Tanım
Moleküler Biyoloji ve Genetikçi (Moleküler Biyolog); canlı hücre içeriğini, DNA, protein ve enzim gibi hücresel bileşenleri, hücre yapısının işlevini ve hücreler arasındaki etkileşimi laboratuvar ortamında inceleyerek ortaya çıkaran kişidir.
Görevler
Moleküler Biyoloji ve Genetikçi (Moleküler Biyolog), iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Canlıları moleküler düzeyde, yani atom düzeyinde incelemek.
- Tıbbi, biyolojik ve çevresel sorunlara çözüm getirici çalışmalar yapmak.
- Tıbbi bozukluklara neden olan genleri araştırmak ve genetik tanı çalışmaları yapmak.
- Hücre büyümesini kontrol altına almaya yönelik çalışmalar yürütmek.
- Tarım, tıp ve diğer alanlarda genetik değişim üzerine araştırmalar yapmak.
- Tarımsal ıslah alanında çalışmalar yürütmek; daha büyük ve daha sağlıklı buğday türlerinin yetiştirilmesine yönelik araştırmalar yapmak.
- Çevreye zarar veren faktörlerin giderilmesi için iyileştirici çalışmalar yapmak.
- Bilime sürekli yenilikler getirmeye yönelik çalışmalar yürütmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Laboratuvar araç ve gereçleri
- Mikroskop
- Kimyasal maddeler
- Laboratuvar aletleri
- Deney tüpleri
- Bilgisayar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Moleküler Biyoloji ve Genetikçi (Moleküler Biyolog) olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Fen bilimlerine, özellikle biyolojiye ilgi duymak.
- Fizik, kimya ve matematik derslerinde başarılı olmak.
- Bilimsel meraka sahip ve araştırmacı olmak.
- Olaylar arasında neden-sonuç ilişkileri ve bağlantılar kurabilmek.
- Güçlü bir belleğe sahip olmak.
- İnce ayrıntıları algılayabilmek.
- Yoğun dikkat gösterebilmek.
- Dikkatli ve sabırlı olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Moleküler Biyoloji ve Genetikçiler, laboratuvar ortamında çalışır. Çalışma ortamı kapalıdır ve kimyasal maddelerin yaydığı kokular bulunabilir.
Meslekte birinci derecede verilerle ilgilenilir. Araştırma yapılan konuya göre laboratuvarda gece geç saatlere kadar çalışılması da söz konusu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, üniversitelerin Fen Fakülteleri ile Fen-Edebiyat Fakültelerinin Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Eğitim süresi ve içeriği
Meslek eğitimi 4 yıl sürmektedir. Yabancı dil hazırlık sınıfı okunması durumunda eğitim süresi 5 yıldır.
Eğitim süresince fen dersleri ağırlıklı bir program uygulanır. Teorik eğitimin yanı sıra laboratuvar çalışmaları da oldukça yoğundur.
Öğrenciler ilk yıl şu dersleri alır:
- Genel Biyoloji
- Moleküler Biyoloji
- Kimya
- İstatistik
İlerleyen yıllarda daha derinlemesine ve uzmanlık içeren dersler verilir. Bu dersler arasında şunlar yer alır:
- Tıbbi Mikrobiyoloji
- Genetik
- Kök Hücre Biyolojisi
- İmmünoloji
- Toprak Mikrobiyolojisi
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Moleküler Biyoloji ve Genetikçiler, sağlık hizmetleri veren kurum ve kuruluşlarda tıbbi analizlerin yapılmasında fiilen çalışabilir. Sağlık hizmeti veren merkezlerin ve kuruluşların tıbbi araştırma yapan, klinik çalışmaları destekleyen birimlerinde de görev alabilirler.
Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Çevre koruma, kontrol ve planlama alanları
- Biyolojik öneme sahip koruma alanlarında ekolojik planlama faaliyetleri
- Biyoteknolojik çalışma yapan kurum ve kuruluşlar
- Aşı, ilaç hammaddesi ve serum gibi biyolojik ürünlerin üretimi
- Biyolojik ürünlerin kalite kontrolü
- Biyoteknolojik tesislerin yönetimi
- İlaç ve ilaç hammaddelerinin üretim ve kalite kontrolü
- Kozmetik ürünlerin üretim ve kalite kontrolü
- Hastalık taşıyan vektör canlılarla mücadele
- Su ürünleri üretim yerlerinde su ürünleri ve su kalitesi araştırmaları
- Arıtma tesislerinde artık ve zararlı ürünlerin insan, hayvan ve çevre sağlığına zarar vermeyecek duruma getirilmesi
- Adli tıp ve kriminoloji laboratuvarlarında suçlu belirleme çalışmaları
- Tarım, hayvancılık ve sulama alanlarında verimin artırılmasına yönelik çalışmalar
- Doğaya zarar verebilecek nedenlerin ortadan kaldırılmasına yönelik çalışmalar
Bu meslek mensupları Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığına bağlı kuruluşlarda görev yapabilirler.
Türkiye'de yeterli mesleki ve iş alanı düzenlemeleri oluşmadığından, bölüm mezunları genellikle yüksek lisans ve doktora yaparak akademik kariyere yönelmekte; araştırmacı ve eğitmen olarak üniversitelerde görev alabilmektedir.
Uluslararası seminer ve akademik eğitim yapmak için burs olanakları bulunmaktadır. Bu burslardan yararlanabilmek için eğitim hayatında başarılı olmak gereklidir.
Moleküler Biyoloji ve Genetik programını bitirenlerden Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını veya Millî Eğitim Bakanlığı ile Yüksek Öğretim Kurulu iş birliğiyle açılan ya da açılacak pedagojik formasyon programını başarıyla tamamlayanlar, Tıbbi Laboratuvar Öğretmeni olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir. Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanılabilir.
Eğitim sonrası
Kamu kuruluşlarında çalışanlar, görev yaptıkları kurumun statüsüne göre sağlık hizmetleri sınıfından ücret alır. Ayrıca devletin belirlediği zam oranında ücret artışı yapılır.
Özel işyerlerinde çalışanların ücreti; çalışma süresine, işyerinin ücret politikasına ve konuma göre değişir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Moleküler Biyoloji ve Genetikçiler; hücre biyolojisi, bitki mikrobiyolojisi ve büyüme biyolojisi gibi alanlarda yüksek lisans ve doktora yapabilirler.
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yapabilir, araştırma görevlisi olabilir ve akademik kariyer sürdürebilirler.
İş hayatında ilerleme
Çeşitli laboratuvarlarda laboratuvar şefi ve kontrol elemanı olarak çalışabilirler. Kamu kuruluşlarında ise Biyolog olarak görev yapabilirler.
Benzer meslekler
- Ziraat Mühendisi
- Çevre Mühendisi
- Gıda Mühendisi
- Kimya Mühendisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Boğaziçi Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü eğitimcileri
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik; meslek mensuplarından, işyerlerinden, mesleğin eğitim yerlerinden ve meslek odalarından alınan bilgiler doğrultusunda oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.