Tanım
Oto döşemecisi; otomobil, kamyon, tren, vapur, uçak ve ağır hizmet tipi taşıtlarda ahşap, metal veya plastikten iskeletler üzerine kumaş veya sentetik deri ile döşeme, kaplama, onarım ve montaj işlerini yapan kişidir.
Görevler
Oto döşemecisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Müşterinin isteğini belirlemek.
- Döşenecek kısmın ölçülerini almak.
- Döşenecek kumaşın kalıbını çıkarmak.
- Aracın iç döşeme aksamının sökümünü yapmak.
- Aracın döşeme aksamının onarımını yapmak.
- Üzeri kaplanacak kısmı yay ve dolgu malzemesi ile desteklemek.
- Kaplanacak kumaşı ölçüye göre kesmek.
- Kesilen parçaları birleştirmek ve iskelete kaplayarak zımbalamak.
- Aracın döşeme aksamının montajını yapmak.
- Tavan, kapı ve benzeri kısımlara ses ve havayı geçirmeyen kaplamalar yapmak.
- Değişik kumaş, deri ve yapay deri yüz kaplama malzemeleri ile işle ilgili diğer malzemelerin maliyetini hesaplamak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çekiç, makas, eğri iğne, hava kompresörü, havak (pnömatik), zımba makinesi ve döşeme sehpası.
- Pense, kerpeten, tornavida, eğe ve törpü gibi el aletleri.
- Kumaş, deri ve yapay deri.
- Kontrplak, pamuk, kauçuk, sunta, sac ve boru.
- Vida, civata, somun, rondela, kıtık ve çeşitli yapıştırıcılar.
- Dikiş makineleri; düz dikiş makinesi, saya makinesi ve özel döşeme dikiş makinesi.
- Çivi tabancaları; el ile çalışan, elektrikli ve havalı çivi tabancaları.
- Matkap ve kumaş kesme testeresi.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Oto döşemecisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek.
- El ve gözü eşgüdümle kullanabilmek.
- Elleri ustalıkla kullanabilmek.
- Dikkatli ve titiz çalışma alışkanlığına sahip olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Oto döşemecileri taşıt yapan fabrikalarda ve atölyelerde çalışırlar. Çalışma ortamında kumaş lifleri ve ipliklerden oluşan toz ile dikiş makinesi gürültüsü olabilir.
İş kısmen ayakta yürütülür. Oto döşemecisi birinci derecede alet ve malzeme ile uğraşır. Çalışmaları sırasında oto kaportacıları, oto elektrikçileri ve oto boyacıları ile iletişim kurar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde verilir. Eğitim, “Mobilya ve İç Mekân Sanatları” alanının “Oto Döşemeciliği” dalında gerçekleştirilir.
Bu dalda kalfalık ve ustalık eğitimleri verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak.
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programına alınabilecek durumda olmak.
- İlgili mesleğin öğrenimine elverişli sağlık durumuna sahip olmak.
- Programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporu sunmak.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak.
- İşveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlar ise ustalık belgesi alır.
Öğrenciler fark derslerini tamamladıkları takdirde meslek lisesi diploması ve meslekleriyle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Oto döşemecileri oto döşeme atölyelerinde ve motorlu taşıt üreten fabrikalarda çalışırlar.
Kişiler, pratik eğitim gördükleri işyerlerinde istihdam edilebilirler. Usta unvanını alan kişiler kendi adlarına işyeri açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere belirli oranlarda ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine ve çalışma kapasitesine göre değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Oto döşemecileri bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Mobilya Döşemecisi.
Ek bilgiler
Kaynak dosyanın ek bilgiler bölümünde ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Beşevler Küçük Sanayi Sitesi Çıraklık ve Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğü.
- Milli Eğitim Bakanlığı, “Oto Döşemeciliği” Çıraklık ve Kalfalık Eğitimi Programı, Ankara 1983.
- Metal Sanayi İş Gruplandırma Sistemi, Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası Yayınları.
- Çıraklık eğitimi program kitapçığı.
- 3308 Sayılı Kanun.
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
- Meslek elemanları.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Oto döşemeciliği hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kurum ve kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlıdır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
