Tanım
Metalurji Teknikeri/Metalografi ve Malzeme Muayenesi Teknikeri, metallerin iç yapısını ve mikro yapı malzeme özelliklerini inceleme, mikro yapıda gözlenmesi gereken yapı bileşenlerini nicelik ve nitelik olarak ortaya koyma çalışmalarını gerçekleştiren kişidir.
Görevler
Metalurji Teknikeri/Metalografi ve Malzeme Muayenesi Teknikeri iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Optik spektrometre ile kimyasal analizler yapar.
- Sertlik, çekme, eğme, basma, çentikli darbe ve tokluk deneyleri ile malzemelerin mekanik özelliklerini ölçer.
- Optik mikroskopla, yani ışık veya metal mikroskobuyla, mikroyapı incelemesi yapar.
- Stereo mikroskopla daha düşük büyütmelerde inceleme için metalografik numune hazırlar.
- Numune hazırlama aşamalarında kesme, kalıplama, kodlama, zımparalama, parlatma ve dağlama işlemlerini gerçekleştirir.
- İncelenen iç yapıları dijital kamera aracılığıyla görüntüler ve bilgisayar ortamına aktarır veya görüntü alır.
- Laboratuvarda ultrasonik muayene ve girdap akımlarıyla tahribatsız muayene yapar, sonuçlarını sorumlu kişiye teslim eder.
- Dökümhanede farklı metal ve alaşımlarla yapılan döküm proseslerinin gerçekleştirilmesi aşamalarında görev alır.
- Isıl işlem ve yüzey sertleştirme proseslerinin gerçekleştirilmesinde görev alır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Optik mikroskop: Metalin görüntüsünü büyüterek yansıtan cihazdır.
- Stereomikroskop: Düşük görüntü büyütmelerinde üç boyutlu görüntü oluşturan cihazdır.
- Metal mikroskobuna ve bilgisayara bağlı dijital kamera.
- Numune kesme cihazları.
- Sıcak kalıplama ve vakumda soğuk kalıplama ekipmanları.
- Numune zımparalama ve parlatma ekipmanları.
- Elektrolitik parlatma ve dağlama ekipmanları.
- Rockwell, Vickers ve Brinell cinsinden sertlik ölçme cihazları.
- Mikrosertlik cihazları.
- Girdap akımlarıyla muayene cihazları.
- Ultrason cihazları.
- Malzemenin mekanik özelliklerini belirleyen çekme cihazları.
- Çentikli darbe cihazları.
- Kodlama için gravür kalemi.
- Ultrasonik banyo.
- Hassas terazi.
- Optik spektrometre: Malzemenin kimyasal analizine yardımcı olur.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Metalurji Teknikeri/Metalografi ve Malzeme Muayenesi Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerinde akıl yürütme yeteneğine sahip olmak.
- Plan yapma ve uygulama gücüne sahip olmak.
- Dikkatli olmak.
- İşbirliği halinde çalışabilmek.
- Araştırmayı sevmek.
- Yaratıcı olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Metalurji Teknikeri/Metalografi ve Malzeme Muayenesi Teknikerleri; metal ve malzeme üreten fabrikaların kalite kontrol laboratuvarlarında, yeni malzemelerin geliştirildiği Ar-Ge laboratuvarlarında, döküm ve ısıl işlem proseslerinin gerçekleştirildiği bölümlerde görev yaparlar.
Çalışma ortamı tozlu, gürültülü ve kokuludur. Metallerin yumuşaklık, hafiflik ve sağlamlık özelliklerini incelerken laboratuvarda çalışırlar. Birinci derecede nesnelerle ilgilenirler. Bununla birlikte işyerinde mühendislerle, meslektaşlarıyla ve işçilerle iletişim halindedirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, meslek yüksekokullarının Metalurji bölümünde verilmektedir.
Meslek eğitimi meslek yüksekokullarının Metalografi ve Malzeme Muayenesi ön lisans programında verilmekteyken, YÖK kararı ile bölüm adı Metalürji olarak değiştirilmiştir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşulların sağlanması gerekir:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek liselerinin kılavuzda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Metalürji ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitim süresi ve içeriği
Eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince meslek dersleri ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır.
Eğitim programında yer alan başlıca dersler şunlardır:
- Metalürjiye Giriş
- Malzeme
- Statik ve Mukavemet
- Kimya
- Seramik Malzemeler
- Polimer Malzemeler
- Cevher Hazırlama
- Mekanik Metalürji
- Kompozit Malzemeler
- Korozyon
- Demir Çelik Üretim Teknolojisi
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Metalurji Teknikeri/Metalografi ve Malzeme Muayenesi Teknikerleri özellikle metal üretim sektöründe şu alanlarda iş bulabilirler:
- Kalite kontrol bölümleri
- Üretim-malzeme ilişkisinin önemli olduğu planlama bölümleri
- Satış bölümleri
- Yeni malzemelerin geliştirildiği Ar-Ge laboratuvarları
- Döküm proseslerinin gerçekleştirildiği bölümler
- Isıl işlem proseslerinin gerçekleştirildiği bölümler
Mezunların iş bulma imkânlarının ve mesleğin popülerliğinin giderek arttığı, istihdam seçeneklerinin çoğaldığı belirtilmektedir.
Metal sektöründe özellikle metal döküm üzerine çalışılan alanlarda iş bulma şansı daha yüksektir. Demir çelik sanayisinin yoğunlukta olduğu Zonguldak, Sakarya, Bursa, Kocaeli, İstanbul ve İskenderun avantajlı bölgeler olmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün vermiş olduğu öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Metalürji ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Çalışılan birimde, çalışma koşullarına göre yönetici kademesine geçiş yapılabilmektedir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Döküm Teknikeri
- Mekanik Teknikeri
- Metalurji Malzeme Teknikeri
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ayrıca ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Kocaeli Üniversitesi Gebze Meslek Yüksekokulu web sayfası
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.