Tanım
Okul Öncesi Öğretmeni, okul öncesi çocukların bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal yönden sağlıklı bir şekilde gelişmeleri için gerekli eğitimi veren kişidir.
Görevler
Okul Öncesi Öğretmeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Okul öncesi eğitim ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların hangi yaş düzeylerindeki öğrenci gruplarına kazandırılacağı, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir.
Okul Öncesi Öğretmeni, bu program çerçevesinde:
- İş organizasyonu yapar.
- Çocukların zihinsel yönden gelişmelerini sağlayacak konuları, çocukların anlayacağı şekilde günlük yaşantılarından örneklerle anlatır.
- Oyun, müzik, hikâye anlatma ve tartışma, şarkı söyleme ve söyletme, yarışma, çizim, resim ve model yapma gibi faaliyetler düzenler.
- Çocukların el becerilerini geliştirmek için oyuncaklardan yararlanır.
- Çocukların kalem tutmayı ve oyuncaklarını kullanmayı öğrenmelerine yardımcı olur.
- Çocukların el becerilerini geliştirmelerini destekler.
- Çocukların ilgi ve yönelişlerini anlamaya ve geliştirmeye çalışır.
- Çocukların kendilerine güvenmelerini, cesaretli olmalarını ve kendi başlarına hareket edebilmelerini destekler.
- Ortak sosyal davranışlarla çocukların fiziksel gelişimlerini artırmaya yönelik faaliyetler organize eder.
- Çocukların tuvalet ve giyinme gibi günlük ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için gerekli becerileri kazandırır.
- Masal, hikâye, bilmece, şarkı ve şiir yoluyla çocukların dil gelişimlerini destekler.
- Çocuklar için gözlem dosyaları tutar.
- Velilere çocuğun dönem içindeki gelişimi hakkında bilgi verir.
- Çocukların günlük ihtiyaçlarını kendi başlarına karşılamaları için gerekli becerileri kazandırır.
- Çocukların temizlik kurallarına uymalarını sağlamak için bilgi verir.
- El-yüz yıkama ve diş fırçalama gibi faaliyetlerin alışkanlık hâline getirilmesini sağlar.
- Çocukların düzenli beslenmelerine dikkat eder ve gerekli önlemleri alır.
- Çocuklara okuma yazmaya hazırlık çalışmaları yaptırır.
- Çocukların davranış özelliklerini ve gelişimlerini izler.
- Çocuklarla ilgili kanaatlerini gözlem dosyasına işler.
- Günlük yemek listesini ve çocukların uyku saatlerini belirler ve uygular.
- Çocuk bakıcılarının çalışmalarını denetler.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Hikâye, masal, boyama ve eğitim kitapları
- Eğitici oyuncaklar
- Seramik malzemeleri
- Kâğıt ve kartonlar
- Resim defterleri
- El işi kâğıtları
- Zekâ geliştirici test kitapları
- Toplar ve balonlar
- Kavram geliştirici oyuncaklar
- Müzik aletleri
- TV-video ve benzeri araçlar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Okul Öncesi Öğretmeni olmak isteyenlerin:
- Gelişim psikolojisine ilgi duymaları ve bu alanda başarılı olmaları
- Çocukları sevmeleri ve onlarla beraber çalışmaktan hoşlanmaları
- Çocukların duygularını anlayabilmeleri
- Öğrenciler üzerinde gerekli disiplini sağlayabilmeleri
- Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilmeleri
- İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilmeleri
- Dikkatli ve işlerine özen gösteren kişiler olmaları
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmeleri
- Hoşgörülü ve sabırlı olmaları
- Kendilerini geliştirmeye istekli olmaları
- Girişimci ve yaratıcı olmaları
gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Okul Öncesi Öğretmeni oyun odası ve bahçe gibi ortamlarda çalışır. Görevini genellikle ayakta yürütür. Çalışma ortamı gürültülü ve biraz tozlu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi üniversitelere bağlı fakültelerin Okul Öncesi Öğretmenliği bölümünde verilmektedir. Daha önceki yıllarda “Çocuk Gelişimi ve Okul Öncesi Eğitimi Öğretmenliği” adı altında da mezun verilmiştir.
Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Çocuk Gelişimi Bölümü veya Çocuk Sağlığı ve Gelişimi Bölümü lisans programlarını bitirenlerden, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu iş birliği ile açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programı ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar da Okul Öncesi Öğretmeni olarak çalışabilir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
gerekir.
Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Ön Lisans Programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Okul Öncesi Öğretmenliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince:
- Çocuk gelişimi psikolojisi, anatomisi ve biyolojisi
- Plan yapmak ve uygulamak için gerekli bilgiler
- Müzik, drama ve oyun
- Engelli çocukların özellikleri ve entegre eğitimi
- İnsan ilişkileri ve psikoloji
- Kurum yönetimine ilişkin dersler
- Çocuk sağlığı ve ilkyardım
- Öğretim teknikleri
konularında kuramsal ve uygulamalı dersler verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Okul Öncesi Öğretmenleri:
- Millî Eğitim Bakanlığına bağlı Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde
- İlköğretim okullarında
- Resmî ve özel kurumların kreşlerinde
- Yuvalarda
- Anaokullarında
- Anasınıflarında
- Çocuk kulüplerinde
- Diğer okul öncesi eğitim kurumlarında
öğretmen olarak çalışabilirler.
Bunun yanı sıra çocuk yayınlarının hazırlanmasında ve oyuncak tasarımı gibi alanlarda uzman olarak görev alabilirler.
Okul öncesi eğitimi hızla gelişen bir alandır. Kadının çalışma hayatında bulunması ve okul öncesi eğitimin öneminin giderek daha iyi anlaşılması, kreş ve anaokulu gibi kurumlara olan talebi artırmaktadır. Bu kurumlarda görev alacak nitelikli ve iyi yetişmiş eleman ihtiyacı da gün geçtikçe önem kazanmaktadır.
Okul Öncesi Öğretmenleri bağımsız iş yeri açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonunda öğretmenliğe hak kazanan ve yeni göreve başlayan öğretmenler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre 9. derecenin 1. kademesinden aylıkla göreve başlayarak maaş, yan ödeme ve ek ders ücreti alırlar.
Görev yaptıkları okul bünyesinde döner sermaye işletmesi bulunduğu takdirde döner sermaye ücretinden belli oranda pay alırlar.
Ayrıca öğretmenlere okullar açılmadan önce eğitim öğretim tazminatı adı altında bir ödeme yapılmaktadır.
Özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler ise okul yönetimiyle yaptıkları anlaşmalara göre değişik miktarlarda ücret alabilmektedirler. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslek okullarında görev alanlar idarecilik yapabilmektedir. Bu görevler arasında müdür ve müdür yardımcılığı bulunmaktadır.
Meslek elemanları, Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı oldukları takdirde alanlarında müfettişlik yapabilirler.
Yapılan sınavda başarılı olmaları durumunda başöğretmen ve uzman öğretmen olabilirler.
Kamu kurumlarına bağlı kreşlerde ve özel anaokullarında idareci olabilirler.
Benzer meslekler
- İlkokul Öğretmeni
- Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Öğretmeni
- Özel Eğitim Öğretmeni
- Çocuk Gelişimi ve Bakım Uzmanı
- Sosyal Hizmet Uzmanı
Ek bilgiler
Kaynakça
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014
- Meslek elemanları
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.t/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
