Tanım
Meyve ve Sebze Satış Elemanı, her tür meyve ve sebzenin satışını gerçekleştiren kişidir.
Görevler
- Satışa sunulacak meyve ve sebzeleri teslim alır, mal giriş kayıtlarını tutar ve etiketler.
- Satılacak malları cins, kalite ve fiyatlarına göre sınıflandırır.
- Malları tezgâha yerleştirir, bozuk olanları ayırır.
- Müşterileri nazik ve kibarca karşılar ve malları satın almaları için teşvik eder.
- Müşteri tiplerine uygun satış tekniklerini uygular.
- Satılan malın satış fişini düzenler.
- Her gün satılan malların dökümünü yapar.
- Günlük satış cirosunu hesaplar ve satış fişlerini mal çıkış defterine işler.
- Mal stoklarını kontrol ederek ilgilileri bilgilendirir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Tartı aleti
- Pazarlama kasaları
- Taşıma kapları (kesekağıdı ve naylon poşet)
- Yazar kasa
- Satış fişi ve fatura
- Hesap makinesi
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Meyve ve Sebze Satış Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekmektedir:
- İnsanlarla iyi ilişkiler kurabilmek
- İkna yeteneğine sahip olmak
- Düzgün ve anlaşılır diksiyona sahip olmak
- Sorumluluk sahibi olmak
- Mesleki bilgiyi takip edebilmek
- Mesleki gelişmelere açık olmak
- Sabırlı olmak
- Temiz ve düzenli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
- Satış elemanları çalışmalarında birinci derecede insanlarla ilgilenir.
- İş genellikle ayakta durmayı gerektirir. Bu nedenle meslek üyeleri arasında bel rahatsızlığı ve varis gibi hastalıklar görülebilir.
- Çalışma gün ve saatlerinde işin yoğunluğuna göre değişiklik görülebilir.
- Çalışma ortamı kapalı ve açık alanlar olabilir.
- Açık alanda çalışılması durumunda soğuk ve sıcak havada çalışma söz konusu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde verilmektedir. Eğitim, “Pazarlama ve Perakende (Satış Elemanlığı)” alanının “Meyve ve Sebze Satış Elemanlığı” dalında kalfalık ve ustalık eğitimlerini kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar gerekmektedir:
- En az ortaokulu tamamlamış olmak ve açık lise veya açık meslek liselerinden birine kayıt yaptırmış olmak
- Bünye ve sağlık durumunun mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olması
- 14 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak
- 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanların, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilmesi
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretim mezunu olanlarda 2 yıl, lise veya daha üst düzeyde genel eğitim görmüş olanlarda ise 1 yıldır.
3308 Sayılı Mesleki Eğitimi Kanunu'na göre meslek liselerinin öğrencileri teorik eğitimlerini haftada iki gün okulda, pratik eğitimlerini haftada üç gün işletmelerde yaparlar. Mesleki eğitim merkezlerinde ise haftanın 1 günü mesleki eğitim merkezlerinde teorik eğitim, diğer günler işyerlerinde pratik yani uygulamalı eğitim görülür.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşmaktadır. Kalfalık ve ustalık meslek derslerinde şu konularda bilgiler verilir:
- Kullanılan makine, teçhizat, araç ve gereçlerin tanıtılması
- Araç ve gereçlerin tekniğe uygun olarak kullanılması
- Araç ve gereçlerin temizlik ve bakımlarının yapılması
- Norm yazı yazma
- Serbest elle ve takım kullanarak meslekle ilgili çizimlerin yapılması
- Çizimi tamamlanmış plan ve projelerin okunması
- İşletme bilgisi
- İş güvenliği
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Çıraklık eğitimini tamamlayanlara, eğitim sonunda katıldıkları kalfalık sınavında başarılı olmaları hâlinde “Kalfalık Belgesi” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bu mesleği öğrenenler meyve ve sebze satan mağazalarda ve büyük marketlerin ilgili bölümlerinde satış elemanı olarak iş bulabilirler.
Yeterli sermayeye sahip olanlar kendi adlarına işyeri açabilirler.
Eğitim süresince ve eğitim sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
İşe ilk başlangıçta asgari ücret tutarında ücret verilmekte olup daha sonra ücret artışı olmaktadır. Kendi işyerini açanlar yaptıkları iş oranına göre kazanç elde etmektedirler.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki eğitim merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik eğitimlerine de devam edebilirler.
İlköğretim yani ortaokul mezunu kalfa ve ustalar, mesleki ve teknik açık öğretim lisesine devam ederek meslek lisesi diploması alabilirler. Mesleğinde ustalık eğitimi çalışma süresi 2 yıldır.
İş hayatında ilerleme
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilirler.
İşyerinde çırak çalıştırılması için “Usta Öğretici” belgesine sahip çalışanın olması zorunludur.
Benzer meslekler
- Perakende Satış Elemanı (Tezgahtar)
- Su ve Deniz Ürünleri Satış Elemanı
- Şarküteri Bakkal ve Gıda Pazarları Satış Elemanı
- Tarım Ürünleri Satış Elemanı
- Oto Yedek Parça Satış Elemanı
- Tıbbi Araçlar ve Malzemeleri Satış Elemanı
- Kırtasiye ve Kitap Satış Elemanı
- Sanayi Makineleri Satış Elemanı
- Saat, Elektrikli Aletler ve Elektronik Araçlar Satış Elemanı
- Mobilya Satış Elemanı
Ek bilgiler
Meyve ve Sebze Satış Elemanı aşağıdaki görevleri de yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun
- Meslek elemanları
- Mesleğin icra edildiği işyerleri
- Çıraklık eğitimi programı kitapçığı
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara-1999
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, MEB Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, 2005-2006 Eğitim Öğretim yılından itibaren kademeli olarak uygulanacak yeterliğe dayalı modüler öğretim programı
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: mbs.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.