Tanım
Oto Boya Karoseri Teknikeri; motorlu kara taşıtları üzerinde izolasyon ve koruyucu ürün işlemlerini, boya öncesi yüzey hazırlama, bazkat ve sonkat boya işlemlerini yapabilen kişidir.
Bu meslek; sac aksam ve şasi üzerinde vuruk, çarpma ve devrilme sonucu oluşan hasarları gidermeyi, gövde üzerinde onarım yapmayı, parça değiştirmeyi ve parçaların birbiriyle uyumuna ilişkin işlemleri kapsar. Oto Boya Karoseri Teknikeri ayrıca şasi örme, iskelet çatma, iskeleti sacla kaplama ve aksesuar montajı bilgi ve becerisine sahiptir.
Görevler
Oto Boya Karoseri Teknikerinin görevleri taşıtın durumuna göre değişir. Hasarsız taşıtlarda yüzey hazırlama ve boyama işlemleri yapılırken hasarlı taşıtlarda öncelikle karoseri tamiri, ardından yüzey hazırlama ve boya işlemleri gerçekleştirilir.
- Doğrultulacak karoserinin cinsine ve özelliklerine göre araç, gereç ve malzemeyi belirler.
- Hasarlı taşıtın şasi ve gövdesini doğrultur.
- Bükme, parça değiştirme, kaynak yapma ve puntalama gibi yöntemlerle hasarlı karoseriyi onarır.
- Boyanacak yüzeyin hazırlanması için sac zımparası yapar.
- Yüzey astarı ve macunu çeker.
- Kontrol macunu çeker ve sonkat astarını zımparalar.
- Boyanmayacak yerleri maskeler.
- Boya kabinini ve ekipmanlarını hazırlar.
- Boya kabini ve ekipmanlarının periyodik bakımını yapar.
- Müşterinin isteği doğrultusunda boyayı seçer ve hazırlar.
- Renk kontrolü yapar ve boyanın viskozitesini ayarlar.
- Boya uygular.
- Boyayı kurutur.
- Varsa boya hatalarını giderir.
- Pasta-cila gibi son rötuşları yapar.
- Boya koruyucu ürünleri uygular.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Oto Boya Karoseri Teknikerlerinin kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Boya fırını veya boya kabini
- Boya karıştırma makinesi
- Boya tabancası ve yıkama makinesi
- Çeşitli zımpara ve polisaj makineleri ile ekipmanları
- Çeşitli çalışma sehpaları
- Toz ve koku emici cihazlar
- Çeşitli ölçme cihazları
- Şasi düzeltme tezgâhı ve ekipmanları
- Karoseri doğrultma araç ve gereçleri
- Punta, gazaltı, oksijen ve elektrik kaynak makineleri
- Çeşitli çektirme ve punta çürütme cihazları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Oto Boya Karoseri Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine ilgi duymak
- Şekil algısı ve tasarlama yeteneğinin yüksek olması
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Boya ve metallere karşı alerjisi bulunmamak
Çalışma ortamı ve koşulları
Oto Boya Karoseri Teknikerlerinin çalışma ortamı genellikle atölye ve fabrika gibi kapalı mekânlardır. Zaman zaman açık havada da çalışabilirler.
Çalışma ortamları genellikle gürültülü, kokulu, kirli ve yağlı yerlerdir. Boya, kaynak, metal ve kimyasal maddelerin veya karışımlarının zımparalanması sırasında koruyucu güvenlik tedbirleri alınmadığında meslek hastalıklarına yol açabilecek durumlar oluşabilir.
Meslekte genellikle ayakta çalışılır. Oto Boya Karoseri Teknikerleri çalışırken teknisyenler, operatörler, müşteriler ve diğer çalışanlarla iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi meslek yüksekokullarının Oto Boya Karoseri bölümünde verilmekteydi. Kaynak dosyada bu bölüme artık öğrenci alınmadığı belirtilmektedir.
Bu nedenle eğitimle ilgili bilgiler, Oto Boya Karoseri bölümü eğitiminin verildiği dönemde yapılan araştırmaları kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu’nda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Oto Boya Karoseri ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Oto Boya Karoseri eğitiminin süresi 2 yıldır.
Bilinçli ve kaliteli hizmet, araçların kullanım ömrünün uzamasına katkı sağlar. Kimyasal maddelerin bilinçli kullanılması ise doğanın korunmasına ve çevre sağlığına olumlu katkı yapar.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Oto Boya Karoseri ön lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Oto Boya Karoseri Teknikerleri şu alanlarda çalışabilir:
- Kamu sektörü
- Otomotiv fabrikaları
- Yetkili otomotiv servis ve bakım işletmeleri
- Oto boya ve karoser tamir-bakım üniteleri
Meslek mensupları kendi adlarına işyeri de açabilirler.
Otomotiv sektörünün geliştiği ve trafiğe çıkan araç sayısının arttığı ülkemizde kalifiye elemanların iş bulma olanaklarının da arttığı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve eğitim sonrası kazanç
Eğitim süresince
Mesleki eğitim süresince isteyen öğrenciler, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağladığı öğrenim ve harç kredisi ile yurt hizmetlerinden faydalanabilir. Ayrıca vakıfların, kamu ve özel kurum ve kuruluşların sağladığı burslardan yararlanabilirler.
Eğitim döneminde işletmelerde staj yapılırken işletmenin durumuna göre az da olsa gelir olanağı bulunabilir.
Eğitim sonrası
Oto boya karoseri doğrultma teknikerlerinin kazançları, çalıştıkları kurumların büyüklüğüne ve aldıkları sorumluluğun derecesine göre değişiklik gösterir.
Özel şirketlerde çalışıldığında ücretler, asgari ücretten az olmamak üzere anlaşmalara göre belirlenir. Kendi işyerinde çalışanların kazançları ise sektördeki gelişmelere ve kişinin başarısına bağlıdır.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Oto Boya Karoseri ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Oto Boya Karoseri Teknikeri, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübesine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
- Metal İşleri Teknikeri
- Otomotiv Teknikeri
- Karoserci
- Oto Boyacı
Ek bilgiler
Oto Boya Karoseri Teknikeri ayrıca şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- “Türk Meslekler Sözlüğü”, Türkiye İş Kurumu Yayın No: 137, Ankara
- Üniversiteler Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi, Prof. Dr. Yıldız Kuzgun, 2000
- Ege Üniversitesi Kılavuzu
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR “Meslekleri Tanıyalım” meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.