzuatına uygun gerçekleşmesini sağlar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Arabalar: malzeme arabaları ve servis arabaları
- Bilgisayar
- Dolap çeşitleri: buzdolabı, derin dondurucu ve çelik dolaplar
- Elektrikli donanımlar: aspiratör, blender veya karıştırıcı, fırın çeşitleri, hamur makinesi, mutfak robotu ve tulumba makinesi
- Kişisel koruyucu donanımlar
- Matbu formlar
- Mutfak araç, gereç ve donanımları: açacak çeşitleri, bardak çeşitleri, baskül, bıçak çeşitleri, çalışma tezgâhı, elek ve kap çeşitleri
- Ofis malzemeleri
- Pasta vitrinleri
- Şahit numune kabı
- Temizlik araç ve gereçleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Pastacılık ve Ekmekçilik Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Dikkatli, sabırlı ve sorumluluk sahibi olmak
- Temiz, titiz ve düzenli olmak
- El ve parmak becerisine sahip olmak
- Estetik görüş becerisine sahip olmak
- Kendini sürekli geliştirmek
- Planlı çalışmayı bilmek
- Şekil ilişkilerini görebilmek
- İletişim becerisine sahip olmak
- Takım çalışmasına yatkın olmak
- Hareketli ve değişken çalışma koşullarına uyum sağlayabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Pastacılık ve Ekmekçilik Teknikeri; yiyecek üretimi yapılan özel ve kamuya ait konaklama işletmelerinin, lokantaların, gemilerin, trenlerin ve yatların mutfaklarında, ayrıca pastanelerde görev yapar.
Meslek elemanları servis, oda servisi, ambar, satın alma, teknik servis, çamaşırhane ve insan kaynakları gibi bölümlerle iş birliği içinde çalışır. Çalışma çoğunlukla uzun süre ayakta gerçekleştirilir.
Mesleğin icrası sırasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini gerektiren kaza ve yaralanma riskleri bulunmaktadır. Tatil günlerinde çalışma, vardiya usulü ve fazla çalışma söz konusu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin meslek yüksekokullarının Pastacılık ve Ekmekçilik bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Pastacılık ve Ekmekçilik ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince meslek dersleri ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır.
Programda yer alan başlıca meslek dersleri şunlardır:
- Temel Hamur Teknikleri
- Porsiyon Pastalar ve Tabak Dekorasyonu
- Çikolata Yapım Teknikleri
- Yaş Pasta Yapımı, Pasta Kremaları ve Pasta Süsleme
- Şeker Hamuru ve Dekor Çalışmaları
- Pasta ve Ekmekçilik Uygulamaları
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere ön lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Pastacılık ve Ekmekçilik programından mezun olan bireyler, konaklama işletmelerinin pastane veya ekmek bölümünde çalışabilir. Bağımsız pastane, kafe ve fırın gibi unlu mamullerin üretilip satıldığı işletmelerde de sorumluluk alabilecek bir konuma gelebilirler.
Pastacılara ihtiyaç duyulan diğer çalışma alanları şunlardır:
- Çeşitli işletmeler
- Gezi ve kruvaziyer gemileri
- Havayolu işletmeleri
- İkram hizmetleri, yani catering işletmeleri
- Alakart yemek hizmeti sunan işletmelerin tatlı bölümleri
- Kamu kurumlarının mutfaklarındaki pastane bölümleri
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretin biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Pastacılık ve Ekmekçilik ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde, YKS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü, geçiş yapılabilecek lisans bölümlerine kaynakta verilen örnektir.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Pastacılık ve Ekmekçilik teknikerleri kamu ve özel firmaların yiyecek bölümlerinde çalışabilirler. Ayrıca bireysel çalışma imkânı da bulunmaktadır.
Benzer meslekler
- Aşçı
Kaynakça
- Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi Otel Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölüm Başkanı
- Meslek elemanları
- https://kmu.edu.tr/sbmyo/sayfa/2609/bolumler/otel-,lokanta-ve-ikram-hizmetleri-bolumu/tr (Erişim tarihi: 21.11.2022)
- https://www.iienstitu.com/blog/pastacilik-ve-ekmekcilik-bolumu-myo
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.